Uzasadnienie
Decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia 30 czerwca 1976 r. postanowiono ustanowić na rzecz Wiesławy i Jerzego małżonków Ś. oraz Romualdy i Macieja małżonków Ł. po połowie prawo użytkowania wieczystego działki gruntu położonej w G. przy ul. K. M. 95 i sprzedać na odrębną własność małżonkom Ś. lokal nr 1 położony na parterze budynku, a małżonkom Ł. lokal nr 2 położony na I piętrze wraz z przynależnymi do tych lokali udziałami we współwłasności budynku.
W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że pomieszczenia na poddaszu budynku zgodnie z obowiązującymi przepisami nie mogą być przedmiotem sprzedaży i stanowić będą współwłasność lokali po połowie.
Na podstawie tej decyzji notarialną umową z dnia 1 października 1976 r. oddano Wiesławie i Jerzemu małżonkom Ś. oraz Romualdzie i Maciejowi małżonkom Ł. w użytkowanie wieczyste opisaną wyżej działkę i sprzedano na ich rzecz lokale nr 1 i 2 wraz z udziałami we współwłasności budynku i terenu na warunkach podanych w decyzji.
Położony na poddaszu tego budynku lokal składający się z dwóch pokoi i kuchni o łącznej powierzchni 29 m2 zajmuje na podstawie decyzji o przydziale z dnia 26 listopada 1962 r. Stanisław W. z rodziną.
Prezydent Miasta G. decyzją z dnia 30 maja 1984 r. nakazał Stanisławowi W. opróżnienie tego lokalu i przydzielił mu, jako lokal zamienny, część lokalu nr 3 przy Ch. 14 m. 3 w G., cofając jednocześnie Marii D. uprawnienia do zajmowania tego ostatniego lokalu.
Dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Wojewódzkiego w G. w wyniku odwołania Stanisława W. uchylił decyzję Prezydenta Miasta G., odmówił przydzielenia Stanisławowi W. części lokalu przy ul. Ch. 14 m. 3 i umorzył postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku skargi Wiesławy Ś. i Romualdy Ł. wyrokiem z dnia 23 maja 1985 r. uchylił decyzję organu odwoławczego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy decyzją z dnia 12 lipca 1985 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 30 maja 1984 r. stwierdzając, że lokal oznaczony nr 3 nie odpowiada warunkom pomieszczeń na stały pobyt ludzi, a więc nie jest lokalem mieszkalnym i dlatego Stanisławowi W. nie przysługuje samodzielny lokal zamienny.
Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 grudnia 1985 r. oddalił skargę Stanisława W. na powyższą decyzję organu odwoławczego, podzielając stanowisko organu odwoławczego.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku zaskarżył Prokurator Generalny PRL rewizją nadzwyczajną i zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 28 ust. 2 i 3, art. 40 ust. 1 i art. 65 ust. 1 prawa lokalowego - ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. /t.j. Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55 ze zm./ w związku z art. 207 par. 2 Kpa wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zarzut naruszenia powołanych w rewizji nadzwyczajnej przepisów prawa nie może odnieść skutku.
Nie ma w sprawie zastosowania przepis art. 6 ust. 1 pkt 5 prawa lokalowego, według którego lokal zamienny ma być lokalem samodzielnym, jeżeli lokal dotychczas zajmowany jest samodzielny. Pomieszczenia na poddaszu budynku zajmowane przez Stanisława W. nie stanowią, jak to trafnie uznał Naczelny Sąd Administracyjny, odrębnego lokalu mieszkalnego. Trafność takiej oceny NSA nie może być skutecznie zwalczana. Ustalenie, że pomieszczenia te stanowią przynależność do stanowiących odrębne nieruchomości lokali nr 1 i 2 tego budynku, znajduje potwierdzenie w decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 30 czerwca 1976 r. o ustanowieniu na rzecz Wiesławy i Jerzego małżonków Ś. oraz Romualdy i Macieja małżonków Ł. prawa użytkowania wieczystego działki i sprzedaży lokali, z której wynika, że pomieszczenia na poddaszu zgodnie z obowiązującymi przepisami nie mogą być przedmiotem kupna-sprzedaży i zostają sprzedane na współwłasność. Z inwentaryzacji budynku przy ul. K. M. 95 wynika, że pomieszczenia na poddaszu nie odpowiadają Polskim Normom Branżowym na pobyt ludzi ze względu na niedostateczną wysokość oraz nieodpowiednie warunki termiczne. Ustalony tą decyzją charakter tych pomieszczeń, jak trafnie uznał NSA, jest wiążący i nie może go podważać pozasądowa opinia biegłego. Dodać należy, że Ministerstwo Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej decyzją z dnia 14 grudnia 1985 r. nr (...) odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności wymienionej decyzji Prezydenta z dnia 30 czerwca 1976 r.
