Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 13 grudnia 1991 r., III SA 1027/91

Teza

Niedopuszczalne jest uznanie powrotnego wywozu poza obrotem czasowym opakowań służących do wielokrotnego użytku.

Uzasadnienie

Dyrektor Urzędu Celnego w P. decyzją z 10 maja 1981 r. odprawił sprowadzone przez Hurtownię Artykułów Spożywczych "I." piwo butelkowe wymierzając stosowne cło i podatek obrotowy: 13 maja 1991 r. "I." zgłosił do odprawy celnej w powrotnym wywozie puste butelki i transportery. Dyrektor Urzędu Celnego w P. odprawił zgłoszony towar w trybie art. 20 ust. 1 prawa celnego. Przepis ten stanowi że powrotny wywóz towaru za granicę jest wolny od pozwolenia, jeżeli tożsamość towaru została ustalona w sposób nie budzący wątpliwości na podstawie przedstawionych dokumentów pierwotnej odprawy celnej. W takim przypadku zgodnie z ust. 2 tego artykułu podmiotowi. który uprzednio dokonał przywozu z zagranicy towaru będącego przedmiotem powrotnego wywozu zwraca się:

• pobrane cło, jeżeli powrotny wywóz następuje w okresie do 6 miesięcy, licząc od daty dokonania odprawy celnej pierwotnej:
• 60 procent pobranego cła, jeżeli powrotny wywóz następuje w okresie od 6 do 12 miesięcy od daty dokonania odprawy celnej pierwotnej.

Sprawą zainteresował się prezes Głównego Urzędu Ceł. Korzystając ze swoich uprawnień stwierdził - w trybie nadzoru /na podstawie art. 158 par. 1 pkt 2 Kpa/ - nieważność decyzji dyrektora UC w P. z 13 maja 1991 r., uznającej powrotny wywóz butelek.

W uzasadnieniu podniósł, że wywóz butelek powinien nastąpić, na podstawie zgłoszenia celnego eksportowego, są to bowiem opakowania jednostkowe.

Zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w taryfie celnej importowej, w przypadku przywozu napojów w bezpośrednich opakowaniach jak: butelki, puszki metalowe itp., opakowania podlegają cłu według stawek właściwych dla zawartych w nich napojów z tym, że za wartość celną przyjmuje się wartość napojów wraz z bezpośrednim opakowaniem. Jeżeli wartość ujęta jest jednoskładnikowo, należy upewnić się, czy wartość ta obejmuje również wartość bezpośrednich opakowań /np. butelek/ i inne koszty doliczone do wartości celnej zgodnie z art. 25 ust. 2 prawa celnego. W przeciwnym wypadku koszty te-należy ustalić zgodnie z rozdziałem 3 prawa celnego doliczyć do wartości celnej.

A zatem, skoro piwo taryfikowane jest łącznie z butelkami, puszkami itp., to w przypadku zwrotu bezpośrednich opakowań /np. butelek/ dostawcy zagranicznemu, zwrot taki nie może nastąpić w trybie powrotnego wywozu poza obrotem czasowym a więc nie może być mowy o jakimkolwiek zwrocie cła i podatku obrotowego. Natomiast zwrot opakowań może nastąpić w trybie odprawy ostatecznej w wywozie w oparciu o zgłoszenie celne eksportowe. Na podobnych zasadach należy odprawiać puste bezpośrednie opakowania, np. butelki, wywożone do napełnienia za granicą napojami.

Hurtownia "I." w skardze do NSA naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 7 prawa celnego oraz art. 158 par. 1pkt 2 Kpa przez błędne przyjęcie, że butelki nie są opakowaniami do wielokrotnego użytku, a tylko opakowaniami jednostkowymi dla danego towaru. Taka interpretacja art. 17 ust. 1 pkt 7 prawa celnego nie znajduje uzasadnienia prawnego i jest dowolna. Skarżąca Hurtownia stwierdziła ponadto, że na podstawie umowy, jaką zawarła z dostawcą zagranicznym była zobowiązana do zwrotu butelek.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu stwierdził, że butelki po piwie mogą być uznane za opakowanie wielokrotnego użytku. Pomimo jednakże błędnego poglądu wyrażonego w tej. kwestii w motywach zaskarżonej decyzji i podtrzymanego w odpowiedzi na skargę, decyzja ta zgodna jest z obowiązującym prawem i nie może być skutecznie kwestionowana w postępowaniu przed NSA.

Istota zagadnienia prawnego występującego w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: czy butelki napełnione piwem i wprowadzone na terytorium Polski na zasadzie ostatecznej odprawy celnej mogą być następnie wywiezione - jako opakowanie do wielokrotnego użytku - w ramach powrotnego wywozu poza obrotem czasowym za równoczesnym zwrotem pobranego cła?

NSA stwierdził, że niedopuszczalne jest uznanie powrotnego wywozu poza obrotem czasowym opakowań służących do wielokrotnego użytku. W tym trybie, jak to wynika z art. 20 ust. 1 prawa celnego, wywożone mogą być te same towary, jakie na podstawie pierwotnej odprawy celnej wprowadzono na polski obszar celny. Tym samym towarem celnym w niniejszej sprawie było piwo w butelkach i tylko w tej postaci mogłoby być wywiezione w warunkach, o których mowa w art. 20 ust. 1 prawa celnego.

Skoro więc organ pierwszej instancji dokonał odprawy celnej butelek po piwie w warunkach powrotnego przywozu poza obrotem czasowym, to dopuścił się naruszenia prawa, które zasadnie ocenione zostało przez prezesa Głównego Urzędu Ceł jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Uzasadniało to stwierdzenie nieważności decyzji dyrektora Urzędu Celnego w P. z 13 maja 1991 r.