Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 stycznia 1999 r. /I SA/Wr 747/97/ uchylił zaskarżoną przez Jacka S. i Bogdana Z. decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 26 marca 1997 r. oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Ceł w L. z dnia 20 sierpnia 1996 r. w przedmiocie wymiaru należności celnych od samochodu osobowego marki "Audi", które wydane zostały w wyniku wznowienia postępowania celnego zakończonego ostatecznymi decyzjami Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 2 lutego 1996 r., dopuszczającymi do obrotu na polskim obszarze celnym części samochodu osobowego marki "Audi" - rok produkcji 1988, zakupione w Niemczech w firmie Zygmunta W. w Erlangen, a to sprowadzony przez Bogdana Z. - silnik niskoprężny (...) ze skrzynią biegów, zawieszenie przednie i tylne, a także układ kierowniczy oraz sprowadzone przez Jacka S. - nadwozie tego samochodu nr (...). Następnie Bogdan Z. zbył sprowadzone przez siebie części na rzecz Jacka S., który z wszystkich sprowadzonych przez obu importerów części, pozostających w jego posiadaniu, złożył samochód osobowy marki "Audi", a następnie zarejestrował na swoje nazwisko jako "składak". Ujawnienie tego faktu stanowiło podstawę wznowienia postępowania przez organy celne na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa w związku z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm. - powoływanej nadal jako: Prawo celne/ oraz reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, bowiem okazało się, że w danym wypadku obaj importerzy sprowadzili z zagranicy w rzeczywistości samochód osobowy "Audi" w stanie rozmontowanym, czego nie ujawnili w deklaracjach celnych. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania celnego i zastosowania reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, ponieważ każdy z importerów indywidualnie, a więc zgodnie z art. 2 pkt 2 Prawa celnego, sprowadził na polski obszar celny jedynie części samochodu osobowego marki "Audi" a nie kompletny samochód.
Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 4 października 1999 r. (...) wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 1999 r. /I SA/Wr 747/97/, zarzucając rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. - powoływanej nadal jako: ustawa o NSA/ w związku z art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 80 Kpa oraz art. 23 ust. 1 ustawy Prawo celne w związku z regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, a w konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - Ośrodkowi Zamiejscowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że: po pierwsze - Naczelny Sąd Administracyjny błędnie przyjął, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa; a po wtóre - Naczelny Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę, że importerzy naruszyli w danym wypadku obowiązek wynikający z art. 40 Prawa celnego, a w konsekwencji w rozpoznawanej sprawie miała zastosowanie reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. W odpowiedzi na rewizję nadzwyczajną skarżący wnieśli bądź o jej odrzucenie - jako wniesionej z uchybieniem sześciomiesięcznego terminu dla jej wniesienia, bądź o jej oddalenie - ponieważ, w opinii skarżących, w danym wypadku nie doszło do rażącego naruszenia prawa lub interesu Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na różnice w orzecznictwie dotyczące interpretacji i stosowania obowiązujących w tym względzie przepisów Prawa celnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.
Zarzut wniesienia rewizji nadzwyczajnej z naruszeniem sześciomiesięcznego terminu do jej wniesienia jest chybiony, bowiem w aktach rozpoznawanej sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie doręczenia Prezesowi Głównego Urzędu Ceł zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 6 kwietnia 1999 r., podczas gdy rewizja nadzwyczajna w rozpoznawanej sprawie wniesiona została w dniu 4 października 1999 r., a więc z zachowaniem terminu określonego w art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 43 poz. 189 ze zm./.
Z kolei, Reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która ma charakter przedmiotowy, stanowi jednoznacznie, że wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym w każdym wypadku powinny być klasyfikowane według pozycji taryfy celnej, która obejmuje wyrób kompletny. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, iż obaj importerzy w dowodach odprawy celnej deklarowali wwiezienie na polski obszar celny jedynie części samochodowych, chociaż - jak się następnie okazało - stanowiły one kompletny samochód osobowy marki "Audi" w stanie rozmontowanym, który po dokonaniu odprawy celnej jeden z importerów zmontował i zarejestrował na swoje nazwisko. Dowodzi to, że przy zgłoszeniu towaru do odprawy celnej obaj importerzy nie ujawnili tego, że świadomie wwożą oni części kompletnego samochodu osobowego marki "Audi" w stanie rozmontowanym i to w celu ich przeznaczenia do ponownego zmontowania po dokonaniu odprawy celnej, a więc w celu uniknięcia zakwalifikowania zgłaszanych do odprawy celnej części, jako części kompletnego samochodu w stanie rozmontowanym lub nie zmontowanym, a tym samym w celu uniknięcia obowiązku uiszczenia należności celnej obliczanej wedle wyższej stawki celnej, która obejmuje import samochodów /było to typowe działanie w celu obejścia prawa - in fraudem legis/. Okoliczność ta nie była wcześniej znana organowi celnemu. Została ona ujawniona i mogła zostać udokumentowana dopiero w chwili zarejestrowania samochodu osobowego marki "Audi", zmontowanego z przywiezionych przez obu importerów kompletu części i zarejestrowanego na podstawie dokumentów odprawy celnej tych części. Dlatego, wbrew stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przesądzało to tym samym o spełnieniu w danym wypadku nie tylko przesłanki wznowienia postępowania celnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa w związku z art. 3 i art. 23 ust. 1 oraz art. 40 Prawa celnego, ale w konsekwencji upoważniało także organ celny do dokonania z urzędu stosownej korekty pierwotnych deklaracji celnych obu importerów, skoro każdy z nich świadomie uczestniczył we wwiezieniu kompletnego samochodu osobowego marki "Audi" w stanie rozmontowanym, deklarując jedynie wwiezienie odpowiedniego zestawu części tego samochodu. W tej sytuacji spełnione zostały także przesłanki prawne określone w art. 62 Kpa, co upoważniało organ celny do załatwienia powyższej sprawy w ramach jednego postępowania administracyjnego i przy zastosowaniu reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ oraz art. 393[13] par. 1 Kpc w związku art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, (...) /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji.