Uzasadnienie
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2002 r. Zaskarżonym postanowieniem odrzucono skargę Romualda M. na uchwałę Rady Gminy B. Powyższa skarga została odrzucona bowiem skarżący wniósł jednocześnie o zwolnienie od kosztów postępowania w sprawie i mimo wezwania o uzupełnienie tego wniosku, o wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny wskazujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i o dochodach, nie dokonał tego uzupełnienia. W rewizji nadzwyczajnej zarzucono rażące naruszenie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. i par. 24 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 28 września 1995 r. w sprawie ustalenia struktury organizacyjnej NSA i regulaminu jego działania /Dz.U. nr 112 poz. 540/.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.
Literalna wykładnia par. 24 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 28 września 1995 r. w sprawie ustalenia struktury organizacyjnej NSA i regulaminu jego działania /Dz.U. nr 112 poz. 540/ wskazuje, że po wpłynięciu skargi przewodniczący wydziału dokonuje niezwłocznie wstępnego badania skargi i wzywa do uiszczenia wpisu, chyba, że strona uiściła już wpis bez wezwania albo zgłosiła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych lub nie ma obowiązku uiszczenia wpisu. Słusznie zatem podniesiono w rewizji, iż wniosek strony skarżącej o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego powinien być najpierw rozpoznany, a następnie jeżeli wniosek zostałby uwzględniony Sąd powinien rozpoznać skargę merytorycznie albo wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego we wskazanym terminie jeżeli wniosek ten zostałby oddalony.
Tym samym w przedmiotowej sprawie odrzucenie skargi bez rozpoznania wniosku skarżącego o zwolnienie go od kosztów sądowych, stanowi rażące naruszenie par. 24 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 28 września 1995 r.
Dodatkowo zauważyć należy, że przedstawione wyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego /postanowienie z dnia 8 października 1998 r., III RN 54/98 - OSNAPU 1999 nr 11 poz. 356/. W postanowieniu tym Sąd Najwyższy m.in. stwierdził, że "przed rozpoznaniem złożonego w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest dopuszczalne odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu /par. 24 ust. 1 i par. 26 ust. 1 rozporządzenia Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 września 1995 r. w sprawie ustalenia struktury organizacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego i regulaminu jego działania /Dz.U. nr 112 poz. 540/".