Orzeczenie SN z 3 października 2002 r., III RN 157/01

Sprawa

w sprawie ze skargi Huty Katowice S.A. Zakładów Koksowniczych im. Powstańców Śląskich w Z. na decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 29 czerwca 1998 r., (...) w przedmiocie ustalenia opłat za odprowadzenie ścieków do wód powierzchniowych,

Rozpoznanie

na rozprawie w Izbie Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości

Od orzeczenia

od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2000 r., IV SA 1625/98 - uchyla zaskarżone postanowienie.

Teza

Jeżeli Sąd administracyjny umarza postępowanie wobec cofnięcia skargi przez skarżącego na rozprawie, skarżącemu zwraca się jedynie połowę wpisu.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Huta Katowice S.A. Zakłady Koksownicze im. Powstańców Śląskich w Z. w dniu 29 lipca 1998 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 29 czerwca 1998 r. (...), w przedmiocie ustalenia opłat za odprowadzanie ścieków do wód powierzchniowych. Decyzją z dnia 31 października 2000 r. (...) Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 15 listopada 2000 r. pełnomocnik skarżącej cofnął skargę, wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wobec cofnięcia skargi wydanie wyroku stało się zbędne i postanowieniem z dnia 15 listopada 2000 r. IV SA 1625/98, umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jednocześnie Sąd zasądził od Ministra Ochrony środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa na rzecz skarżącej Huty Katowice S.A. - Zakładów Koksowniczych im. Powstańców Śląskich w Z. kwotę 12.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej od powyższego postanowienia "w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania" zarzucił rażące naruszenie art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 3 i oddalenie wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w części obejmującej rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego /pkt 3/ rażąco narusza powołane na wstępie przepisy art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Zgodnie bowiem z ust. 1 tegoż art. 55 w orzeczeniu uwzględniającym skargę Sąd orzeknie zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności.

Jest poza sporem, że sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Sąd wydał postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego z powodu cofnięcia skargi przez stronę skarżącą. W takim wypadku skarżącemu zwraca się jedynie połowę uiszczonego wpisu /art. 46 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/ i takie rozstrzygnięcie zawiera kwestionowane postanowienie /pkt 2/. Natomiast brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej. Orzekając o zwrocie kosztów postępowania Sąd rażąco naruszył prawo, tym samym postanowienie w pkt 3 powinno być uchylone i w konsekwencji oddalony wniosek strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania. Podobne stanowisko zajął już Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 stycznia 1999 r., III RN 104/98.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stanowi jednoznacznie, że Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w sprawie zwrotu kosztów postępowania od organu, który dopuścił się bezczynności, na rzecz skarżącego tylko wówczas, gdy skarga została uwzględniona. Jest poza sporem, że sytuacja taka nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, a tym samym orzekając o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, Sąd rażąco naruszył prawo. Natomiast, jeżeli Sąd umarza postępowanie wobec cofnięcia skargi przez skarżącego na rozprawie, skarżącemu zwraca się jedynie połowę wpisu /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1999 r. III RN 104/98 - OSNAPU 1999 nr 22 poz. 711/.

Przepis art. 55 ust. 1 zdanie drugie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym "w części wyłączającej możliwość orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego w razie umorzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postępowania sądowego w związku z uwzględnieniem przez organ administracji skargi w całości na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym", orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 września 2001 r. P 3/01 /OTK 2001 nr 6 poz. 163/ został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z sentencji powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wynika jednoznacznie, że w pozostałej części, w tym w części wyłączającej możliwość orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego w razie umorzenia postępowania przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku z cofnięciem skargi przez skarżącego, przepis powyższy jest zgodny z Konstytucją.

Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.