Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. L. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na niską emeryturę i wysokie koszty utrzymania domu oraz ponoszone comiesięczne koszty zakupu niezbędnych leków. W odpowiedzi na wezwanie Sądu E. L. przesłała wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
Ze zgromadzonych informacji wynika, że wnioskodawczyni jest wdową i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł i posiada oszczędności na wydatki bieżące w wysokości ok. [...] zł. Ponadto jest ona właścicielem domu o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa ok. [...] zł), który wymaga kapitalnego remontu przez co wnioskodawczyni sama zamieszkuje "u córki" wynajmując u niej pokój. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł. Stałe wydatki, media, lekarstwa, koszty mieszkania na 1 pokoju wnioskodawczyni oszacowała na kwotę ok. [...] zł i zadeklarowała, że pozostałą cześć emerytury przeznacza na środki czystości, zakupy odzieży, obuwie i żywność.
Na podstawie art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako "P.p.s.a." Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.).
Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodów w wysokości [...] zł miesięcznie i deklaruje, że posiada oszczędności w wartości [...] zł. W tym zakresie należy podkreślić funkcjonujący w orzecznictwie pogląd, że prawo pomocy nie może być przyznawane, gdy strona posiada dochody lub zgromadzone oszczędności pieniężne, gdyż pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 roku, sygn. akt I OZ 162/11, LEX nr 786724). W rozpoznawanej sprawie należy zatem przyjąć, że wnioskodawczyni posiada możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych, które jako należności publicznoprawne mają pierwszeństwo przed innymi płatnościami, zaraz po zabezpieczeniu koniecznych i bieżących kosztów utrzymania. W tych okolicznościach należy odmówić zwolnienia wnioskodawczyni od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Przedstawiona przez nią sytuacja finansowa wskazuje przy tym, że wolne środki finansowe jakimi dysponuje nie wystarczą jednak na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W tych okolicznościach należało zatem przyznać prawo pomocy w tej części i ustanowić dla wnioskodawczyni radcę prawnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga