Orzeczenie SN z 6 kwietnia 2000 r., III RN 141/99

Rozpoznanie

w dniu 6 kwietnia 2000 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Ryszarda C. na decyzję Wojewody W. z dnia 30 stycznia 1998 r. (...)

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 1999 r. (...) postanowił: - uchylić zaskarżone postanowienie.

Teza

Domniemanie doręczenia /art. 44 Kpa/ nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego.

Sentencja

Sąd Najwyższy,

Uzasadnienie

Ryszard C. w dniu 5 stycznia 1999 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 3 listopada 1998 r. (...). W uzasadnieniu skargi podniósł, że bez własnej winy nie miał możliwości brania udziału w sprawie, gdyż nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy, co narusza jego podstawowe prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny (...) postanowieniem z dnia 15 lutego 1999 r. (...) odrzucił skargę Ryszarda C. uznając, że nie zachodzą podstawy wznowienia postępowania w oparciu o art. 401 pkt 2 Kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, gdyż skarżący nie był pozbawiony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Został on bowiem powiadomiony o terminie rozprawy, gdyż przesyłkę awizowano, lecz nie została w placówce pocztowej podjęta w przepisanym terminie, więc uznano ją za doręczoną.

Powyższe postanowienie Minister Sprawiedliwości w dniu 7 sierpnia 1999 r. zaskarżył rewizją nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie art. 58 i art. 59 ustawy o NSA w związku z art. 42 i art. 44 Kpa oraz art. 401 pkt 2 Kpc i na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do uznania, iż wezwanie na rozprawę w dniu 3 listopada 1998 r. zostało skarżącemu doręczone przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie tzw. doręczenia zastępczego unormowanego w art. 44 Kpa. Zawiadomienia nie wysłano bowiem na adres Ryszarda C. w W. "ul. B. 23/29", lecz na adres "B. 23/20" podany w dniu 10 kwietnia 1998 r. w odpowiedzi Wojewody W. na skargę. Przesyłkę tę awizowano w dniu 15 października 1998 r., a następnie zwrócono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na skutek niepodjęcia w terminie, przy czym brak jakiejkolwiek informacji czy i gdzie umieszczono zawiadomienie o nadejściu przesyłki. Z adnotacji na kopercie, w której wyekspediowano przesyłkę wynika wprawdzie, że wezwanie na rozprawę wysłano ponownie w dniu 28 października 1998 r., lecz brak danych o adresie przesyłki oraz o jej doręczeniu. Skoro zatem Ryszard C. nie otrzymał na swój adres zawiadomienia o rozprawie w dniu 3 listopada 1998 r., to został pozbawiony możności działania w sprawie i obrony swych praw.

Sąd Najwyższy zważył. co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest zasadna, gdyż zaskarżonemu orzeczeniu słusznie wytyka rażące naruszenie art. 401 pkt 2 Kpc w związku z art. 42 i art. 44 Kpa oraz art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Regułą w postępowaniu administracyjnym jest doręczenie pisma do rąk adresata w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy strony /art. 42 par. 1 Kpa/, względnie w lokalu administracji państwowej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej /art. 42 par. 2 Kpa/, chociaż w razie niemożności doręczenia pisma w taki sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, np. pilności sprawy, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie /art. 42 par. 3 Kpa/. W razie nieobecności adresata w mieszkaniu pisma za pokwitowaniem doręcza się do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, przy czym o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata /art. 43 Kpa/.

Gdyby jednak pisma nie można było doręczyć w powyższy sposób, to zgodnie z art. 44 Kpa składa się je na okres siedmiu dni w urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. W tych przypadkach doręczenie "uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu". W zakresie zastosowania powołanego przepisu nie mieści się jednak sytuacja, w której z relacji poczty, co do nie podjętej w terminie przesyłki z powiadomieniem o terminie rozprawy, nie wynika czy i gdzie umieszczono informację o nadejściu pisma. To samo dotyczy tym bardziej sytuacji powiadomienia skierowanego do strony na błędny adres zamieszkania. Taka przesyłka uniemożliwia działanie w sprawie, a tym samym pozbawia stronę możności obrony jej praw /art. 401 pkt 2 Kpc w związku z art. 59 ustawy o NSA/.

Z tych powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.