Orzeczenie SN z 3 lutego 2000 r., III RN 129/99

Sprawa

sprawy ze skargi Danuty C. i Andrzeja P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 27 lutego 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła od samochodu osobowego marki Ford Scorpio

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 1999 r., I SA/Wr 648/97 uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.

Teza

Reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737/, która wskazuje wyłącznie na przedmiotowe /a nie podmiotowe/ aspekty zgłoszenia celnego, ma na celu uniemożliwienie podmiotom dokonującym obrotu towarowego z zagranicą uchylania się od wymiaru stawek celnych od wyrobu gotowego, poprzez zgłaszanie go do odprawy celnej w stanie rozmontowanym i przez więcej niż jeden podmiot.

Sentencja

Sąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Włodzimierza Skoniecznego

Uzasadnienie

Andrzej P. zgłosił do odprawy celnej w dniu 21 marca 1996 r. w Posterunku Celnym w P. nadwozie samochodu osobowego marki "Ford Scorpio" (...). Natomiast Danuta C. zgłosiła do odprawy celnej w tym samym dniu w Oddziale Celnym w S. następujące części samochodu osobowego marki "Ford Scorpio": silnik wysokoprężny, zawieszenie przednie i tylne oraz skrzynię biegów (...). Po dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym towarów objętych powyższymi zgłoszeniami, w wyniku weryfikacji dokonanej przez organy celne okazało się, że zgłoszone do odprawy celnej części samochodowe stanowiły w istocie rozmontowany /nie zmontowany/ samochód osobowy marki "Ford Scorpio". W tej sytuacji, Dyrektor Urzędu Celnego w L., działając na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5, art. 149 par. 1 i art. 150 par. 1 Kpa, postanowieniem z dnia 5 sierpnia 1996 r. wznowił postępowanie w obu wymienionych wyżej sprawach zakończonych odprawami celnym w dniu 21 marca 1996 r. Następnie Dyrektor Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia 9 września 1 996 r., wydaną na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1 i art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm. - powoływanej nadal jako: Prawo celne/, a także par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737/, uchylił obie decyzje ostateczne zawarte w wymienionych wyżej dowodach odprawy celne z dnia 21 marca 1996 r. i dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki "Ford Scorpio" w stanie rozmontowanym /nie zmontowanym/ po wymierzeniu stosownych należności celnych, a więc wedle stawek celnych, jak za samochód, a nie części samochodowe. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 lutego 1997 r. W wyniku skarg na tę decyzję wniesionych przez Danutę C. i Andrzeja P., Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 stycznia 1999 r. /I SA/Wr 648/97/ uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 9 września 1996 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zgłoszenia do odprawy celnej części samochodowych dokonały dwie różne osoby, co zdaniem Sądu wyklucza dopuszczalność zastosowania w tym wypadku reguły 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Ponadto, zdaniem Sądu, organy celne nie wykazały w niniejszej sprawie istnienia przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 5 sierpnia 1999 r. (...) wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 1999 r. /I SA/Wr 648/97/ zarzucając rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. - powoływanej nadal jako: ustawa o NSA/ w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa oraz regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737 - powoływanych nadal jako: Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej/, a w konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że w rozpoznawanej sprawie dopiero w wyniku złożenia oraz zarejestrowania przez jednego ze skarżących samochodu osobowego "Ford Scorpio", ze zgłoszonych wcześniej do odprawy celnej przez niego oraz drugiego skarżącego części samochodowych, dało podstawy do stwierdzenia, że oboje skarżący w chwili dokonywania zgłoszenia nie ujawnili organom celnym, iż importowane przez nich części pochodzą z jednego fabrycznie zmontowanego samochodu osobowego marki "Ford Scorpio" /na co wskazuje również numery identyfikacyjne tych części/ i po ich dopuszczeniu na polski obszar celny mają służyć ponownemu zmontowaniu tego samochodu. W tej sytuacji, zgodnie z regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, przedmiotem odprawy celnej był w danym wypadku w rzeczywistości wyrób gotowy w stanie rozmontowanym /nie zmontowanym/ i jako taki powinien podlegać odprawie celnej. Dlatego, w opinii rewizji nadzwyczajnej, organy celne postąpiły prawidłowo wznawiając postępowanie wobec obu importerów części tego samego samochodu i podejmując następnie wobec obu podmiotów jedno rozstrzygnięcie /art. 62 Kpa/ w sprawie naliczenia należności celnej z tytułu sprowadzonego przez nich na polski obszar celny wyrobu gotowego - w tym wypadku samochodu osobowego "Ford Scorpio".

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.

Sąd Najwyższy rozpoznaje rewizję nadzwyczajną w granicach podniesionych w niej zarzutów /art. 393[11] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./. Zarzut rewizji nadzwyczajnej dotyczy wyłącznie rażącego naruszenia prawa przez Naczelny Sąd Administracyjny wobec przyjęcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w rozpoznawanej sprawie niedopuszczalne było wznowienie postępowania celnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że w dniu 21 marca 1996 r. na wniosek Danuty C. wydana została decyzja w sprawie wymierzenia należności celnej od wwożonych przez nią na polski obszar celny części do samochodu osobowego marki Ford Scorpio z 1990 r., a to silnika wysokoprężnego (...) wraz ze skrzynią biegów oraz zawieszeniem przednim i tylnym. W tym samym dniu, na wniosek Andrzeja P. wymierzono również należność celną od wwiezionego na polski obszar celny nadwozia samochodu osobowego marki Ford Scorpio z 1990 r. (...). Ponieważ w wyniku późniejszego ujawnienia faktu, że wbrew deklaracjom celnym obojga zainteresowanych, wwozili oni nie części samochodowe, ale kompletny samochód osobowy marki Ford Scorpio w stanie rozmontowanym, organy celne zobowiązane były do wznowienia postępowania w obu powyższych sprawach, rozpoznając je łącznie w jednym postępowaniu /art. 62 Kpa/, a to w celu wymierzenia cła za wwieziony samochód. Bowiem w tej sytuacji, przy ustalaniu wysokości należnego cła, powinna mieć zastosowanie reguła 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która stanowi, że: "Wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego /oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły/, znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym". Należy przy tym mieć na uwadze, że reguła 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która wskazuje wyłącznie na przedmiotowe /a nie podmiotowe/ aspekty zgłoszenia celnego, ma na celu właśnie uniemożliwienie podmiotom dokonującym obrotu towarowego z zagranicą uchylania się od wymiaru stawek celnych od wyrobu gotowego, poprzez zgłaszanie go do odprawy celnej w stanie rozmontowanym i przez więcej niż jeden podmiot. Dlatego sformułowana w zaskarżonym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena prawna, wedle której w przedmiotowej sprawie brak było podstawy prawnej do wznowienia postępowania celnego, stanowiła rażące naruszenie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ oraz art. 393[15] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji.