Orzeczenie SN z 8 lipca 1998 r., III RN 45/98

Sprawa

sprawy ze skargi Regionalnej Izby Obrachunkowej (...) na uchwałę Rady Miejskiej (...) w przedmiocie zmiany budżetu miasta

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 22 września 1997 r. I SA/Ka 1308/97:

Teza

Przeznaczenie w budżecie gminy środków na remonty budynków prywatnych, w których najemcy mieszkań obowiązani są opłacać czynsz regulowany /art. 56 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych - Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./ jest zgodne z prawem, ponieważ służy realizacji zadań własnych gminy w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej /art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe - t.j. Dz.U. 1993 nr 72 poz. 344 ze zm. w związku z art. 4 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych/.

Sentencja

1. oddala rewizję nadzwyczajną.

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Rewizja nadzwyczajna nie jest uzasadniona.

Prawo budżetowe ustala ogólne zasady o tryb gromadzenia zasobów pieniężnych objętych także budżetami gmin oraz przeznaczenie tych zasobów na finansowanie zadań wynikających z funkcji gmin /art. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe - t.j. Dz.U. 1993 nr 72 poz. 344 ze zm. oraz art. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin - t.j. Dz.U. 1993 nr 129 poz. 600 ze zm., aktualnie t.j Dz.U. 1998 nr 30 poz. 164/. W myśl tych zasad budżety gmin, jako ich roczne plany finansowe, obejmują między innymi dochody i wydatki przeznaczone na realizację zadań własnych gmin /art. 7 ust. 1 pkt 2 in fine ustawy - Prawo budżetowe/. Natomiast do zadań własnych gmin należy zaspokajanie potrzeb zbiorowych wspólnoty samorządowej /art. 6 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, w tym w szczególności także zaspakajanie potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej /art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych - Dz.U. nr 105 poz. 509 ze zm./. Wprawdzie przepis ten nie przyznaje praw podmiotowych członkom wspólnoty samorządowej /por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 1995 r., K 4/95 - OTK 1995 cz. 2 poz. 11 /, jednakże nakłada na gminę powinności, które - stosownie do przepisów ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych - gminy realizują albo poprzez wykorzystanie tzw. mieszkaniowego zasobu gminy /art. 5 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych/, albo poprzez wykorzystanie zasobów mieszkaniowych stanowiących własność Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych lub osób prawnych prowadzących eksploatację budynków w celach nie zarobkowych /z wyłączeniem spółdzielni mieszkaniowych - art. 25 - art. 26a ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych/, względnie lokali mieszkalnych stanowiących własność osób fizycznych /art. 56 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych/. Równocześnie ustawa wprowadziła tzw. czynsz regulowany /w odróżnieniu od tzw. czynszu wolnego/, ustalany przez radę gminy, którego wysokość nie może przekraczać jednak w stosunku rocznym 3 procent wartości odtworzeniowej lokalu mieszkalnego /art. 25 ust. 2 oraz art. 26 i art. 26a ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych/.

Czynsz ten opłacają między innymi także, objęci z mocy wyraźnego przepisu ustawy szczególną ochroną prawną do 31 grudnia 2004, najemcy lokali mieszkalnych w budynkach mieszkalnych stanowiących własność prywatną, jeżeli stosunek najmu nawiązany został na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lub na podstawie innego tytułu prawnego przed wprowadzeniem w danej tzw. miejscowości publicznej albo tzw. szczególnego trybu najmu /art. 56 ust. 1 - ust. 2 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych/. Ustawa stanowi przy tym, że rada gminy - po zasięgnięciu opinii sejmiku samorządowego - może skrócić termin szczególnego uprzywilejowania tej grupy najemców, ale jedynie w sytuacji, gdy będzie to uzasadnione stopniem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w gminie /art. 56 ust. 3 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych/. Oznacza to, że z woli samego ustawodawcy, do 31 grudnia 2004 roku dla realizacji zadań własnych gminy w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkańców gminy wykorzystywane mają być również zasoby mieszkaniowe osób fizycznych, na warunkach określonych w art. 56 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Dlatego zarzut rewizji nadzwyczajnej, że "przeznaczenie w budżecie gminy środków finansowych na remonty budynków prywatnych, w których najemcy mieszkań obowiązani są opłacać tzw. czynsz regulowany, stanowi rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 7 ust. 1 pkt 3 i pkt 6 ustawy - Prawo budżetowe, jest bezzasadny, bowiem w danym wypadku rada gminy realizuje swoje kompetencje działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 in fine ustawy - Prawo budżetowe w związku z art. 4 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy (...) orzekł, jak w sentencji.