Orzeczenie SN z 7 lipca 1999 r., III RN 19/99

Sprawa

sprawy ze skargi Mirosława L. na decyzję Komendanta Głównego Policji w W. z dnia 21 stycznia 1998 r., (...) w przedmiocie odmowy przyznania uzupełniającej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 1998 r. I SA 325/98 oddala rewizję nadzwyczajną

Teza

Komendant Wyższej Szkoły Policji jest organem administracji publicznej właściwym do załatwienia sprawy udzielenie policjantowi pełniącemu służbę w tej szkole pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zważył co następuje

Rewizja nadzwyczajna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nie jest trafny zarzut rażącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ stanowiącego, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określa zasady przyznawania i zwrotu oraz wysokość pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1 /tego przepisu/ oraz przepisu art. 97 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast określa szczegółowe zasady przydziału i opróżniania oraz normy zaludnienia lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 /ustawy/, a także szczegółowe zasady przydziału i opróżniania tymczasowych kwater. W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich powołane upoważnienia ustawowe nie udzielały Ministrowi kompetencji do uregulowania w drodze zarządzenia kwestii właściwości organów do załatwiania sprawy przyznawania pomocy finansowej dla policjantów, co jednakże uczynił przepisem par. 19 ust. 1 pkt 4 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów /M.P. nr 76 poz. 707/ w związku z przepisem par. 8 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu przez policjantów /M.P. nr 76 poz. 709/ poprzez określenie właściwości komendantów m.in. Wyższej Szkoły Policji w Sz. do wydawania decyzji w tych sprawach. Komendanci szkół policyjnych wymienionych w par. 19 ust. 1 pkt 2 lit. "c" nie byli terenowymi organami Policji w rozumieniu obowiązującego wówczas art. 6 ust. 1 ustawy o Policji; ustawa ta w art. 32 ust. 1 upoważniała komendanta szkoły policyjnej jedynie do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania.

W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjęty jest pogląd, że właściwość organów administracji publicznej do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnych mogą określać wyłącznie przepisy ustaw i przepisy aktów prawnych wydanych na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie, zgodnie zaś z przepisem art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego organy te są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, a organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że decyzję o odmowie przyznania wnioskodawcy uzupełniającej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe wydał Komendant Wyższej Szkoły Policji w Sz. w oparciu o powołane wyżej przepisy zarządzeń Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazujące jako podstawę ich wydania cytowane na wstępie przepisy art. 94 ust. 2 i art. 97 ust. 1 ustawy o Policji. Nie ulega też wątpliwości, że zgodnie z przepisem art. 94 ust. 1 w związku z art. 97 ust. 5 ustawy sprawa udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość jest załatwiana w drodze decyzji administracyjnej, przy czym przepisy ustawy przyznające policjantom prawo do takiej pomocy finansowej nie określają organu właściwego do jej załatwienia. Powstaje w związku z tym zagadnienie, czy Komendant Wyższej Szkoły Policji w Sz. był właściwy do rozstrzygnięcia sprawy przyznania M. L. pomocy finansowej "na budownictwo mieszkaniowe" na podstawie ustawy o Policji czy też taką podstawę stanowiły wyłącznie przepisy wspomnianych zarządzeń, bowiem wbrew stanowisku Rzecznika Praw Obywatelskich w rozpoznawanej sprawie nie chodzi o to, czy Komendant Wyższej Szkoły Policji w Sz. był terenowym organem Policji w rozumieniu art. 6 ustawy, lecz czy w ogóle może być uznany za ustawowy organ Policji. W związku z tym należy stwierdzić, że przepis art. 32 ustawy o Policji wyraźnie uznaje komendantów szkół policyjnych za organy Policji właściwe w sprawach powołania na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk a także przewiduje, że od decyzji w tych sprawach służy odwołanie do wyższego przełożonego z wyłączeniem roszczeń na drodze sądowej. Nie ulega też wątpliwości, że uprawnienie policjanta do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu /domu/ mieszkalnego jest związane z jego stosunkiem służbowym, a zatem jest oczywiste, że organem właściwym do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze decyzji w odniesieniu do pełniącego służbę w tej szkole M. L. był Komendant Wyższej Szkoły Policji w Sz.

Nie jest trafny zarzut rażącego naruszenia par. 9 zarządzenia z 1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów stanowiącego, że pomoc finansowa, na zasadach określonych w zarządzeniu, nie przysługuje policjantowi, który skorzystał z pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości na podstawie dotychczasowych przepisów. Przede wszystkim należy wskazać, że przepis par. 9 tego rozporządzenia, w przeciwieństwie do przepisu par. 6 i par. 7 rozporządzenia, nie ma cech przepisu przejściowego, co oznacza, że nie ma zastosowania do sytuacji, w której skarżący nabył prawo do uzupełniającej pomocy finansowej na podstawie dotychczasowych przepisów, jednakże przed utratą mocy obowiązujących tych przepisów nie złożył wymaganego przepisami wniosku, a nowe przepisy nie przewidują uprawnienia, których skarżący się domaga. W związku z tym należy przyjąć, że skorzystanie względnie nieskorzystanie z pomocy finansowej w pełnej wysokości na podstawie dotychczasowych przepisów w rozumieniu przepisu par. 9 rozporządzenia stanowi okoliczność faktyczną, którą należy uwzględniać w przyznawaniu pomocy finansowej przewidzianej w przepisach tego rozporządzenia.

Przepis ten nie stanowi natomiast podstawy żądania przyznania uzupełniającej pomocy finansowej w rozumieniu przepisów dotychczasowych, o którą skarżący nie wystąpił pod rządem tych przepisów.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.