Orzeczenie SN z 12 lipca 2000 r., III RN 3/00

Sprawa

sprawy ze skargi Józefa K. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w Warszawie w przedmiocie rozpoznania odwołania

Od orzeczenia

od decyzji Wojewody K. z dnia 30 grudnia 1996 r., (...) oraz na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w Warszawie z dnia 16 lipca 1998 r., (...) w przedmiocie zwrotu majątku ziemskiego na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 1999 r. IV SAB 233/98 i IV SA 2244/98 - uchyla zaskarżony wyrok w pkt II i sprawę w tym zakresie przekazuje NSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Teza

Stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody i Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z powodu wydania ich bez wymaganego prawem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w sytuacji gdy wniosek taki faktycznie był złożony, rażąco narusza art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 22 ust. 3 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie ze skargi Józefa K. dotyczącej dwóch kwestii: I. bezczynności Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w rozpoznaniu odwołania od decyzji Wojewody K. oraz II. decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 16 lipca 1998 r., wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 1999 r. w części stwierdzającej nieważności tej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżoną, do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody K. z dnia 2 lutego 1998 r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu części majątku ziemskiego. Nieruchomość w całości przejęta została bowiem na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej /Dz.U. 1945 nr 3 poz. 13/, a wnioskodawca domaga się zwrotu jej części na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /t.j. Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./. Orzekając o nieważności tych obu decyzji na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa polegającym na prowadzeniu postępowania o zwrot nieruchomości bez wniosku osoby uprawnionej. Powołano w tym zakresie przepisy art. 136 w związku z art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./.

W rewizji nadzwyczajnej zarzucono rażące naruszenie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 22 ust. 3 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w części orzekającej o nieważności wskazanych decyzji i przekazanie sprawy w tym zakresie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Zdaniem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnioskiem z dnia 3 listopada 1997 r. zwrócił się do Wojewody K. z dwoma żądaniami. Pierwsze dotyczyło wydania decyzji stwierdzającej, że przejęcie majątku ziemskiego na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło z naruszeniem dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W punkcie drugim tego wniosku skarżący żądał zwrotu części tego majątku na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nie było zatem podstaw do przyjęcia, że decyzje w postępowaniu opartym na przepisach o wywłaszczaniu nieruchomości zostały wydane bez żądania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

W aktach postępowania administracyjnego znajduje się wniosek skarżącego z dnia 3 listopada 1997 r., z jego podpisem poświadczonym urzędowo, który wpłynął do Wojewody K. dnia 7 listopada 1997 r. Punkt 1. tego wniosku dotyczył zwrotu nieruchomości przejętej na podstawie reformy rolnej. Zagadnienie to nie jest objęte rewizją nadzwyczajną i dlatego pozostaje poza sprawą rozpoznawaną przez Sąd Najwyższy. W punkcie 2. tego wniosku skarżący wniósł o wydanie spadkobiercom poprzedniego właściciela tych części należących do przejętego majątku ziemskiego, które należą obecnie do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz Gminy P. i nie zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia. Jako podstawę prawną tego żądania podano art. 69 ust. 1 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wniosek ten był przedmiotem zaskarżonych decyzji: Wojewody K. z dnia 2 lutego 1998 r. umarzającej postępowanie i Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 16 lipca 1998 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzenie nieważności tych decyzji z powodu wydania ich bez wymaganego prawem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości rażąco narusza przepisy wskazane w rewizji nadzwyczajnej. Przedmiotem ponownego rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny będą zarzuty podniesione przez skarżącego wobec decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 16 lipca 1998 r.

Z tych względów na podstawie art. 393[13] par. 1 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.