Orzeczenie SN z 2 grudnia 1999 r., III RN 107/99

Sprawa

sprawy ze skargi Spółdzielni Pracy Produkcyjno-Usługowej "Ż." w M.-P. na pismo Państwowej Inspekcji Handlowej - Wojewódzki Inspektorat w B.-P. (...) z dnia 10.11.1998 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku odprowadzenia do budżetu Państwa kwoty 340.010,54 zł uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę NSA OZ w Lublinie do ponownego rozpoznania.

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 30 grudnia 1998 r., II SA/Lu 1649/98 postanawia:

Teza

Rozstrzygnięcie podejmowane przez właściwy organ administracji publicznej na podstawie art. 27 ust. 1 w związku z art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji /Dz.U. nr 55 poz. 250 ze zm./ ma znamiona prawne decyzji administracyjnej i podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Państwowa Inspekcja Handlowa - Wojewódzki Inspektorat w B.-P., po przeprowadzeniu kontroli w Spółdzielni Pracy Usługowo-Produkcyjnej "Ż." w M.-P. pismem z dnia 10 listopada 1998 r. poinformowała kontrolowaną Spółdzielnię, że z mocy art. 13 ust. 1, art. 17 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji /Dz.U. nr 55 poz. 250 ze zm. - powoływanej nadal jako: ustawa o badaniach i certyfikacji/ jest ona obowiązana zaniechać wprowadzania do sprzedaży wyrobów nie posiadających certyfikatu na tzw. znak bezpieczeństwa, a także ma obowiązek odprowadzić do budżetu kwotę 340.010,54 zł, czyli 100 procent sumy uzyskanej ze sprzedaży wyrobów bez wymaganego certyfikatu. Skargę Spółdzielni na powyższe pismo, która wniesiona została w dniu 4 grudnia 1998 r., Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił postanowieniem z dnia 30 grudnia 1998 r. /II SA/Lu 1694/98/, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, że: "Zaskarżone pismo nie jest aktem administracyjnym, o którym stanowi art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i przez to skarga na nie jest niedopuszczalna (...)".

Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z dnia 2 lipca 1999 r. (...) wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 30 grudnia 1998 r. /II SA/Lu 1649/98/, zarzucając mu rażące naruszenie prawa przez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie art. 16 ust. 1 - ust. 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. - powoływanej nadal jako: ustawa o NSA/ w związku z art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji, a w konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że stosownie do dyspozycji art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA kontrola sądowoadministracyjne obejmuje także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, które nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 1 - pkt 3, które dotyczą przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Znamiona takie spełnia zaskarżone "pismo", skoro wynika to z jego treści, która wskazuje jednoznacznie, że w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli przeprowadzonej w skarżącej Spółdzielni organ kontrolujący stwierdził uchybienia, które jego zdaniem uzasadniały wyegzekwowanie obowiązku zapłaty przez skarżącą na rzecz budżetu państwa ściśle określonej kwoty pieniężnej /art. 27 w związku z art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji/. W rewizji nadzwyczajnej wyrażony został przy tym pogląd prawny, że zaskarżone pismo Wojewódzkiego Inspektoratu PIH w B.-P. nie tylko podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA, ale nawet posiada znamiona prawne decyzji administracyjnej i z tej przyczyny podlegało zaskarżeniu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o NSA.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.

Art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy o badaniach i certyfikacji stanowi, że przedsiębiorca, który wprowadził do obrotu wyroby podlegające oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa naruszył swoje obowiązki w tym zakresie lub który wykonał usługę nie posiadając wymaganego certyfikatu, obowiązany jest wpłacić do budżetu państwa kwotę odpowiadającą 100 procent sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów lub usługi. Przy czym kompetencje do określenia ilości i wartości wyrobów lub usług, których w konkretnym wypadku uchybienia te dotyczą, posiada właściwy organ kontroli upoważniony do kontrolowania w tym zakresie przedsiębiorców /art. 27 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji/, czyli Główny Inspektor Inspekcji Handlowej oraz wojewoda, działający w tym zakresie przy pomocy wojewódzkiego inspektora inspekcji handlowej /art. 2 ust. 1 w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej - t.j. Dz.U. 1969 nr 26 poz. 206 ze zm./. Wynika stąd, że właściwe organy w każdym wypadku obowiązane są wskazać przedsiębiorcę zobowiązanego do dokonania wpłaty do budżetu państwa na podstawie art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji oraz określić ilość i wartość wyrobów, których obowiązek ten dotyczy, a tym samym obowiązane są określić wysokość kwoty pieniężnej jaka powinna być z tego, tytułu wpłacona przez przedsiębiorcę do budżetu państwa. Oznacza to, że rozstrzygnięcie podejmowane przez właściwy organ administracji publicznej na podstawie art. 27 ust. 1 w związku z art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji, nie tylko jest aktem z zakresu administracji publicznej, który dotyczy stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa /art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA/, ale ma znamiona prawne decyzji administracyjnej i podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o NSA. W tej sytuacji trafny okazał się zarzut rewizji nadzwyczajnej, że zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego rażąco naruszyło art. 16 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy o NSA.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ oraz art. 393[13] par. 1 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł, jak w sentencji.