Jeżeli więc zajmowane przez Stanisława W. pomieszczenia nie stanowią samodzielnego lokalu mieszkalnego, to nie przysługuje mu samodzielny lokal zamienny w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 prawa lokalowego, co czyni zarzut naruszenia przez NSA tego przepisu bezzasadnym.
Nie ma też w sprawie zastosowania powołany w rewizji nadzwyczajnej przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 prawa lokalowego, który wyłącza stosowanie przepisów o szczególnym trybie najmu między innymi do lokali stanowiących odrębne nieruchomości. Wprawdzie lokale nr 1 i 2 położone w budynku przy ul. K. M. 95 w G. stanowią przedmiot wyłączenia spod szczególnego trybu najmu w rozumieniu powołanego przepisu, jednakże w sprawie nie chodzi o najem tych lokali. Decyzja zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dotyczy najmu lokali nr 1 i 2, lecz przekwaterowania Stanisława W. - najemcy zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej pomieszczenia stanowiące przynależność do wymienionych lokali, i została wydana na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 prawa lokalowego. Fakt, że lokale nr 1 i 2 są wyłączone spod szczególnego trybu najmu, nie oznacza - wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego - wyłączenia stosowania przepisu art. 28 ust. 1 i 2 w stosunku do najemców zajmujących te lokale na podstawie decyzji administracyjnych. Przepis art. 28 ust. 1 i 2, jak wynika z jego wykładni literalnej, ma właśnie na celu umożliwienie właścicielom zamieszkania w swoich lokalach, stanowiących odrębne nieruchomości.
Nie można też podzielić poglądu skarżącego, jakoby zaskarżony wyrok naruszał przepis art. 28 ust. 1 i 2 prawa lokalowego z tej przyczyny, że właściciele lokali nr 1 i 2 w nich zamieszkują.
Przepis ten, traktując o uprawnieniach właścicieli do zamieszkania w swoich lokalach, stanowiących odrębne nieruchomości, i obowiązkach terenowego organu administracji państwowej dla realizacji tego uprawnienia, ma na celu umożliwienie właścicielom objęcie w posiadanie pełnej substancji mieszkaniowej, a więc lokali mieszkalnych wraz z pomieszczeniami przynależnymi i częściami budynku przeznaczonymi do wspólnego korzystania przez właścicieli lokali, tj. ze wszystkimi elementami niezbędnymi do właściwego funkcjonowania lokali mieszkalnych. W przypadku nabycia od Państwa /art. 4 ust. 1 prawa lokalowego/ lokali stanowiących odrębne nieruchomości i udziałów we współwłasności budynku, które są prawem związanym z własnością lokali /art. 136 par. 2 Kc/, przepis art. 28 ust. 2 prawa lokalowego ma na celu umożliwienie właścicielom lokali nie tylko zamieszkanie w nich, ale też objęcie we współposiadanie wspólnych części budynku i przynależności.
Nie może mieć w tym zakresie zastosowania powołany w rewizji nadzwyczajnej przepis art. 40 ust. 1 w związku z art. 65 ust. 1 prawa lokalowego. Przepis ten /art. 40 ust. 1/, ograniczający swobodę wynajmującego w rozwiązaniu stosunku najmu, dotyczy odmiennego od ustalonego w sprawie stanu faktycznego i nie wyłącza wykwaterowania najemcy za podstawie art. 28 ust. 2 prawa lokalowego.
Co do zgłoszonego w rewizji nadzwyczajnej zarzutu naruszenia przepisu art. 46 prawa lokalowego przez cofnięcie Marii D. przydziału lokalu mieszkalnego przy ul. Ch. 14 m. 3 stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny byłby na podstawie art. 211 Kpa władny do badania legalności decyzji w tym zakresie, mimo niezaskarżenia jej przez Marię D. tylko w przypadku uwzględnienia skargi Stanisława W., gdyby ponadto zachodziły warunki z art. 384 Kpc. Ponieważ skarga Stanisława W. została oddalona, przeto brak było podstaw do kontroli przez NSA legalności decyzji w części nie objętej zaskarżeniem.
Z tych względów nie można podzielić stanowiska skarżącego, że Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę Stanisława W. naruszył powołane w rewizji nadzwyczajnej przepisy, co skutkowało jej oddalenie /art. 421 par. 1 Kpc/.