Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 sierpnia 1984 r. Wydział Spraw Lokalowych Urzędu Miejskiego w K.:
1/ cofnął Janowi i Marii małżonkom H. przydział na lokal nr 13 przy Al. W. 18 w K. i 2/ wezwał Iwonę i Piotra małżonków W. wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami prawa ich reprezentującymi do dobrowolnego opróżnienia zajmowanego lokalu nr 13 przy Al. W. 18 w K. w terminie 14 dni, licząc od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji i przeprowadzenie się na poprzednie miejsce zamieszkania, tj. do lokalu nr 10 przy ul. A. 63 w K. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Wojewódzkiego w K. decyzją z dnia 31 października 1984 r.
Obie decyzje zostały wydane po ustaleniu następujące stanu faktycznego:
Najemcami lokalu nr 13 przy Al. W. 18 w K. - na podstawie decyzji o przydziale - byli małżonkowie Maria i Jan H. Do zajmowanego lokalu małżonkowie H. przyjęli Iwonę W. /siostrę Jana H./ oraz jej męża Piotra W. Iwona W. zamieszkiwała w tym lokalu od 14 lipca 1982 r., Piotr W. zaś od dnia 2 grudnia 1983 r. Uprzednio małżonkowie W. zamieszkiwali w lokalu spółdzielczym nr 10 przy ul. A. 63 w K. razem z Ireną i Stanisławem P., przy czym przydział tego lokalu /3 pokoje i kuchnia/ wydany na rzecz Ireny P. /matki Iwony W./ obejmował także małżonków Iwonę i Piotra W. Małżonkowie Maria i Jan H. wybudowali sobie dom jednorodzinny przy ul. Szewskiej 7 w K. Fakt ten był podstawą cofnięcia im przydziału lokalu nr 13 przy Al. W. 18 w K. Decyzję organu II instancji zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu małżonkowie Maria i Jan H., kwestionując cofnięcie przydziału na lokal nr 13 przy Al. W. w K., małżonkowie Iwona i Piotr W., kwestionując przekwaterowanie ich do lokalu spółdzielczego Ireny P. oraz odmowę przydzielenia lokalu nr 13 przy Al. W. 18 w K., w którym zamieszkiwali, a ponadto Irena P., kwestionując decyzję o przekwaterowaniu Iwony i Piotra W. do jej lokalu spółdzielczego.
Wyrokiem z dnia 22 marca 1985 r. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargi. Według tego Sądu organ administracji państwowej był władny cofnąć małżonkom Marii i Janowi H. przydział lokalu nr 13 przy Al. W. 18 w K., a to na podstawie art. 23 ust 1 i 3 prawa lokalowego. Lokal ten bowiem znajdował się w budynku, położonym w miejscowości, w której obowiązuje najem na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, a małżonkowie H. zaspokajają swoje potrzeby mieszkaniowe w wybudowanym przez siebie domu jednorodzinnym.
Bezsporne jest też, że małżonkowie Maria i Jan H. przyjęli do lokalu mieszkalnego nr 13 przy Al. W. 18 w K. małżonków Iwonę i Piotra W. w sytuacji, kiedy wiedzieli, iż przeprowadzą się do własnego domu jednorodzinnego. Za przekonywające należy - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - uznać stanowisko organów administracyjnych obu instancji, iż brak było podstaw do przyjęcia przypadku skarżących za taki, za którym przemawiają - jak wymaga tego przepis art. 42 ust. 1 zdanie drugie prawa lokalowego - względy społeczne.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w części oddalającej skargi Iwony W. i Ireny P. dotyczące przekwaterowania małżonków Iwony i Piotra W. do lokalu nr 10 przy ul. A. 63 w K. zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną, wniesioną 11 października 1985 r. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy, zważył, co następuje:
Zarzut skarżącego, że Naczelny Sąd Administracyjny w ogóle nie rozpatrzył skarg Iwony W., i Ireny P. co do zawartego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia o przekwaterowaniu małżonków Iwony i Piotra W. do lokalu spółdzielczego nr 10 przy ul. A. 63 w K., nie może odnieść skutku. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył skargi w tym kontekście, zresztą skarga Iwony P. dotyczyła wyłącznie tej materii, tj. przekwaterowania małżonków Iwony i Piotra W. do lokalu spółdzielczego nr 10 przy ul. A. 63 w K. Z uzasadnienia wyroku należy wnosić, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego małżonkowie Iwona i Piotr W. powinni wyprowadzić się do mieszkania spółdzielczego, w którym poprzednio zamieszkiwali /figurując w przydziale jako domownicy/, gdyż trafne jest stanowisko organów administracji obu instancji, iż nie spełniają wymagań do otrzymania przydziału mieszkania nr 13 przy Al. W. 18 w K., przewidzianych w art. 42 ust. 1 zdanie drugie prawa lokalowego.
Według skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny - oddalając skargi Iwony W. i Ireny P. w rozważanym zakresie - naruszył przepis art. 42 ust. 2 prawa lokalowego regulujący zasady przekwaterowania osób bliskich najemcy, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę, nie wyjaśnił bowiem, czy małżonkowie Iwona i Piotr W. powinni być przekwaterowani nie do mieszkania, w którym poprzednio mieszkali, lecz do pomieszczenia zastępczego, które by im przysługiwało w przypadku ustalenia, że w mieszkaniu nr 13 przy Al. W. 18 w K. mieszkali przez okres dłuższy niż 2 lata.
Stanowiska tego nie można podzielić. Uszło uwagi skarżącego, a także organów administracyjnych obu instancji i Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przepis art. 42 prawa lokalowego nie ma w ogóle w sprawie zastosowania. Przepis ten, jak to wynika z jego literalnego brzmienia, ma zastosowanie w sytuacji, gdy najemca "opuścił lokal mieszkalny". Dotyczy zatem stanu faktycznego, gdy najemca - uprawniony do zamieszkiwania w przydzielonym mu lokalu mieszkalnym - opuścił ten lokal, tzn. wyprowadził się z niego, pozostawiając w nim swe dzieci, osoby przysposobione lub rodziców bądź inne osoby bliskie. W takim tylko stanie faktycznym terenowy organ administracji państwowej powinien w razie potrzeby przydzielić lokal osobom w nim pozostawionym, a jeżeli tego nie uczyni - wydać stosowną decyzję o przekwaterowaniu tychże osób, uwzględniając przesłanki wymienione w ust. 2.
W niniejszej sprawie o opuszczeniu przez najemcę - w podanym wyżej znaczeniu - nie ma mowy. Najemcy, małżonkowie Maria i Jan H. wyprowadzili się z lokalu nr 13 przy Al. W. 18 w K., jak to wynika z oświadczenia Iwony W. złożonego na rozprawie rewizyjnej w dniu 4 lutego 1986 r., w sierpniu 1985 r., a zatem już wówczas, gdy utracili tytuł prawny do niego, tj. gdy decyzja o cofnięciu im przydziału tego lokalu była ostateczna, a Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił ich skargę na tę decyzję. Wówczas też wyprowadzili się z tegoż lokalu małżonkowie Iwona i Piotr W. Jednakże nie do poprzednio zajmowanego mieszkania /wskazanego w decyzji/ i nie do domu jednorodzinnego małżonków Marii i Jana H., lecz do mieszkania spółdzielczego swej krewnej w K. przy ul. H. S. 1/45.
Z powyższych zasad rewizja nadzwyczajna podlegała oddaleniu /art. 421 par. 1 Kpc/.