Orzeczenie SN z 7 kwietnia 1998 r., III RN 19/98

Sprawa

sprawy ze skargi (...) na decyzję Wojewody (...) w przedmiocie wymeldowania (...) z pobytu stałego uchylić zaskarżone postanowienie.

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 29 września 1997 r. II SA/Ka 1830/97 postanawia:

Teza

Na podstawie par. 7 /w pierwotnym brzmieniu/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej /Dz.U. nr 117 poz. 563 ze zm./ przewodniczący wydziału Naczelnego Sądu Administracyjnego /prezes ośrodka zamiejscowego/ miał obowiązek wezwania do uiszczenia wpisu stałego od skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego.

Zmiana w tym względzie nastąpiła dopiero z dniem 6 stycznia 1998 r., to jest z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej /Dz.U. nr 157 poz. 1032/.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Zasady pobierania wpisu od skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego określa art. 36 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej /Dz.U. nr 117 poz. 563 ze zm. - powoływane nadal jako rozporządzenie w sprawie wpisu/, a w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami należy stosować odpowiednio przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /art. 36 ust. 3 ustawy o NSA/. Na podstawie powyższych przepisów skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjął w dniu 17 lutego 1997 r. uchwałę /OPS 14/96 - ONSA 1997 Nr 2 poz. 54/, w której stwierdził, że: "Wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata należy uiścić na podstawie art. 15 i art. 17 ustawy z dnia 17 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /Dz.U. nr 24 poz. 110 ze zm./ w związku z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ bez wezwania przez przewodniczącego wydziału /prezesa ośrodka zamiejscowego/, o którym mowa w par. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej /Dz.U. nr 117 poz. 563/". Tego poglądu prawnego nie podzielił Sąd Najwyższy, który w postanowieniu z dnia 24 września 1997 r. /III RN 43/97 - OSNAPU 1998 nr 6 poz. 172/ stwierdził, że odrzucenie skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez adwokata, bez uprzedniego wezwania do uiszczenia wpisu stałego, jest możliwe tylko wtedy, gdy sama treść skargi wskazuje, że skarga jest niedopuszczalna. Tym samym Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że w sytuacji, gdy adwokat wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego bez uiszczenia należnego od niej wpisu stałego, nie ma podstaw dla odpowiedniego stosowania art. 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że: "Pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, zwraca się bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie w wysokości stałej. Również bez wezwania o uiszczenie opłaty należy odrzucić wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego środki prawne zaskarżenia podlegające opłacie w wysokości stałej". Sąd Najwyższy uznał bowiem, że skoro w art. 36 ust. 2 ustawy o NSA sformułowane zostało wyraźne upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia między innymi "zasad pobierania wpisu" od skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, to w tej sytuacji "odpowiednie stosowanie" przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, o którym mowa w art. 36 ust. 3 ustawy o NSA, jest dopuszczalne jedynie w odniesieniu do spraw, które nie są przedmiotem regulacji prawnej rozporządzenia Rady Ministrów wydanego na podstawie art. 36 ust. 2 ustawy o NSA. Tymczasem pierwotne brzmienie par. 7 rozporządzenia w sprawie wpisu jednoznacznie i kategorycznie zarazem przesądzało w przedmiotowej kwestii stanowiąc, że: "Przewodniczący wydziału /prezes ośrodka zamiejscowego/ wzywa do uiszczenia wpisu po wniesieniu skargi". Zmiana w tym względzie nastąpiła dopiero z dniem 6 stycznia 1998 r., to jest z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej /Dz.U. nr 157 poz. 1032/, mocą którego w par. 7 rozporządzenia w sprawie wpisu dodano zdanie drugie o następującym brzmieniu: "Nie dotyczy to wpisu stałego od skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego". W ten sposób prawodawca expressis verbis dopiero w wyniku tej zmiany przesądził, że analogicznie jak to czyni art. 17 ustawy o kosztach sądowych cywilnych, także w wypadku skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega ona odrzuceniu bez wezwania do uiszczenia wpisu, jeżeli została wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego w sprawie, w której obowiązywał wpis stały. Co więcej, sam fakt, że prawodawca uznał za celowe wprowadzenie tego typu zmiany do pierwotnego brzmienia par. 7 rozporządzenia w sprawie wpisu dowodzi słuszności stanowiska Sądu Najwyższego co do sposobu interpretacji stanu prawnego obowiązującego do chwili wprowadzenia omawianej zmiany omawianego przepisu tego rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie odrzucenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi wniesionej przez adwokata strony skarżącej, bez uprzedniego wezwania do uiszczenia wpisu stałego, nastąpiło w dniu 18 grudnia 1997 r., a więc w czasie, gdy obowiązywała jeszcze w tym zakresie pierwotna wersja par. 7 rozporządzenia w sprawie wpisu, wedle której przewodniczący wydziału lub prezes ośrodka zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego był obowiązany w każdym wypadku wzywać do uiszczania wpisu po wniesieniu skargi, także w sytuacji gdy chodziło o uiszczenie tzw. wpisu stałego, a skargę w imieniu strony wnosił adwokat lub radca prawny. Dlatego odrzucenie skargi w tym wypadku bez uprzedniego wezwania do uiszczenia wpisu stanowiło rażące naruszenie obowiązującego w owym czasie stanu prawnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy (...), orzekł jak w sentencji.