Orzeczenie SN z 7 kwietnia 1998 r., III RN 20/98

Sprawa

sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "Kemot" Spółki z o.o. (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie zarachowania nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1992 i 1993 r.

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 11 lipca 1997 r. I SA/Wr 829/96 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

Teza

W sytuacji, gdy podatnik nie stwierdzi nadpłaty w dniu złożenia zeznania wstępnego, datą powstania nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych jest data wydania decyzji organu podatkowego stwierdzającego istnienie tej nadpłaty /art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zważył co następuje

W rozpoznawanej sprawie jest sporne, czy pod pojęciem: "nadpłata", o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ należy rozumieć nadpłacone i nienależnie uiszczone podatki czy także uiszczone w zawyżonej wysokości zaliczki na podatek.

Przepisy art. 25 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nakładają na podatników obowiązek składania bez wezwania deklaracji o wysokości dochodu /straty/ osiągniętego od początku roku podatkowego i uiszczania w określonych przez ustawę terminach zaliczek miesięcznych w wysokości różnicy miedzy podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące oraz obowiązek składania zeznań o wysokości dochodu /straty/ osiągniętego w roku podatkowym, z tym że zeznanie wstępne składa się do końca drugiego miesiąca roku następnego i w tym terminie podatnik jest obowiązany wpłacić podatek należny albo różnicę miedzy podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek: za okres od początku roku, natomiast zeznanie o ostatecznej wysokości dochodu podatnicy są obowiązani złożyć w terminie 10 dni od daty zweryfikowania rocznego sprawozdania finansowego, nie później jednak niż przed upływem sześciu miesięcy następnego roku podatkowego. Z przepisów tych wynika, że zaliczka jest płatnością na poczet przyszłego podatku dochodowego od osób prawnych, którego wysokość może być obliczona dopiero po upływie roku podatkowego / wyrok NSA z dnia 17 lutego 1994 r. SA/Kr 2174/93 - Monitor Podatkowy 1994 nr 10 str. 314/. Z kolei przepis art. 27 ust. 1 in fine tej ustawy daje podstawę do wniosku, że podatkiem należnym za dany rok podatkowy jest podatek wynikający z zeznania podatnika, chyba że urząd skarbowy wyda decyzję, w której określi zobowiązanie podatkowe w innej wysokości.

Nadpłata w podatku dochodowym od osób prawnych powstaje dopiero po rozliczeniu rocznym /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 1991 r. III ARN 26/91 - OSP 1993 z. 1 poz. 14 z glosą Cezarego Kosikowskiego/.

Uiszczenie przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych zaliczek na ten podatek w zawyżonej, wskutek nienaliczenia i nieuiszczenia opłaty skarbowej, wysokości nie jest zatem równoznaczne z powstaniem nadpłaty w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nadpłata, gdy doszło do niej wskutek wykonania świadczenia podatkowego w kwocie wyższej niż należna, powstaje od momentu spełnienia świadczenia, nie jest trafny. Należy podzielić pogląd Ministra Sprawiedliwości, że nadpłata musi być stwierdzona przez strony postępowania, tj. podatnika lub organ podatkowy. Skarżąca Spółka składając zeznanie wstępne co do dochodu osiągniętego w 1992 i 1993 roku nie wykazała, że posiada nadpłatę w uiszczonym podatku dochodowym od osób prawnych. Uczynił to organ podatkowy w decyzjach z dnia 3 marca 1995 r. ustalających zobowiązania podatkowe i istniejące nadpłaty. Należy zatem przyjąć, że wobec nie stwierdzenia przez podatnika nadpłaty w dacie złożenia zeznania wstępnego, datą jej powstania jest data wydania decyzji przez organ podatkowy stwierdzającej istnienie tej nadpłaty.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.