Uzasadnienie
Przedstawionym zagadnieniem prawnym Naczelny Sąd Administracyjny objął jedną z kwestii mogących mieć wpływ na ocenę zasadności podania skarżącej Spółdzielni, w którym złożyła wniosek o odpłatne nabycie, na podstawie art. 274 prawa spółdzielczego szczegółowo wskazanych działek o powierzchni łącznej 40,74 ha.
Odmawiając podjęcia uchwały rozstrzygającej to zagadnienie prawne Sąd Najwyższy miał na uwadze, co następuje:
Stosownie do treści art. 104 par. 1 Kpa organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która rozstrzygać powinna sprawę co do jej istoty w całości lub części /par. 2/. Istotą sprawy jest - w sprawach wszczętych na żądanie strony - jej żądanie zawarte we wniesionym podaniu /art. 61 par. 1 i art. 63 par. 2 Kpa/. Odpowiednio - w art. 128 zd. drugie Kpa określono istotę odwołania strony od decyzji wydanej w pierwszej instancji w jej sprawie przez wskazanie, że stanowi ja niezadowolenie strony z wydanej decyzji.
Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy organ administracji państwowej pierwszej instancji wydał decyzję pozytywnie rozstrzygającą wniosek Spółdzielni co do części objętych nim gruntów, natomiast nie załatwił sprawy co do pozostałych działek, o nabycie których ubiegała się Spółdzielnia. W decyzji tej nie wskazano, że rozstrzyga ona celowo sprawę w części, dopiero bowiem z jej uzasadnienia wynika, iż część gruntów "wyłączona" została od sprzedaży, gdyż nie stanowią one nieruchomości, o jakich mowa w art. 274 prawa spółdzielczego.
W orzecznictwie na tle sądowej kontroli decyzji administracyjnych utrwaliła się - z reguły korzystna dla obywateli - wykładnia niezbędnych wymagań pozwalających uznać pismo organu administracji państwowej za decyzję w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, mimo że organ nie nadał pismu takiej nazwy i formy, a także nie zawarł w nim wszystkich elementów, jakie - według treści art. 107 Kpa - powinna ona zawierać. W każdym jednak razie z treści samej decyzji wynikać musi w sposób niewątpliwy rozstrzygnięcie o żądaniu strony, ono bowiem staje się wiążące /art. 110 Kpa/.
Nawet przy uwzględnieniu tego kierunku wykładni, celowej zwłaszcza w pierwszym okresie funkcjonowania sądownictwa administracyjnego, nie można uznać, by w sprawie niniejszej zapadła decyzja rozstrzygająca o całości żądania zawartego we wniosku Spółdzielni. Tym samym wniosła ona odwołanie od decyzji dla siebie pozytywnej, polemizując jedynie z uzasadnieniem, w którym - sprzecznie z treścią samego rozstrzygnięcia - organ pierwszej instancji zamieścił argumenty przemawiające przeciwko uwzględnieniu wniosku w pozostałym, nie rozpoznanym zakresie.
Tej oczywistej wadliwości nie dostrzegł organ drugiej instancji, utrzymując w mocy decyzję, co do której brak było podstaw zaskarżenia, gdyż strona jej nie kwestionowała. W razie wniesienia odwołania dotyczącego części żądań strony nie rozstrzygniętych w decyzji organ pierwszej instancji powinien potraktować jego treść jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia /art. 111 par. 1 Kpa/. Organ odwoławczy, któremu jednak przedstawiono takie odwołanie, powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony; w razie popierania odwołania powinien stwierdzić jego niedopuszczalność /art. 134 Kpa/, w razie zaś oświadczenia, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji, umorzyć postępowanie odwoławcze /art. 138 par. 1 pkt 3 i art. 105 par. 1 i 2 w związku z art. 140 Kpa/.
Także Naczelny Sąd Administracyjny, przedstawiając zagadnienie prawne dotyczące merytorycznych podstaw nie istniejącej decyzji odmawiającej sprzedaży części działek objętych wnioskiem Spółdzielni, pominął, że w tych okolicznościach sprawy nie istnieje także podstawa do wniesienia skargi, jeżeli kwestionuje ona zgodność z prawem odmowy sprzedaży, brak bowiem - i to w obu instancjach - decyzji zawierających takie rozstrzygnięcie.
Zgodnie z utrwaloną wykładnią art. 391 Kpc, mającego na podstawie art. 211 Kpa odpowiednie zastosowanie, przedstawiane zagadnienie prawne musi budzić poważne wątpliwości przy rozpoznawaniu skargi w danej sprawie. Nie może więc ono dotyczyć kwestii nie występującej w sprawie i nie mogącej mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi.
Ponieważ taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 391 Kpc w związku z art. 211 Kpa oraz art. 22 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym postanowił odmówić podjęcia uchwały.