Uzasadnienie
K. J. w dniu 31 grudnia 2020 r. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Rady Ministrów za nieprzekazanie do Sądu skargi na bezczynność z dnia 16 listopada 2020 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 4 marca 2021 r. Prezes Rady Ministrów nadmienił, że K. J. w dniu [...] października 2020 r. wniósł do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wniosek o udzielnie informacji na temat liczby wolnożyjących kaczek na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 12 października 2020 r.
Dnia [...] października 2020 r. wysłano do wnioskodawcy odpowiedź, iż Kancelaria Prezesa Rady Ministrów nie jest właściwa do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Udzielono jednocześnie wyczerpujących wyjaśnień dotyczących ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej, wskazano, iż działem administracji rządowej "środowisko" kieruje Minister Klimatu i Środowiska i związku z tym zapytanie należy kierować do Ministerstwa Klimatu i Środowiska, ewentualnie również do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie zwierząt gospodarskich.
W dniu 16 listopada 2020 r. do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wpłynęło pismo, które zawierało załącznik pt.: "Skarga na bezczynność".
Organ stwierdził, iż pracownik KPRM zajmujący się sprawą nie był w stanie odtworzyć pliku załącznika za pośrednictwem: Edok, Adobe Reader, Notatnik, PWPW, Sigillum. Gdy zastosowano program Adobe Reader pojawił się komunikat o możliwości uszkodzenia pliku. Do pisma dołączono wydruki z pulpitu komputera poświadczające brak możliwości otworzenia pliku.
W związku z powyższym Departament Spraw Obywatelskich KPRM w dniu [...] listopada 2020 r. wystosował do strony pismo nr [...], w którym zwrócił się z prośbą o ponowne przesłanie korespondencji. Nadmienił, iż przesłane pliki nie otwierają się. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 2 grudnia 2020 r., jednak pozostało bez żadnej odpowiedzi.
W dniu 24 lutego 2021 r. (urzędowe poświadczenie przedłożenia, karta 24 akt sprawy, organ w piśmie z 04.03.2021 r., karta 34 verte, podał błędną datę 19.02.2021 r.) organ otrzymał od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosek K. J. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 16 listopada 2020 r. w terminie.
Pracownik KPRM w celu ustalenia okoliczności przedmiotowej sprawy ponownie bezskutecznie próbował otworzyć załącznik w postaci skargi z dnia 16 listopada 2020 r. Organ nadmienił, że zadanie to powidło się dopiero po konsultacjach informatycznych. Stwierdził, że "narzędzie na gov.pl, które w domyśle służy do weryfikacji podpisu, po takiej weryfikacji daje także możliwość wyodrębnienia takiego pliku".
Zdaniem organu w zaistniałych okolicznościach sprawy wymierzenie grzywny nie jest uzasadnione. W sytuacji gdy organ nie mógł otworzyć pliku zawierającego skargę, zwrócił się do wnioskodawcy o ponowne jego przesłanie, które pozostało bez odpowiedzi.
Podkreślił też, że K. J. w przeciągu ostatniego roku wysyłał do KPRM kilka różnych skarg i wniosków, w każdy z nich zawierał załączniki w standardowych formatach, które były otwierane bez żadnych problemów. Zdaniem organu istniały podstawy do uznania, iż przesłany przez skarżącego plik jest uszkodzony.
Wobec powyższego zdaniem organu okoliczności sprawy nie wypełniają przesłanek od wymierzenia grzywny. Organ ma świadomość obowiązku przekazania do Sądu kompletu dokumentów z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Podkreślił jednak, że nie mógł przygotować tych dokumentów, bez zapoznania się z treścią skargi.
W dniu 4 marca 2021 r. Prezes Rady Ministrów przesłał do WSA w Warszawie skargę z dnia 16 listopada 2020 r. na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 181/21.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy).
Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 381).
Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
W ocenie Sądu wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie zasługuje na uwzględnienie.
K. J. w dniu 16 listopada 2020 r. przesłał do organu pismo, które zawierało załącznik pt.: "Skarga na bezczynność". Z pisma organu z dnia 4 marca 2021 r. (karta 34 II SO/Wa 67/20) będącego odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny wynika, że pracownik KPRM zajmujący się sprawą nie był w stanie odtworzyć pliku załącznika za pośrednictwem programów: Edok, Adobe Reader, Notatnik, PWPW, Sigillum. Gdy do otworzenia załącznika zastosowany został system Adobe Reader na ekranie wyświetlił się komunikat o możliwości uszkodzenia pliku.
W takich okolicznościach sprawy organ wystosował do strony pismo z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], w którym zwrócił się z prośbą o ponowne przesłanie korespondencji, tłumacząc to faktem, iż przesłane pliki nie otwierają się. Wskazane pismo zostało doręczone stronie w dniu 2 grudnia 2020 r. za pomocą platformy ePUAP.
K. J. w żaden sposób nie odniósł się do prośby organu. Jednak z upływem terminu do przekazania skargi, złożył do WSA w Warszawie wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.
WSA w Warszawie przesłał do organu odpis ww. wniosku oraz wezwał do ustosunkowania się do jego treści. KPRM otrzymała wniosek strony w dniu 22 lutego 2021 r. (karta 24 akt sprawy). Organ w dniu 4 marca 2021 r. przesłał do Sądu skargę, odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie dniem, w którym organowi doręczono skargę jest 22 luty 2021 r. W tym bowiem dniu organ dowiedział się o jej treści oraz zdołał ją otworzyć, pomimo wcześniejszych nieudanych prób.
Zatem termin na przesłanie do sądu administracyjnego skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy upłynął dopiero w dniu 9 marca 2021 r. Powtórzyć należy, iż organ przesłał do Sądu skargę, odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy w dniu 4 marca 2021 r.
W niniejszej sprawie wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. i art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej termin 15 dni, nie został przekroczony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż organ mógł dojść do przekonania, że plik zawierający skargę nie może zostać otwarty, bądź co należy podkreślić, w wyniku prób otwarcia może ulec usunięciu. Tym bardziej, że jak podaje organ, wcześniejsze pisma strony przesyłane drogą elektroniczną nie nastręczały żadnych problemów technicznych.
Sąd badający niniejszą sprawę nie pomija okoliczności, iż po otrzymaniu wniosku o wymierzenie grzywny, organ dokonał konsultacji informatycznych, po których ten sam plik udało się otworzyć. Należy mieć jednak na uwadze okoliczność, iż organ pismem z dnia [...] listopada 2020 r. wystosowanym do strony, już dwa dni od otrzymania pliku, wyjaśnił zaistniałą sytuację oraz zwrócił się z prośbą o ponowne przesłanie pliku zawierającego skargę. Takie postępowanie jest prawidłową reakcją organu na wskazane okoliczności.
Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ wykonał ciążący na nim obowiązek w przewidzianym do tego terminie.
Wobec powyższego nie zasługuje na uwzględnienie wniosek K. J. o wymierzenie Prezesowi Rady Ministrów grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 16 listopada 2020 r. wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.