Orzeczenie SN z 9 kwietnia 1999 r., III RN 170/98

Sprawa

sprawy ze skargi "B." Spółki z o.o. w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 1 lipca 1996 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 1993 r.

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 13 lutego 1998 r. I SA/Wr 1484/96 uchyla zaskarżony wyrok w pkt I i III oraz oddala skargę.

Teza

Przepis art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ stanowi /w brzmieniu obowiązującym w 1993 r./ iż w przypadku stwierdzenia, że podatnik narusza obowiązki, o których mowa w ust. 4, dotyczące określenia wysokości podatku naliczonego, w wyniku czego nastąpiło jego zawyżenie, kwotę podatku naliczonego zmniejsza się o pięciokrotność tego zawyżenia.

Sentencja

Sąd Najwyższy

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Grudzieckiego

Uzasadnienie

Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 13 lutego 1998 r., I SA/Wr 1484/96 w sprawie ze skargi "B." Sp. z o.o. w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 1 lipca 1996 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 1993 r. Zaskarżonym wyrokiem: I. uchylono decyzje organów podatkowych obu instancji w części dotyczącej wymierzenia sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./; II. oddalono dalej idącą skargę oraz III. zasądzono na rzecz skarżącej koszty postępowania. W rewizji nadzwyczajnej zarzucono rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ polegające na uchyleniu decyzji oraz art. 27 ust. 4 i ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zdaniem Ministra zastosowanie przez organy podatkowe sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy było uzasadnione, ponieważ podatnik wbrew nakazowi z art. 27 ust. 4 ustawy nie prowadził ewidencji przebiegu pojazdów. Nie mógł zatem poniesionych z tego tytułu wydatków zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu obniżając w ten sposób podatek należny. Skarżąca wniosła o oddalenie rewizji nadzwyczajnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Z przepisu art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wynika wprost, iż podatnik jest obowiązany do prowadzenia ewidencji zawierającej dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny, kwoty podatku podlegające wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. Skarżąca Spółka wymaganej ewidencji przebiegu pojazdów nie prowadziła /odnosi się to do samochodów osobowych Opel i Pontiac/. Natomiast w odniesieniu do samochodu ciężarowego Mercedes NSA stwierdził, iż nie było w tym przypadku obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu, ale nie da się ustalić, jaka część zakupionego przez Spółkę oleju napędowego została zużyta przez ten pojazd, gdyż samochód osobowy Opel był napędzany tym samym paliwem.

Stwierdzając naruszenie art. 27 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym NSA nietrafnie przyjął, iż sankcja z art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy nie ma automatycznego zastosowania w razie każdego błędu podatnika.

Nie ma bowiem tego uwarunkowania, jako że przepis ten stanowi /w brzmieniu obowiązującym w 1993 r./ iż w przypadku stwierdzenia, że podatnik narusza obowiązki, o których mowa w ust. 4, dotyczące określenia wysokości podatku naliczonego, w wyniku czego nastąpiło jego zawyżenie, kwotę podatku naliczonego zmniejsza się o pięciokrotność tego zawyżenia. Pogląd o stosowaniu sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy w razie naruszenia przez podatnika obowiązku z art. 27 ust. 4 jest ugruntowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego /wyrok z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 131/97 - OSNAPU 1999 nr 1 poz. 3; z dnia 3 lutego 1999 r., III RN 112/98; wyroki dnia 9 kwietnia 1999 r., III RN 175/98 i III RN 186/98 - jeszcze nie opublikowane/.

Z tych względów na podstawie art. 393[15] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.