Orzeczenie SN z 26 czerwca 1992 r., III ARN 30/92

Sprawa

sprawy ze skargi Społem (...) na uchwałę Rady Miasta (...) w przedmiocie zasad zawierania umów najmu lokali użytkowych oraz ustalania kierunków działania Zarządu Miasta ne skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (...)

Od orzeczenia

od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 6 grudnia 1991 r. SA/Kr 1303/91 postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Teza

Jeżeli w ust. 2 art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ stwierdza się, iż przepisu ust. 1 tegoż artykułu "nie stosuje się" wówczas, gdy "w sprawie" orzekał już uprzednio sąd administracyjny i skargę oddalił, rozumieć to należy w ten sposób, iż sąd orzekł już merytorycznie w sprawie konkretnych interesów lub uprawnień naruszonych przez uchwałę organów samorządu terytorialnego, nie zaś "w sprawie" tej uchwały.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Zasada państwa prawnego przewidziana w art. 1 obowiązującej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zakład, iż sfera, w której obywatele mogą występować w obronie swych praw, w wypadku ich naruszenia przez organy władzy i administracji państwowej, na drogę postępowania przed niezawisłym sądem ulegać powinna stałemu rozszerzaniu.

W razie wątpliwości na temat granic kognicji sądowej w sprawach dotyczących możliwych naruszeń opartych na przepisach prawa uprawnień lub prawnych interesów obywateli muszą być rozstrzygane zgodnie z zasadą "in dubio pro actione", a więc, że w razie wątpliwości przyjmować należy zawsze zasadę poszerzania, nie zaś zwężania granic kompetencji sądów.

Stanowisko powyższe znajduje uzasadnienie także w świetle art. 14 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, które zostały ratyfikowane przez Polskę w dniu 3 marca 1977 r., a także art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, stwierdzających, że każdy uprawniony jest do tego by jego sprawa została rozpoznana sprawiedliwie, publicznie i w rozsądnym czasie przez niezawisły sąd, ustanowiony prawem.

Przepisy powyższe polski Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 7 stycznia 1992 r. /K 8/91/ odniósł również do zasady ustalania granic kompetencji sądu administracyjnego w indywidualnych sprawach obywateli z zakresu administracji publicznej.

Jest to więc zasada, która kierować powinna interpretacją przepisów całokształtu prawa proceduralnego i założeniami konstruowania polskiego systemu ochrony opartych na prawie uprawnień i interesów obywateli wobec władz publicznych.