Orzeczenie SN z 21 listopada 1997 r., III RN 66/97

Rozpoznanie

w dniu 21 listopada 1997 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielofunkcyjnego (...) Spółka z o.o. (...) na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 26 lutego 1997 r. I SA/Lu 496/96 uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.

Teza

Cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących /art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./.

Zasady te dotyczą także towarów zgłaszanych do oclenia w związku z realizacją umów barterowych i to niezależnie od czasu trwania takiej umowy oraz niezależnie od ostatecznie ustalonych pomiędzy jej partnerami wartości wzajemnych dostaw.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Stosownie do postanowienia art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących, przy czym wartością celną towaru jest tzw. wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za dany towar, którą ustala się wedle zasad określonych w przepisach art. 26 i nast. ustawy - Prawo celne. Zasady te dotyczą także towarów zgłaszanych do oclenia w związku z realizacją umów barterowych i to niezależnie od czasu trwania takiej umowy oraz niezależnie od ostatecznie ustalonych wartości wzajemnych dostaw pomiędzy jej partnerami /wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 1993 r. SA/Gd 2247/92 - Prawo Gospodarcze 1994 Nr 1 str. 14/. Natomiast odmienne są zasady ustalania kwoty zobowiązania podatkowego w postępowaniu podatkowym /art. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Ustalana jest ona w zasadzie za okres roku podatkowego /art. 6 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/ i przy uwzględnieniu tzw. kosztów uzyskania przychodu, czyli kosztów poniesionych w celu osiągnięcia przychodów, w tym także przy uwzględnieniu rozliczenia kosztów ewentualnych umów barterowych /art. 15 - art. 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./. Oznacza to, że w wypadku tzw. umów barterowych ostateczne rozliczenie kosztów poniesionych przy realizacji takiej umowy, a w konsekwencji także wynikająca z tego rozliczenia wycena wartości dostarczonych towarów, nie musi pokrywać się z wyceną wartości tego samego towaru dokonaną dla celów odprawy celnej. Również ustalenia dokonywane dla celów postępowania podatkowego, w tym także ustalenia dotyczące wartości towarów, nie muszą pokrywać się z ustaleniami dokonywanymi w postępowaniu celnym, bowiem w obu postępowaniach wycena taka dokonywana jest wedle innych zasad, w innym czasie i dla innych celów.

W rozpoznawanej sprawie, w wyniku wznowienia postępowania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 149 par. 2 Kpa, organy celne /Urząd Celny decyzją z dnia 10 października 1995 r., a następnie Główny Urząd Ceł decyzją z dnia 25 marca 1996 r./ odmówiły uchylenia decyzji Urzędu Celnego (...) z dnia 17 grudnia 1991 r. w sprawie odprawy celnej ostatecznej oleju napędowego, dokonanej na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 17 grudnia 1991 r. towaru sprowadzonego przez stronę skarżącą - Przedsiębiorstwo Wielofunkcyjne (...) Spółkę z o.o. W uzasadnieniu tych decyzji organy celne stwierdziły między innymi, że powyższa odprawa celna dokonana została zgodnie z obowiązującymi przepisami, na podstawie faktury przedłożonej do odprawy celnej przez stronę skarżącą. Natomiast sporządzony przez Urząd Kontroli Skarbowej protokół kontroli dokumentów i ewidencji przeprowadzonej u strony skarżącej /w okresie od 9 listopada 1992 r. do 27 listopada 1992 r./ nie może być uznany za nowy dowód w sprawie w rozumieniu art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa i to tym bardziej, że z protokołu tego nie wynika, aby tzw. wartość transakcyjna sprowadzonego oleju napędowego była niższa, aniżeli wartość taka przyjęta dla celów wymiaru należności celnej. Jeżeli mimo to, Sąd administracyjny wyrokiem uchylił zaskarżone decyzje organów celnych, opierając swoje rozstrzygnięcie jedynie na ustaleniach wynikających z protokołu kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej, które uwzględniały zarówno późniejsze zmiany kontraktu między stronami umowy barterowej, jak i jej rozliczenia, to jest niewątpliwe, że wyrokiem tym w rażący sposób naruszone zostały przepisy art. 23 i następne ustawy - Prawo celne, dotyczące zasad i trybu ustalania należności celnych oraz art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy (...) orzekł jak w sentencji.