Orzeczenie SN z 21 kwietnia 1994 r., III ARN 16/94

Sprawa

sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku obrotowym

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 1992 r. SA/Po 700/92 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Teza

W sytuacji, gdy na podstawie wykładni językowej przepisów aktu wykonawczego do ustawy podatkowej nie jest możliwe ustalenie podmiotowego zakresu obowiązywania tego aktu, wówczas jest konieczne odwołanie się do reguł wykładni systemowej uwzględniającej postanowienia norm ustawowych upoważniających do wydania aktu wykonawczego oraz określających podmioty obowiązku podatkowego; określenie podmiotowego zakresu mocy obowiązującej aktu wykonawczego do ustawy wyłącznie na podstawie sformułowań zawartych w tytule tego aktu jest w tym przypadku niedopuszczalne.

Spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, podlega z mocy art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku obrotowym /t.j. Dz.U. 1983 nr 43 poz. 191/ w związku z treścią par. 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1990 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od osób fizycznych i osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej oraz ulg, zwolnień i trybu płatności tego podatku /Dz.U. nr 27 poz. 156/ w czasie jego obowiązywania, podatkowi obrotowemu od każdego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej według tabeli stawek, stanowiącej załącznik nr 1 do tego rozporządzenia.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Należy stwierdzić, że żadne z upoważnień ustawowych powołanych jako podstawa do wydania rozporządzenia przez Ministra Finansów nie zezwala na ograniczenie lub poszerzenie w akcie wykonawczym do ustawy kręgu podmiotów obowiązku podatkowego. Art. 1 ust. 1 ustawy o podatku obrotowym określa przedmiot i podmioty tego podatku wprost i bez żadnych odesłań. Z powyższego przepisu ustawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że opodatkowaniu podatkiem obrotowym podlega określony w tym przepisie rodzaj działalności gospodarczej wykonywanej przez osoby fizyczne, nie będące jednostkami gospodarki uspołecznionej osoby prawne i inne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. (...) w świetle art. 1 ust. 1 ustawy o podatku obrotowym każdy, nie będący jednostką gospodarki uspołecznionej, podmiot wykonujący określoną w tym przepisie działalność gospodarczą jest podmiotem obowiązku podatkowego.

(...) W świetle przepisów ustawy o podatku obrotowym spółki prawa cywilnego są podmiotami określonego w tej ustawie obowiązku podatkowego, a zatem stwierdzenie, że stosuje się do tych spółek przepisy powyższego rozporządzenia, nie oznacza rozszerzającego interpretowania przepisów podatkowych (...) lecz jedynie ustalenie - w oparciu o reguły wykładni systemowej - zakresu obowiązywania art. 1 ust. 1 ustawy o podatku obrotowym w sprawach uregulowanych w tym rozporządzeniu. Należy zatem przyjąć, że w sytuacji, gdy na podstawie wykładni językowej przepisów aktu wykonawczego do ustawy podatkowej nie jest możliwe ustalenie podmiotowego zakresu obowiązywania tego aktu, wówczas jest konieczne odwołanie się do reguł wykładni systemowej uwzględniającej postanowienia norm ustawowych upoważniających do wydania aktu wykonawczego oraz określających podmioty obowiązku podatkowego; określenie podmiotowego zakresu mocy obowiązującej aktu wykonawczego do ustawy wyłącznie na podstawie sformułowań zawartych w tytule tego aktu jest w tym przypadku niedopuszczalne.