Orzeczenie SN z 24 kwietnia 1997 r., III RN 15/97

Sprawa

sprawy ze skargi (...) na decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa (...) w przedmiocie uwłaszczenia nieruchomością Kopalni Piasku (...)

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 1996 r. I SA 366/96 i I SA 369/96 oddala rewizję nadzwyczajną.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Norma wyrażona w art. 2 ust. 1 zdanie 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464 ze zm./ stanowi lex specialis, ale względem ogólnie obowiązujących przepisów prawnych dotyczących zasad i trybu ustanawiania użytkowania wieczystego na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy /art. 232 i następne Kc oraz art. 19 i następne ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /.

I właśnie dlatego tak doniosłe znaczenie prawne ma w tym wypadku zastrzeżenie ustawowe, że powstałe z mocy samej ustawy /ex lege/ prawo użytkowania wieczystego, "nie narusza praw osób trzecich" /art. 2 ust. 1 zdanie 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości/.

Natomiast norma prawna sformułowana w art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości winna być interpretowana jako zasad ogólna /lex generalis/ umożliwiająca realizację konstytucyjnej zasady ochrony własności /art. 7 Konstytucji RP/ w sytuacji, gdy przesłanki stanowiące podstawę wywłaszczenia nieruchomości okazały się nieaktualne.

Właściciel żądający zwrotu nieruchomości na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości należy do kręgu osób trzecich, których prawa nie mogą być naruszone w wyniku przekształcenia prawa państwowej osoby prawnej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Stwierdzenie spełnienia przesłanki prawnej uzasadniającej zwrot wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a więc ustalenie, że dana nieruchomość "stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu", następuje w odrębnym postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek właściciela, a nie postępowaniu mającym na celu wydanie decyzji o stwierdzeniu uwłaszczenia państwowej osoby prawnej /art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości/.

Natomiast celem postępowania uwłaszczeniowego z art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jest zasadniczo dokonanie ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie określonej państwowej osoby prawnej, co nie ma bezpośredniego związku z uprawnieniami właściciela z art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

I w tym sensie są to dwa odrębne postępowania prawne, które dotyczą różnych spraw.