Orzeczenie SN z 6 listopada 1997 r., III RN 41/96

Sprawa

sprawy ze skargi (...) na uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego umorzyć postępowanie w sprawie z rewizji nadzwyczajnej.

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 1995 r. II SA 631/95 i z dnia 4 kwietnia 1996 r. II SA 11/96 postanawia:

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 29 kwietnia 1997 r. III ZP 13/96 /OSNAPU 1997 nr 24 poz. 482/, po rozpoznaniu pytań prawnych, stwierdził, że:

1. Kasacyjne orzeczenie sądu administracyjnego, zawierające wiążącą ocenę prawną /art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, nie może być zaskarżone rewizją nadzwyczajną wniesioną po upływie przewidzianego prawem terminu.
2. W postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa w sprawie o wyrażenie zgody na zajmowanie stanowiska przez sędziego, który przekroczył 65 lat życia, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania.

W uzasadnieniu powyższej uchwały w odniesieniu do pierwszego zagadnienia prawnego stwierdza się że jakkolwiek oba objęte rewizją nadzwyczajną, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczą, tego samego stosunku materialnoprawnego, to jednak nie wynika stąd, iż jest możliwe podważenie z tego powodu, zwłaszcza po dniu 30 czerwca 1996 r., prawomocnego wyroku sądu po upływie 6 miesięcy od jego wydania. Jak bowiem trafnie stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21 listopada 1996 r. III ZP 2/96 /OSNAPU 1997 Nr 10 poz. 158/, od dnia 1 lipca 1996 niedopuszczalne jest wniesienie rewizji nadzwyczajnej od prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego po upływie sześciu miesięcy od dnia wydania takiego orzeczenia. Jest to stanowisko w pełni zbieżne z wyraźnym brzmieniem dyspozycji art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczpospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189/. Jest przy tym oczywiste, że w rozpoznawanej sprawie nie było żadnych przeszkód, aby zaskarżyć pierwszy - wcześniejszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego rewizją nadzwyczajną, w prawem określony terminie, czego jednak nie uczyniono. Dlatego nie jest dopuszczalna akceptacja poglądu o możliwości oparcia rewizji nadzwyczajnej na zarzutach prawnomaterialnych, kwestionujących pogląd prawny wyrażony w pierwszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku ze złożeniem rewizji nadzwyczajnej od drugiego późniejszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, mocą, którego Sąd ten uchylił rozstrzygnięcie Krajowej Rady Sądownictwa wyłącznie z przyczyn formalnych, tzn. ze względu na naruszenie dyspozycji art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, który stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego rozstrzygnięcie było przedmiotem skargi do Sądu. Pogląd przeciwny naruszałby konstytucyjną zasadę państwa prawnego, której konsekwencją jest także zasada stabilizacji prawomocnych wyroków sądowych.

Możliwość wnoszenia rewizji nadzwyczajnych, zresztą znacznie ograniczona po dniu 30 czerwca 1996 r., czyli po dniu wejścia w życie wspomnianego art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. (...) z woli samego ustawodawcy określenie szczegółowych zasad procedowania Rady pozostawiono jej samej. Jeżeli więc, stwierdza w uzasadnieniu swej uchwały w niniejszej sprawie skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, w uchwale Krajowej Rady Sądownictwa z 19 maja 1994 r. /Nr 10/94/II/ w sprawie regulaminu określającego szczegółowy tryb działania Rady zamieszczono postanowienie, że: "w postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa nie stosuje się przepisów Kpa" /par. 1 /, to należy przyjąć, że Krajowa Rada Sądownictwa w ten sposób autonomicznie i stosownie do przysługującej jej kompetencji przesądziła, iż zawarta w tym regulaminie regulacja prawna dotycząca trybu postępowania przed Radą jest zupełna i w tym zakresie nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Podobnie, korzystając z autonomicznej kompetencji wynikającej z art. 10 ust. 2 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, Krajowa Rada Sądownictwa kolejną uchwałą z dnia 12 grudnia 1995 r. /Nr 67/95/II/ w sprawie zmiany wyżej wymienionego regulaminu postanowiła, że uchwały Rady dotyczące między innymi negatywnych rozstrzygnięć w sprawach o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego, który ukończył 65 lat życia: "podlegają pisemnemu uzasadnieniu, odpowiadającemu warunkom art. 107 Kpa", przy czym równocześnie określony został także tryb sporządzania projektu uzasadnienia uchwał Rady oraz przyjęto zasadę, że uchwały Rady doręcza się z urzędu stronom wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Pismem procesowym z dnia 31 października 1997 r. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego cofnął wniesioną, rewizję nadzwyczajną. W uzasadnieniu cofnięcia rewizji nadzwyczajnej podano w szczególności, że w dniu 17 października 1997 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych ustaw /Dz.U. nr 124 poz. 782/, mocą której wprowadzono zasadę, że każdy sędzia ma prawo wykonywania zawodu do ukończenia 70 roku życia, chyba że sam będzie zainteresowany wcześniejszym przejściem w stan spoczynku /art. 1 pkt 2 tej ustawy/ i równocześnie uchylono dotychczasową kompetencję Krajowej Rady Sądownictwa do wyrażania zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego po ukończeniu 65 roku życia /art. 4 tej ustawy/.