Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 23 kwietnia 1999 r., III SA 1017/97

Teza

Na mocy art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1998 r. zasadą było, że rok podatkowy stanowi rok kalendarzowy. Nie było możliwości zamiany roku podatkowego na czas dłuższy niż dwanaście miesięcy.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 11 marca 1997 r. Urząd Skarbowy na podstawie art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ określił zobowiązanie Spółki z o.o. "A." w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1995 w kwocie 10.082 zł przyjmując za podstawę do ustalenia zobowiązania dochód w wysokości 25.205,17 zł.

W uzasadnieniu stwierdzono, że wprawdzie zgodnie z par. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. o prowadzeniu rachunkowości /Dz.U. nr 10 poz. 135/ spółki rozpoczynające działalność gospodarczą w drugiej połowie roku mają prawo do połączenia sprawozdań finansowych, ale zasady ewidencji rachunkowej nie mają charakteru prawotwórczego.

Ww. ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. nie przewiduje natomiast łączenia lat podatkowych. Mając to na uwadze Urząd Skarbowy określił zobowiązanie podatkowe odrębnie za rok 1994 i rok 1995, zobowiązując podatnika do wpłaty za ten ostatni rok dodatkowo kwoty 1.397 zł.

W odwołaniu od tej decyzji podatnik, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podniósł iż rok podatkowy może trwać dłużej niż 12 miesięcy i jak wynika z art. 8 ust. 3 cyt. ustawy w razie zmiany roku podatkowego za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego.

Zdaniem podatnika Spółka na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości /Dz.U. nr 121 poz. 591/, w którym stwierdza się, że jeżeli jednostka rozpoczęła działalność w drugiej połowie roku kalendarzowego, to może księgi rachunkowe i sprawozdania finansowe za ten okres połączyć z księgami rachunkowymi i sprawozdaniem finansowym za rok następny oraz par. 22 umowy spółki z dnia 15 listopada 1994 r. w którym stwierdzono, że pierwszy rok obrotowy kończy się w dniu 31 grudnia 1995 r., dokonał on zgodnie z art. 8 ust. 3 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zmiany roku podatkowego, który w jego przypadku trwał od 12 grudnia 1994 r. do 31 grudnia 1995 r.

Zgodnie z art. 60 i art. 61 Kc złożenie aktu notarialnego umowy spółki, w której określono czas trwania pierwszego roku obrotowego, w sytuacji gdy ustawa nie przewiduje szczególnej formy oświadczenia o wyborze roku podatkowego, było równoznaczne ze spełnieniem wymogów ustawowych w tej mierze.

Decyzją z dnia 20 maja 1997 r. Izba Skarbowa na podstawie art. 138 par. 1 Kpa, art. 6 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ oraz art. 8 ust. 2 i art. 27 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję podzielając w całości stanowisko w niej zawarte. Jednocześnie podkreślono, że zgodnie z art. 8 ust. 2 cyt. wyżej ustawy z dnia 15 lutego 1992 r., o ile podatnik nie postanowi inaczej i nie zawiadomi o tym właściwego urzędu skarbowego, to rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy. Osoby, które nie były dotychczas podatnikami, dokonują zawiadomienia, o którym wyżej w terminie do dnia 20 grudnia.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając obrazę art. 7 Kpa, przedstawiła argumentację jak w odwołaniu od rozstrzygnięcia Urzędu Skarbowego.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała swoje stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna. Na mocy art. 8 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1998 r. zasadą było, że rok podatkowy stanowi rok kalendarzowy. Zgodnie z jego ustępem 3 można było zmienić rok podatkowy, nie zmieniało to jednak faktu, iż mógł on liczyć jedynie dwanaście kolejnych miesięcy.

Z kolei z treści ustępu 5 wynikało, iż osoby prawne, które nie były dotychczas podatnikami - dokonują zawiadomienia właściwego urzędu skarbowego o zmianie roku podatkowego do dnia 20 grudnia.

Wbrew twierdzeniom skarżącej takie zawiadomienie nie zostało przez nią złożone, co więcej w aktach sprawy znajdują się dwie deklaracje podatkowe, z których jedna dotyczy okresu od 12 grudnia 1994 r. do 31 grudnia 1994 r. i odnosi się do całego roku 1994, a druga za czas od 1 stycznia do 31 grudnia 1995 r. /deklaracje CIT-8/.

Dopiero od dnia 1 stycznia 1999 r. po wejściu w życie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 144 poz. 931/ zaistniała możliwość /art. 8 ust. 3 po nowelizacji/ w wypadku zmiany roku podatkowego wydłużenia jego okresu do maksimum dwudziestu trzech kolejnych miesięcy kalendarzowych. Stanowi to dodatkowy argument przemawiający za tym, że w latach, których dotyczy zaskarżona decyzja nie było możliwości zamiany roku podatkowego na czas dłuższy niż dwanaście miesięcy.

Mając na uwadze powyższe, wobec niestwierdzenia naruszenia prawa, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.