Uzasadnienie
W piśmie z 8 lutego 2020 r. J. D. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") wniósł o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z 9 czerwca 2019 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W piśmie skarżący wniósł również o stwierdzenie nieważności umowy zawartej pomiędzy resortem Obrony Narodowej, a skarżącym, dotyczącej stosunku służbowego i wynikających z niej praw i obowiązków organu oraz skarżącego.
W uzasadnieniu podniósł, że wyrokiem z 6 listopada 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 342/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Ministra do rozpatrzenia jego wniosku z [...] marca 2016 r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Następnie decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], Minister odmówił uwzględnienia ww. wniosku z [...] marca 2016 r. i pouczył wnioskodawcę o przysługującej skardze do sądu administracyjnego. Skarżący wskazał, że w dniu 11 czerwca 2019 r. złożył za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., która to skarga do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny, nie została przekazana do Sądu.
W odpowiedzi na wniosek z [...] marca 2020 r. Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie wniosku J. D. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, wskazując, że wnioskodawca nie przedstawił dowodu na złożenie skargi z 9 czerwca 2019 r. na decyzję Ministra z [...] kwietnia 2019 r., nr [...]. Organ odnalazł skargę w pliku dokumentów dołączonych do wezwania z 9 czerwca 2019 r. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 590/18, z 19 marca 2019 r. Organ wyjaśnił, że skarga nie została zarejestrowana, jak również brak jest adnotacji potwierdzającej jej przyjęcie.
Dalej podniesiono, że skarżący corocznie wnosi tylko do jednej komórki organizacyjnej MON po kilkadziesiąt różnego rodzaju spraw, które u swych podstaw były poddane kontroli sądowo-administracyjnej i korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Ponadto organ podkreślił, że w dniu 4 marca 2020 r. przedmiotowa skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4918,17 zł (M.P. z 2020 r., poz. 174).
Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (za: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W uchwale z 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09) NSA wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).
Z akt sądowych niniejszej sprawy oraz sprawy o sygn. akt II SA/Wa 493/20 wynika, że wnioskodawca złożył osobiście w siedzibie organu w dniu 11 czerwca 2019 r., pismo z dnia 9 czerwca 2019 r., tj. skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], wraz z drugim pismem z 9 czerwca 2019 r. – wezwaniem do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 590/18, z 19 marca 2019 r., a zatem organ zobowiązany był przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu [...] lipca 2020 r., tj. z upływem 30 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie budzi też wątpliwości, że termin ten nie został zachowany.
Dopiero w dniu 4 marca 2020 r., a więc po złożeniu wniosku o wymierzenie organowi grzywy, przedmiotowa skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami postępowania. Nieprzekazanie skargi ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Ponadto okoliczność, że organ przekazał do Sądu skargę wraz z odpowiedzą i aktami sprawy, nie skutkuje ani bezprzedmiotowością postępowania, ani bezzasadnością rozpoznawanego wniosku. Powołana regulacja ma charakter dyscyplinujący, represyjny oraz prewencyjny, co jednoznacznie wynika z orzecznictwa (np. postanowienia NSA z 21 maja 2015 r. I OZ 426/15 i z 7 marca 2017 r. I OZK 228/06, WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r. IV SA/Po 7/14).
W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania skargi z 9 czerwca 2019 r. jest znaczne, jednakże zostało w przekonywujący sposób przez organ wyjaśnione i usprawiedliwione. Wobec powyższego Sąd uznał, iż rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie, jednakże orzekając o wysokości wymierzonej grzywny, Sąd wziął pod uwagę okoliczności wniesienia skargi – wraz z innymi pismami procesowymi, znaczną ilość spraw inicjowanych przez wnioskodawcę, jak również fakt przekazania skargi J. D. na decyzję MON nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wymierzenie grzywny w kwocie 400 zł jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego organ dopuścił się, nie przekazując skargi J. D. wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy w ustawowym terminie, a nadto spełni rolę prewencyjną.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.