Orzeczenie SN z 2 grudnia 1998 r., III RN 85/98

Sprawa

sprawy ze skargi Bogdana Z. na postanowienie Izby Skarbowej w K, z dnia 30 lipca 1996 r. (...) w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 1997 r. SA/Rz 1353/96

Teza

Niedopuszczalność egzekucji bez właściwego tytułu wykonawczego wynika wprost z art. 26 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./, który do wszczęcia egzekucji wymaga - między innymi - tytułu wykonawczego. Nie może to oznaczać niczego innego, niż wymagania, że tytuł ten musi być - przede wszystkim - wystawiony przez podmiot do tego upoważniony.

Sentencja

1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje NSA OZ w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 1997 r., SA/Rz 1353/96 w sprawie ze skargi Bogdana Z. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 30 lipca 1996 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego. Wyrokowi temu zarzucono rażące naruszenie art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ oraz art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Przeciwko Bogdanowi Z. była prowadzona egzekucja administracyjna na podstawie tytułu egzekucyjnego wystawionego przez "Telekomunikację Polska" S.A. obejmującego należności abonamentowe i za usługi teleksowe. W postępowaniu egzekucyjnym przed organami obu instancji, a następnie w skardze do NSA Bogdan Z. twierdził, że nie zawierał z "Telekomunikacja" umowy dotyczącej usług teleksowych oraz że "Telekomunikacja" nie jest uprawniona do wystawiania tytułów wykonawczych i dochodzenia swoich należności w trybie egzekucji administracyjnej.

Zdaniem wnoszącego rewizję nadzwyczajną te ostatnie twierdzenia oznaczają zgłoszenie, określonego w art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę z tej przyczyny, że zarzut wystawienia tytułu wykonawczego przez nieuprawniony podmiot nie mieści się wśród zarzutów przewidzianych w art. 33 pkt 1 - 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, naruszył - zdaniem wnoszącego kasację - rażąco prawo.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Przewidziane w art. 33 zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem obrony zobowiązanego. Jednym z tych zarzutów jest "niedopuszczalność egzekucji administracyjnej" /art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/. Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, że organ egzekucyjny obowiązany jest do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej w każdym prowadzonym przez siebie postępowaniu /art. 29 par. 1 ustawy/, mimo że nie ma prawa do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie oznacza to, iż organy egzekucyjne powinny rozważyć dopuszczalność egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez "Telekomunikację" i w tym zakresie ich zachowanie podlegało kontroli NSA, nie były natomiast organy uprawnione do oceny, czy i jakiej treści została zawarta umowa między Bogdanem Z. a "Telekomunikacją". Niedopuszczalność egzekucji bez właściwego tytułu wykonawczego wynika wprost z art. 26 par. 1 ustawy, który do wszczęcia egzekucji wymaga - między innymi - tytułu wykonawczego. Nie może to oznaczać niczego innego, niż wymagania, że tytuł ten musi być - przede wszystkim - wystawiony przez podmiot do tego upoważniony.

Sąd Najwyższy nie wypowiada się co do dopuszczalności wystawiania tytułów wykonawczych i dochodzenia należności w drodze egzekucji administracyjnej przez "Telekomunikację". W postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej stosuje się bowiem odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania kasacyjnego /art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) - Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./. Z tych zaś przepisów /art. 393[11] Kpc/ wynika wprost, że Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Kwestia dopuszczalności wystawiania tytułów wykonawczych i prowadzenia egzekucji administracyjnej przez "Telekomunikację" będzie zatem przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.

Z tych względów na podstawie art. 393[13] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) orzeczono jak sentencji.