Orzeczenie SN z 8 lutego 1989 r., III ARN 80/88

Sprawa

sprawy ze skargi (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty skarbowej

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 26 lutego 1988 r. SA/Wr 880/87 uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go decyzje (...).

Teza

Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23/ opłacie tej podlega czynność cywilnoprawna, nie zaś sporządzenie pisma zobowiązującego do dokonania takiej czynności.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Stosownie do art. 12 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 45 poz. 226/ opłata skarbowa podlega zwrotowi m.in. wówczas jeżeli została uiszczona nienależnie.

Taki właśnie przypadek zachodzi - wbrew odmiennemu stanowisku organów podatkowych w sprawie niniejszej.

Prawidłowe odczytanie przepisów ustawy o opłacie skarbowej wskazuje, że czynność cywilnoprawna mająca za przedmiot odpłatne przeniesienie własności rzeczy lub praw przez osobę fizyczną lub osobę prawną nie będące jednostką uspołecznioną podlega jednej opłacie i to związanej nie ze sporządzeniem dokumentu lecz właśnie z faktem przeniesienia własności rzeczy lub praw. Wniosek taki wypływa przede wszystkim z istoty czynności cywilnoprawnej i z istoty opłaty skarbowej.

W sytuacji, gdy po sporządzeniu takiego pisma /dokumentu/ zobowiązującego do przeniesienia własności rzeczy lub praw nie dojdzie do jego wykonania, tzn. nie nastąpi przejście własności rzeczy lub praw, to opłata skarbowa wniesiona przy sporządzaniu dokumentu /pisma/ staje się opłatą nienależną w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej i w związku z tym podlega zwrotowi.

Taka wykładnia przepisu art. 1 i art. 12 ustawy o opłacie skarbowej, a mianowicie, iż wspomnianą opłatę pobiera się nie w związku ze sporządzeniem pisma obejmującego stwierdzenie dokonania czynności cywilnoprawnej lecz od tej czynności, a w szczególności od umowy sprzedaży rzeczy lub praw - znajduje potwierdzenie w treści ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23/.

Otóż stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy opłacie tej podlega czynność cywilnoprawna mająca m.in. za przedmiot sprzedaż lub zamianę rzeczy i praw majątkowych, nie zaś sporządzenie pisma zobowiązującego do dokonania takiej czynności.