Orzeczenie SN z 4 listopada 1998 r., III RN 79/98

Sprawa

sprawy ze skargi Joanny M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości (...) w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów

Od orzeczenia

na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 1998 r. II SA 42/98, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Teza

Naczelny Sąd Administracyjny nie może kontrolować podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji administracyjnej, jeżeli nie stwierdzi naruszenia przepisów postępowania.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 1998 r. uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości nieuwzględniającą odwołania skarżącej od uchwały Prezydium Naczelne Rady Adwokackiej utrzymującą w mocy odmowę wpisu na listę adwokatów. Podstawę tego wyroku stanowią następujące ustalenia: Skarżąca jako wieloletni radca prawny zwolniona była od wymogu złożenia egzaminu adwokackiego. Korzysta ona w pełni z praw publicznych, ukończyła uniwersyteckie studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra prawa, Jedynie co w sprawie podlegało ocenie to, czy skarżąca - stosownie do art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze /Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm./ - jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Według NSA: "ani organy samorządu adwokackiego ani Minister Sprawiedliwości nie byli w stanie przedstawić jakichkolwiek faktów podważających ocenę nieskazitelności charakteru skarżącego a nie tylko brak jej wiedzy".

Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku zarzucając mu rażące naruszenie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze oraz art. 80 Kpa. Wniosek rewizji nadzwyczajnej dotyczył uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie wyjaśnił powodów swego zasadniczego ustalenia, jakoby ocena organów samorządu adwokackiego oraz Ministra Sprawiedliwości, iż skarżąca nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata - nie była oparta na jakichkolwiek faktach. Tymczasem w aktach sprawy zebrany został dość obfity materiał dowodowy na podstawie którego zarówno w uchwałach organów samorządu adwokackiego jak i w decyzji Ministra Sprawiedliwości ustalone zostały fakty a w ich konsekwencji oceny dotyczące cech charakteru skarżącej i jej dotychczasowego zachowania, które prowadziły do wniosku iż nie daje ona rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Poprzestając na zaskarżonej do NSA decyzji Ministra Sprawiedliwości należy wskazać, że zawartą w niej ocenę Minister Sprawiedliwości wyprowadził powołując się w szczególności na zdarzenie dotyczące naruszenia przez skarżącą uprawnień radcy prawnego przez podjęcie się pełnomocnictwa w określonej sprawie opiekuńczej i prowadzenie jej sprzecznie z etyką zawodową. Natomiast ocenę o charakterze skarżącej wyprowadzono z analizy licznych pism zainteresowanej z których, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, wynika agresywny stosunek i brak poszanowania sądu, prokuratury oraz organów samorządu adwokackiego. W szczególności posługiwanie się przez skarżącą inwektywami w stosunku do organów wymiaru sprawiedliwości i organów adwokatury dyskwalifikuje ją jako kandydatkę do zawodu adwokata.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy stwierdza, że zarzuty rewizji nadzwyczajnej są zasadne. Zasadnicze ustalenie zaskarżonego wyroku pozostaje bowiem w rażącej sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem /art. 80 Kpa w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/. Ponadto NSA naruszył art. 22 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy skoro oparł swe rozstrzygnięcie na tej podstawie, tj. że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne /art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze/. Tymczasem ustalona w zaskarżonej decyzji podstawa faktyczna uzasadniała zastosowanie powyższego przepisu prawa materialnego.

Sąd Najwyższy z powyższych przyczyn uznał, że rewizja nadzwyczajna ma usprawiedliwione podstawy i orzekł (...) jak w sentencji.