Orzeczenie SN z 16 stycznia 1992 r., III ARN 40/91

Sprawa

sprawy ze skargi (...) na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi wydanego na rzecz Jana D.

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 1991 r. II SA 401/91 postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

W uzasadnieniu powołanej rewizji nadzwyczajnej uchwały Składu Siedmiu Sędziów z dnia 14 czerwca 1991 r. III AZP 2/91 /OSNCP 1992 z. 1 poz. 3/ wskazane zostały argumenty przeciwne, przyjmowanemu w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, poglądowi jakoby art. 14 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 4 poz. 8 ze zm./ wyłączał kontrolę sądową decyzji administracyjnych w sprawach, które chociaż co do trybu nadzwyczajnego zostały wszczęte po wejściu w życie tej ustawy, ale odnosiły się do postępowania zwykłego wszczętego przed jej wejściem w życie.

Takie rozumienie "sprawy" w rozumieniu przepisu określającego datę graniczną zastosowania przepisów statuujących sądową kontrolę decyzji administracyjnych, było wyrazem interpretacji ścieśniającej zakres ochrony praw, na drodze sądowej.

Tymczasem już w uchwale Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej z dnia 13 grudnia 1984 r. III AZP 8/83 /OSN 1985 z. 10 poz. 143/ zwrócono uwagę na to, że decyzja organu administracji państwowej uchylająca albo zmieniająca ostateczną decyzję tego organu lub organu niższego stopnia albo stwierdzająca jej nieważność jest decyzją wydaną w pierwszej instancji, w postępowaniu które jest postępowaniem odrębnym od postępowania zwykłego. Prowadzi to do wniosku, że postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym jest odrębną sprawą, która - jeżeli została wszczęta po wejściu w życie powołanej ustawy z 1980 r. - podlega kontroli sądu administracyjnego.

Ścieśniające rozumienie przepisu określającego granice ochrony praw na drodze sądowej jest w sposób szczególny nie do przyjęcia w świetle zasad ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej, wynikających z art. 1 Konstytucji, w którym deklaruje się /także konstytuuje/ zasadę, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym.