Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej S. K. złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że S. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwoma małoletnimi córkami, które jest utrzymywane z wynagrodzenia za pracę wnioskodawczyni w wysokości [...] zł oraz świadczenia "500+". Wnioskodawczyni nie posiada żadnych nieruchomości, ani oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. W ramach zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawczyni zadeklarowała: czynsz za mieszkanie w TBS w wysokości [...] zł oraz opłaty za prąd w wysokości [...] zł oraz opłaty na media w wysokości [...] zł oraz wydatki na wyżywienie w wysokości [...] zł oraz wydatki na leki w wysokości [...] zł. Dodatkowo wniosek został uargumentowany potrzebą sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego jej skargę.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd S. K. wnosząc skargę w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca jest zwolniona na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć (art. 249a P.p.s.a.).
S. K. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania.
Z informacji zgromadzonych w sprawie, które dotyczą S.K. wynika, że jej sytuacja majątkowa pozwala na ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie wspólne miesięczne dochody trzyosobowego gospodarstwa domowego, w którym pozostaje wnioskodawczyni wynoszą [...] zł. Jednocześnie wnioskodawczyni nie ma żadnego majątku, z którego mogłaby czerpać dodatkowe środki na bieżące koszty utrzymania i nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Sytuacja wnioskodawczyni pozwala zatem na przyjęcie, że nie ma ona możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji nie może ona ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania, co oznacza, że uzasadniony jest jej wniosek o ustanowienie adwokata.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga