Uzasadnienie
Minister Finansów decyzją z dnia [...] marca 2003r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 23 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy- Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej w L. z dnia [...] grudnia 2000r. Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w L. z dnia [...] marca 2000r.. Nr [...] w sprawie wymiaru od towarów i usług za miesiące styczeń-listopad 1998r.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji stwierdził, iż wydając zaskarżoną decyzję związany był trybem postępowania wznowieniowego, którego celem jest zbadanie, czy w sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Przedmiotem niniejszego postępowania było, zatem wyjaśnienie, czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej przez Izbę Skarbową w L., mające bezpośredni związek z odmową uchylenia ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w L. z dnia [...] marca 2000r. Na podstawie materiałów zgromadzonych w sprawie Izba Skarbowa nie stwierdziła, aby przedstawione przez podatnika wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 15 listopada 2000r., będące podstawą wznowienia postępowania, były nowymi dowodami, które istniały w dniu wydania decyzji, były istotne dla sprawy oraz nie były znane organowi wydającemu decyzję w sprawie. Analizując akta sprawy oraz decyzję Izby Skarbowej w L. Minister Finansów zauważył, że Izba dokonała oceny przedstawionych materiałów dowodowych odzwierciedlających stan faktyczny i w oparciu o przyjęte materiały wydała rozstrzygnięcie w postaci decyzji z dnia [...] grudnia 2000r. W związku z tym organ odwoławczy nie podzielił zarzutu podatnika, iż przedmiotowa decyzja naruszyła przepis art. 180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Co do zarzutu naruszenia przez Izbę Skarbową art. 200 § 1 ww. ustawy Minister stwierdził, iż rzeczywiście skarżący nie został wezwany do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednakże należy zauważyć, że dowody na podstawie których Izba Skarbowa w L. dokonywała rozstrzygnięcia zostały przedłożone przez samego podatnika, a zatem były mu znane. W toku postępowania wznowieniowego nie zgromadzono żadnych innych dowodów, poza tymi, które przedstawiła strona. Z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania wymiarowego zakończonego wydaniem decyzji Izby Skarbowej w L. z dnia [...] marca 2000r. podatnik zapoznał się w dniu 26 listopada 1999r. w tym stanie rzeczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji Izba nie wzięła pod uwagę żadnego dowodu, który nie był znany podatnikowi. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, iż mimo nie zastosowania trybu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, materiał dowodowy był znany stronie skarżącej, gdyż sama go przedłożyła Izbie. Ponad to Minister Finansów zauważył, że podatnik nie zgłosił dowodu z przesłuchania świadków na żadnym etapie postępowania trudno, więc zgodzić się z tezą wysuwaną przez podatnika, jakoby brak przesłuchania świadków na etapie odwołania od decyzji Izby Skarbowej w L. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2000r., po wznowieniu postępowania na wniosek strony, wpłynie na prawidłowość tego rozstrzygnięcia. Jednocześnie Minister podkreślił, że wprowadzenie nowych dowodów na etapie postępowania odwoławczego w trybie postępowania wznowieniowego jest niemożliwe, gdyż nie podlegają one ocenie w drugiej instancji. Reasumując Minister Finansów stwierdził, iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Izby Skarbowej w L. z dnia [...] grudnia 2000r. jest prawidłowe świetle przepisu art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa.
Pełnomocnik strony skarżącej w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił decyzji Ministra Finansów naruszenie:
- art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 123 § 1 tej ustawy;
- art. 229 ustawy Ordynacja podatkowa.
Rozwijając podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącego wskazuje na przepis art. 123 § 1 ww. ustawy zgodnie, z którym organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto pełnomocnik wskazał na naruszenie przez zaskarżoną decyzję art. 229 ustawy Ordynacja podatkowa, który umożliwia przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów mających znaczenie w toczącym się postępowaniu.
Powołując się na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów oraz poprzedzającej ją decyzji Izby Skarbowej w L. z dnia [...] grudnia 2000r.;
- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej) nakłada na organ podatkowy dwojakiego rodzaju obowiązki. Po pierwsze, ma on obowiązek dopuszczenia strony do udziału w każdym stadium postępowania – strona winna być należycie zawiadamiana o wszystkich czynnościach postępowania. Po drugie, organ podatkowy przed wydaniem decyzji zobowiązany jest umożliwić stornie wypowiedzenie się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W tym celu przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie termin wskazany w przepisie art. 200 § 1 ww. ustawy do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Niewykonanie przez organ podatkowy obowiązku wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oznacza naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym, a to stanowi kwalifikowaną wadliwość tego postępowania, która może pociągać za sobą sankcję w postaci wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Przedmiotem wypowiedzenia się strony jest cały materiał dowodowy zebrany w określonej sprawie podatkowej niezależnie od tego, w jakiej fazie jej załatwienia został on zgromadzony. Należy zauważyć, że prawa strony, co do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego nie można ograniczać do ustosunkowania się do zgromadzonych środków dowodowych, lecz strona powinna mieć możność wypowiedzenia się także, co do zupełności postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie strona skarżąca, co jest okolicznością bezsporną, została takich uprawnień pozbawiona, bowiem Izba Skarbowa w L. przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2000r. nie zastosowała trybu przewidzianego w art. 200 § 1 ww. ustawy.
Z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należy wysnuć wniosek, iż stwierdzenie wad będących przyczynami wznowienia postępowania skutkować powinno uwzględnieniem skargi, niezależnie od tego czy dane naruszenie prawa ma wpływ na wynik sprawy. Bowiem uregulowania zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 b ma na względzie ochronę obiektywnego porządku prawnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd obowiązany był stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 b ww. ustawy uchylić zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcia zawarte w pkt 2 i 3 wyroku wydane zostały w oparciu o przepisy art. 152 i art. 200 cyt. ustawy.