Orzeczenie SN z 24 kwietnia 1997 r., III RN 17/97

Sprawa

sprawy ze skargi (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. i 1993

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 25 września 1996 r. SA/Lu 2253-2255/95 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Lublinie do ponownego rozpoznania.

Teza

Wyrażenie zobowiązania podatkowego w starych złotych po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego /Dz.U. nr 84 poz. 386/ jest nieprawidłowością, która może zostać usunięta w trybie art. 113 par. 2 Kpa.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 25 września 1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie po rozpoznaniu skargi Ireny S. i Jana S. stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji Izby Skarbowej w L. z dnia 22 września 1995 r. [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 i 1993 r. oraz decyzji Urzędu Skarbowego w P. z dnia 10 lipca 1995 r., które załatwiały sprawę w pierwszej instancji.

Podstawę tego wyroku, stosownie do jego uzasadnienia, stanowi ustalenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte poza granicami skargi. Sąd stwierdził, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe powstało wprawdzie w 1993 r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego /Dz.U. nr 84 poz. 386/, jednakże decyzje organów podatkowych zostały podjęte już po wejściu jej w życie i dlatego - zgodnie z jej art. 4 ust. 1 pkt 1 - powinny określić wysokość zobowiązania podatkowego w sposób wskazany w tej ustawie. Niezastosowanie się do tego przepisu ustawy o denominacji złotego - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - należy traktować jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, ponieważ decyzje wydane z takim naruszeniem prawa powodują: "gospodarcze i społeczne skutki niemożliwe do zaakceptowania, jako aktu wydanego przez organy państwowe". Przyjmując, że zaskarżone decyzje są nieważne Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest możliwe: "ustosunkowanie się do treści decyzji zawartej w uzasadnieniu, bowiem byłaby to tylko polemika Sądu z nieważnymi decyzjami, których skutki odnoszą się do chwili ich wydania".

Od powołanego wyżej wyroku wniósł rewizję nadzwyczajną Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Według Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew stanowisku Sądu wyrażonemu w zaskarżonym wyroku - brak jest podstaw do przyjęcia, że organy podatkowe obu instancji rażąco naruszyły prawo. Wymieniony w art. 4 ust. 4 ustawy o denominacji złotego obowiązek przeliczania zobowiązań i należności pieniężnych powstałych przed dniem 1 stycznia 1995 r. na nowe jednostki pieniężne jest czynnością o charakterze technicznym, nie wpływającą w jakikolwiek sposób na rzeczywistą wysokość zobowiązania podatkowego. Ponadto ewentualnie mogące powstać wątpliwości co do treści decyzji wydanych z naruszeniem art. 4 ust. 1 powołanej ustawy o denominacji złotego mogą być wyjaśnione na żądanie organu egzekucyjnego lub strony w trybie art. 113 par. 2 Kpa. Z tych powodów Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Podstawa i wniosek rewizji nadzwyczajnej są w pełni usprawiedliwione.

Nieokreślenie w zaskarżonych do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzjach organów skarbowych zobowiązania podatkowego według obowiązującej od 1 stycznia 1995 r. denominacji złotego stanowi oczywiste i niekwestionowane w rewizji nadzwyczajnej naruszenie art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego. Naruszenie to nie wywołało jednakże istotnych skutków. W szczególności z rozpatrywanej skargi wynika, że pomimo wadliwego określenia zobowiązania podatkowego w starych złotych podatnik nie miał wątpliwości co do zakresu tak określonego zobowiązania. Podobnie traktowała tę kwestię Izba Skarbowa w L. W tej sytuacji, wobec tego, że treść decyzji organów skarbowych nie była między stronami kontrowersyjna, podzielić należy pogląd rewidującego, że wyrażenie zobowiązania podatkowego w starych zamiast w nowych złotych, wprawdzie wadliwe, jednakże mogłoby być usunięte w trybie do tego przewidzianym /art. 113 par. 2 Kpa/. Z podanych w rewizji nadzwyczajnej przyczyn nie ma zatem podstaw do przyjęcia nieuargumentowanego stwierdzenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakoby określenie zobowiązania w starych złotych powodowało "gospodarcze i społeczne skutki niemożliwe do zaakceptowania". Wbrew bowiem temu stwierdzeniu, skoro ani organy skarbowe, ani podatnicy nie mieli wątpliwości co do tego, że w zaskarżonych decyzjach określone zostało zobowiązanie w starych złotych zamiast w nowych złotych, to błąd ten z pewnością nie powodował gospodarczych i społecznych skutków, które według zaskarżonego wyroku miałyby być "niemożliwe do zaakceptowania".

W konsekwencji wadliwego założenia Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał przedstawionych przez podatników zarzutów co do wadliwości zaskarżonych decyzji i w tym zakresie - zgodzić się należy z rewizją nadzwyczajną Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego - skutki naruszenia prawa /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/ w zaskarżonym wyroku są istotnie poważne i są rażące w rozumieniu podstawy rewizji nadzwyczajnej /art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/.

Z powyższych przyczyn na podstawie art. 39313 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) /Dz.U. nr 43 poz. 189/ Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.