Orzeczenie SN z 1 czerwca 2000 r., III RN 187/99

Sprawa

sprawy ze skargi Witolda G. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 1998 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 1999 r. III SA 5219/98 - postanowił - uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę NSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Teza

Zaniechanie przez sąd administracyjny wyjaśnienia powstałej wątpliwości co do daty nadania skargi narusza przepisy co do oceny wiarygodności i mocy dowodów na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału /art. 233 par. 1 Kpc/ oraz co do dostatecznego wyjaśnienia sprawy jako przesłanki zamknięcia rozprawy.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Zaskarżonym rewizją nadzwyczajną, postanowieniem z dnia 7 kwietnia 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę Witolda G. po ustaleniu, że skarżący nie zachował określonego w art. 35 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi. Nadał bowiem swą skargę w urzędzie pocztowym dopiero 24 marca 1998 r., natomiast liczony od doręczenia mu decyzji zaskarżenia upłynął 23 marca 1998 r.

Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił powyższemu postanowieniu rażące naruszenie art. 224 par. 1 Kpc i art. 233 par. 1 Kpc w związku z art. 59 z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia, kiedy skarga została wniesiona przez stronę na pocztę co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi ustalenie, że skarga została nadana w dniu 24 czerwca 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny oparł na treści odcisku stempla pocztowego na kopercie w której zamieszczono nadawaną skargę. Ustalenie w ten sposób na podstawie stempla pocztowego, daty nadania przesyłki pocztowej co do zasady nie mogłoby być zakwestionowane. W rozpatrywanej sprawie miała jednakże miejsce określona sytuacja procesowa wskazująca na to, że istnieje wątpliwość, czy oznaczona na stemplu pocztowym data jest zgodna z rzeczywistością. Problem bowiem spóźnienia skargi z powodu jej nadania w dniu 24 marca 1998 r. został ujawniony dopiero na rozprawie (...) w związku z czym pełnomocnik strony twierdził, iż w rzeczywistości skargę nadano dzień wcześniej co może udowodnić pochodzącemu z tego samego urzędu pocztowego wpisem w pocztowej książce nadawczej. W celu wyjaśnienia tej kwestii pełnomocnik strony wniósł o odroczenie rozprawy co umożliwiłoby mu przedstawienie powyższego dowodu. Jeżeli w tej sytuacji procesowej NSA zaniechał wyjaśnienia powstałej wątpliwości co do daty nadania skargi to - jak to zasadnie zarzucił Rzecznik Praw Obywatelskich - zostały naruszone wskazane w rewizji nadzwyczajnej przepisy co do oceny wiarygodności i mocy dowodów na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału /art. 233 par. 1 Kpc/ oraz co do dostatecznego wyjaśnienia sprawy jako przesłanki zamknięcia rozprawy. W konsekwencji przedwczesnego zamknięcia rozprawy strona pozbawiona została możliwości wykazania błędu w dokumencie urzędu pocztowego, który przecież nie jest - jak to zauważono w rewizji nadzwyczajnej "dowodem niepodważalnym".

Sąd Najwyższy podzielił ocenę Rzecznika Praw Obywatelskich, że: "w takim stanie rzeczy odrzucenie skargi Witolda G., prowadzące w rezultacie do pozbawienia skarżącego prawa do obrony, jest rażącym naruszeniem prawa, a tym samym uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania".

Z powyższych przyczyn orzeczono w myśl art. 393[13] par. 1 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. (...) /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./.