Orzeczenie SN z 23 sierpnia 1995 r., III ARN 25/95

Sprawa

sprawy ze skargi (...) na decyzję Wojewody (...) w przedmiocie zwrotu nieruchomości

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 25 marca 1993 r. SA/Kr 2484/92 uchyla zaskarżone postanowienie o przekazać sprawę do rozpoznania NSA OZ w Rzeszowie.

Teza

Strona postępowania administracyjnosądowego nie może ponosić ujemnych skutków wadliwej pracy sądu, pozbawiającej prawa do rozpatrzenia przez niezawisły sąd jej skargi na decyzję administracyjną, dotyczącą jej praw.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Kierownik Urzędu Rejonowego w R. decyzją z dnia 23 lipca 1992 r. (...) odmówił Annie B. zwrotu nieruchomości stanowiącej obecnie część działki nr 67 i 114/1, położonej w R. w rejonie ulicy L. i K. Rozpatrując odwołanie Anny B. od powyższej decyzji, Wojewoda R. decyzją z dnia 6 października 1992 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na decyzję tę wnioskodawczyni wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie. Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 1992 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 50.000 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało jej doręczone w dniu 29 grudnia 1992 r., w którym niezwłocznie uiściła żądaną opłatę /k. 13 akt/.

Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowieniem z dnia 25 marca 1993 r., (...) odrzucił skargę Anny B. na decyzję Wojewody R. z dnia 6 października 1992 r. w przedmiocie zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny, /opierając się na urzędowym zapisku, stwierdzającym, że do dnia 10 marca 1993 r. opłata nie wpłynęła/ uznał, iż skarżąca nie uiściła wpisu w zakreślonym terminie. Z tej przyczyny Sąd na podstawie art. 204 par. 1 i art. 212 Kpa w związku z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych skargę odrzucił.

Od powyższego postanowienia Minister Sprawiedliwości złożył rewizję nadzwyczajną, w której zarzucił rażące naruszenie prawa, w szczególności przepisów art. 204 par. 1 i art. 212 Kpa w związku z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /Dz.U. nr 24 poz. 110 ze zm./ Wnoszący rewizję nadzwyczajną wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie do merytorycznego rozpoznania.

Prokurator poparł rewizję nadzwyczajną.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Zaskarżone postanowienie zostało oparte na notatce urzędowej bez należytego sprawdzenia dokumentacji księgowej, dotyczącej wpływu do Sądu uiszczonych opłat sądowych. Skarżąca po otrzymaniu odpisu zaskarżonego postanowienia w piśmie skierowanym do Sądu podała, że żądaną opłatę uiściła w terminie, na dowód czego dołączyła oryginał dowodu wpłaty wpisu w dniu 29 grudnia 1992 r. Niezależnie od tego w aktach sprawy znajduje się dowód wpłaty, na odwrocie którego zamieszczono adnotację o wpisie jej do księgi pod poz. 10 w dniu 13 stycznia 1993 r., czyli przed datą notatki urzędowej i wydania zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji - zdaniem Sądu Najwyższego - należy uznać, że zaskarżone rewizją nadzwyczajną postanowienie zostało oparte na błędnej przesłance faktycznej, wyraźnie sprzecznej z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Niedokładne sprawozdanie przez Sąd zasadności notatki urzędowej spowodowało wydanie postanowienia, które w okolicznościach sprawy rażąco narusza przepisy prawa, wymienione w zarzutach rewizji nadzwyczajnej. Zaskarżone postanowienie bezpodstawnie zamknęło dalsze postępowanie w sprawie i pozbawiło wnioskodawczynię możliwości skontrolowania przez sąd wydanych w stosunku do niej decyzji administracyjnych oraz dostępu do wymiaru sprawiedliwości, gwarantowanego art. 6 ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 grudnia 1950 r. i opublikowanej w Dz.U. 1993 nr 61 poz. 284. Strona postępowania sądowo-administracyjnego nie może ponosić ujemnych skutków wadliwej pracy sądu, pozbawiających ją prawa do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia przez niezawisły sąd jej skargi na decyzję administracyjną, dotyczącej jej praw.

Naruszenie tej zasady przez Sąd bezpodstawnym postanowieniem należy uznać za równoznaczne z naruszeniem interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu rewizja nadzwyczajna /pomimo wniesienia jej po upływie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia/ podlega uwzględnieniu z mocy art. 422 par. 2 Kpc i art. 211 Kpa. Zasadny jest też zawarty w niej wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania obecnie właściwemu miejscowo Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.