Uzasadnienie
W dniu 25 października 1995 r. w Urzędzie Celnym w L. /Oddział Drogowy w Z./ Zenon K. zgłosił do odprawy celnej nadwozie do samochodu marki Nissan Sunny, które decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w L. zostało dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym.
Tego samego dnia Robert K. zgłosił do odprawy celnej podzespoły do samochodu Nissan Sunny, takie jak silnik wysokoprężny ze skrzynią biegów, zawieszenie przednie i tylne oraz układ kierowniczy, które decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 25 października 1995 r. zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym.
W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym części samochodowe w istocie stanowiły niekompletny pojazd marki Nissan Sunny. Mając na uwadze iż decyzje zawarte w Dowodach Odpraw Celnych przywozowych nie uwzględniały rzeczywistego stanu towaru zgłoszonego do odpraw celnych, Dyrektor Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia 25 listopada 1996 r. wydaną na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 i art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa uchylił obie decyzje z dnia 25 października 1995 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zamiarem importerów było obejście polskich przepisów celnych, polegające na sprowadzeniu do kraju samochodu osobowego w częściach, by tym samym uniknąć zapłacenia wyższego cła za cały samochód.
Prezes Głównego Urzędu ceł decyzją z dnia 23 kwietnia 1997 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. Naczelny Sąd Administracyjny (...) zaskarżonym wyrokiem uchylił tę decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 25 listopada 1996 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd stwierdził, że w sprawie brak było przesłanek do wznowienia postępowania w trybie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, ponieważ w dniu 25 października 1995 r. podczas odprawy celnej, organ celny miał do czynienia z dwoma podmiotami prawa celnego - importerami. Ponadto Sąd stwierdził, iż fakt dokonania darowizny sprowadzonych podzespołów przez Roberta K. na rzecz Zenona K. nie jest nową okolicznością faktyczną przewidzianą w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Również takimi okolicznościami nie może być fakt, że ze sprowadzonych części zmontowano samochód i zarejestrowano na nazwisko Zenona K. Każdy z dwóch podmiotów dokonywał obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, wobec żadnej z osób dokonujących obrotu towarowego z zagranicą w niniejszej sprawie nie można było zastosować reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, gdyż żadna z nich osobno nie sprowadzała, jako podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą, samochodu osobowego w stanie rozmontowanym lub niezmontowanym. Zdaniem Sądu organy celne bezpodstawnie wydały decyzje na nazwisko obu skarżących traktując ich jako jeden zbiorowy podmiot, podczas gdy w rzeczywistości były to dwa odrębne podmioty, tzn. dwie różne strony.
Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od tego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) zarzucając mu rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjny /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - oraz art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa w związku z art. 62 Kpa oraz regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że - wbrew ocenie prawnej sformułowanej w zaskarżonym wyroku - w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, bowiem nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydawania decyzji o odprawie celnej części samochodowych, a nie znaną wówczas organowi celnemu, który je wydawał, było późniejsze ujawnienie tego, że obaj importerzy w rzeczywistości sprowadzili kompletny samochód w stanie rozmontowanym, który - po dokonaniu odprawy celnej zgłoszonych przez siebie części tego samochodu - następnie zmontowali i samochód ten zarejestrowali, na podstawie tych samych dokumentów odprawy celnej, na nazwisko jednego z nich. Tymczasem reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji 'Nomenklatury Scalonej jednoznacznie stanowi, że wyroby niekompletne, jak również wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym, należy klasyfikować do pozycji taryfy celnej obejmującej wyrób kompletny. Oceny tej nie może zmienić okoliczność, że części takiego wyrobu sprowadzone zostały na polski obszar celny przez dwa lub więcej podmiotów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która ma charakter przedmiotowy, stanowi jednoznacznie, że wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym w każdym wypadku powinny być klasyfikowane według pozycji taryfy celnej, która obejmuje wyrób kompletny. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, iż obaj importerzy w dowodach odprawy celnej deklarowali wwiezienie na polski obszar celny jedynie części samochodowych, chociaż - jak się następnie okazało - stanowiły one kompletny samochód osobowy w stanie rozmontowanym, który po odprawie celnej został zmontowany i zarejestrowany, na podstawie dokumentów tej odprawy celnej. Dowodzi to, że przy zgłoszeniu towaru do odprawy celnej obaj importerzy nie ujawnili tego, że świadomie wwożą oni części kompletnego samochodu osobowego w stanie rozmontowanym i to w celu jego zmontowania po dokonaniu odprawy celnej, a więc w celu uniknięcia zakwalifikowania zgłaszanych do odprawy celnej części, jako części kompletnego samochodu w stanie rozmontowanym lub nie zmontowanym, a tym samym w celu uniknięcia obowiązku uiszczenia należności celnej obliczanej wedle wyższej stawki celnej, która obejmuje import samochodów /było to typowe działanie w celu obejścia prawa/. Okoliczność ta nie była wcześniej znana organowi celnemu. Została ona ujawniona i mogła zostać udokumentowana dopiero w chwili zarejestrowania samochodu osobowego, zmontowanego z przywiezionych przez obu importerów kompletu części i zarejestrowanego na podstawie dokumentów odprawy celnej tych części. Dlatego, wbrew stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przesądzało to tym samym o spełnieniu w danym wypadku przesłanki wznowienia postępowania celnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa w związku z art. 3 i art. 23 ust. 1 Prawa celnego i upoważniało organ celny do dokonania z urzędu korekty deklaracji celnych obu importerów, skoro każdy z nich świadomie uczestniczył we wwiezieniu kompletnego samochodu osobowego marki w stanie rozmontowanym, deklarując jedynie wwiezienie odpowiedniego zestawu części tego samochodu. W tej sytuacji spełnione zostały także przesłanki prawne określone w art. 62 Kpa, co upoważniało organ celny do załatwienia powyższej sprawy w ramach jednego postępowania administracyjnego i przy zastosowaniu reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393[13] par. 1 Kpc w związku art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji.