Orzeczenie SN z 21 marca 1996 r., III ARN 75/95

Sprawa

sprawy ze skargi (...) na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł (...) w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 1995 r. SA/Po 2766-2768/94

Teza

1. Rozpoznając skargę na decyzję administracyjną wydaną na podstawie przepisu, który utracił moc obowiązującą zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego opublikowanym po wydaniu tej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny powinien uwzględnić zmieniony stan prawny.
2. Prawomocne orzeczenie sądu lub organu administracyjnego, wydane przed utratą mocy obowiązującej przez przepis uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za sprzeczny z Konstytucją albo aktem ustawodawczym, podlega wzruszeniu w sposób przewidziany w art. 31 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym /t.j. Dz.U. 1991 nr 109 poz. 470 ze zm./.

Co do zasady tego rodzaju pozbawienia przepisu mocy obowiązującej następuje więc ze skutkiem wstecznym.

Sentencja

1. uchyla zaskarżony wyrok
2. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Ceł w Poznaniu (...).

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 1995 r., (...) wydanego w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Przetwórczego "Z." w S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 marca 1994 r. (...), w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Wyrokowi temu zarzucił rażące naruszenie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym /Dz.U. 1991 nr 109 poz. 470/ i na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368/ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniesiony, że zaskarżonym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę Przedsiębiorstwa Handlowo-Przetwórczego "Z." w S., wniesioną na ww. decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 marca 1994 r. w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Sąd Administracyjny stwierdziły że skarżące przedsiębiorstwo nie wykonało obowiązku określonego w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, to jest nie złożyło zgłoszenia celnego w terminie 14 dni od dnia, w którym towar dostarczono do miejsca odprawy celnej. W art. 70 ust. 2 pkt 3 Prawa celnego przewidziano sankcje za niewykonanie powyższego obowiązku w postaci opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Sąd Administracyjny uznał, iż w niniejszej sprawie organy administracji celnej orzekły o opłacie manipulacyjnej dodatkowej za niewykonanie obowiązków związanych ze zgłoszeniem celnym przed dniem 24 czerwca 1994 r. tj. przed wejściem w życie obwieszczenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 1994 r. o utracie mocy obowiązującej par. 20 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. w sprawie dozoru i kontroli celnej oraz poboru opłat /Dz.U. 1994 nr 76 poz. 348/.

Zdaniem wnoszącego rewizję zaskarżony wyrok rażąco narusza art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym /t.j. Dz.U. 1991 nr 109 poz. 470 ze zm./. Należało bowiem zgodnie z tym przepisem uznać zaskarżone decyzje za nieważne ponieważ były one wydane z zastosowaniem przepisu, który w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego został uchylony.

Sąd Najwyższy zważyły co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym ostateczne decyzje wydane w ogólnym postępowaniu administracyjnym z zastosowaniem przepisu prawnego, który w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, jako sprzeczny z Konstytucją lub aktem ustawodawczym, został zmieniony bądź uchylony w części lub w całości, uznaje się za nieważne w trybie i na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych oraz związanych z tym roszczeń odszkodowawczych; w wypadkach gdy wynika to z przepisu prawa i okoliczności sprawy - organ stwierdzający nieważność decyzji - może równocześnie wydać decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy. Z tego przepisu wynika-podobnie jak z art. 31 ust. 1, 2 i 4 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym - że prawomocne orzeczenie sądu lub organu administracyjnego, wydane - przed utratą mocy obowiązującej przez przepis uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za sprzeczny z Konstytucją albo aktem ustawodawczym, podlega wzruszeniu w sposób przewidziany w art. 31 tej ustawy. Co do zasady, tego rodzaju pozbawienie przepisu mocy obowiązującej następuje więc ze skutkiem wstecznym.

Zaskarżony wyrok zatem rażąco narusza prawo. Oddala on bowiem skargę na decyzje wydane na podstawie przepisu par. 20 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. w sprawie dozoru i kontroli celnej oraz poboru opłat, /Dz.U. nr 61 poz. 357 ze zm./ w odniesieniu do którego Prezes Trybunału Konstytucyjnego wydał dnia 24 czerwca 1994 r. obwieszczenie o utracie mocy obowiązującej /Dz.U. nr 76 poz. 348/. Wskutek obwieszczenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego decyzje zostały pozbawione podstawy prawnej, a orzekając po opublikowaniu tego obwieszczenia Sąd Administracyjny powinien uwzględnić zmieniony stan prawny. Z tych względów na podstawie art. 422 par. 1 Kpc orzeczono jak w sentencji.