Uzasadnienie
R. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że R. K. jest osobą niepełnosprawną z dysfunkcją słuchu i wzroku oraz innymi schorzeniami współistniejącymi, przez co zmuszona jest posługiwać się aparatami słuchowymi. Wnioskodawczynię cechuje bariera w komunikowaniu się (brak jest możliwości prowadzenia rozmów telefonicznych, a w sprawach sądowych konieczny jest udział tłumacza języka migowego, który przekazuje informacje w postaci słownej. W konsekwencji taka sytuacja utrudnia wnioskodawczyni podjęcie pracy zarobkowej.
Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką, które jest utrzymywane ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł, zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności w wysokości [...] zł oraz alimentów w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie czynszowe, którego administratorem jest Miejski Zarząd Budynków Mieszkaniowych w K. Wnioskodawczyni Nie posiada natomiast żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych wierzytelności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Jednocześnie wnioskodawczyni powołała się na realizację planu spłaty po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej przez Sąd Rejonowy w K., V Wydział Gospodarczy z dnia 28 października 2016 roku, sygn. akt V GUP 128/16.
W ramach zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawczyni powołała się na czynsz – [...] zł, opłaty za energię elektryczną – [...] zł, opłaty za butlę z gazem – [...] zł, opłaty za multimedia – [...] zł i [...] zł (łącznie [...] zł), abonament telefoniczny – [...] zł, Internet – [...] zł oraz realizację planu spłaty po ogłoszonej dnia 28 października 2016 roku upadłości konsumenckiej – [...] zł.
Z wniosku o prawo pomocy wynika, że wnioskodawczyni zamierza skarżyć decyzję w przedmiocie odmowy uzyskania świadczeń rodzinnych.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. - dalej P.p.s.a.), obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszym postępowaniu R. K. oświadczyła, że zamierza skarżyć orzeczenie w przedmiocie odmowy uzyskania świadczeń rodzinnych, które należy traktować tak jak w przypadku świadczeń z pomocy społecznej, a zatem należy przyjąć, że w niniejszej sprawie korzysta ona z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Na podstawie art. 249 a P.p.s.a. należało zatem umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
R. K. złożyła też wniosek o ustanowienie radcy prawnego i adwokata, który należy rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie, należy uwzględnić, iż więcej wnioskodawczyni jest uzależniona od pomocy osób trzecich z uwagi na niepełnosprawność, a łączne dochody dwuosobowego gospodarstwa domowego, w którym pozostaje wynoszą [...] zł. Jednocześnie wnioskodawczyni nie ma obecnie żadnego majątku, z którego mogłaby pokryć koszty przyszłego postępowania sądowego. W rezultacie stwierdzić należy, że zalicza się ona do osób znajdujących się w sytuacji uniemożliwiającej opłacenie honorarium pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takiej sytuacji należy uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Tym samym uzasadniony jest jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni wniosła jednak o ustanowienie z urzędu radcy prawnego lub adwokata. W tym względzie należy zaznaczyć, że dla udzielenia pomocy prawnej wystarczy ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu. W rezultacie zasadne było ustanowienie dla wnioskodawczyni radcy prawnego i oddalenie jej wniosku w pozostałym zakresie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a, art. 249 a, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Starszy referendarz sądowy
/-/R. Talaga