Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 3 lutego 1997 r., III SA 1104/95

Teza

Istnieje znacząca różnica w traktowaniu poniesionych kosztów dla celów prowadzenia rachunkowości oraz celów podatkowych.

Nie wszystkie więc wydatki podatnika w danym roku podatkowym, ze względu na podaną wyżej definicję, mogą być zakwalifikowane jako koszty uzyskania przychodów.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Skarżące Przedsiębiorstwo Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie aktu notarialnego z 1.7.1993 r. nabyło od Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Wojewodę, Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w C. w likwidacji. Przedmiotem sprzedaży były także aktywa i pasywa przedsiębiorstwa, wynikające z bilansu likwidacyjnego sporządzonego na 30.6.1993 r. Zapłacone przez skarżącą Spółkę odsetki od przeterminowanych zobowiązań byłego WPHW w C., Urząd Skarbowy opodatkował decyzją z 14.4.1995 r., nie uznając ich za koszty uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych za 1993 r.

Skarżąca Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu podatkowego I instancji. Wniosła od niego odwołanie, w którym stwierdziła, iż wymienione wyżej odsetki są kosztem uzyskania przychodu i w związku z tym podatek dochodowy powinien ulec stosownemu obniżeniu.

W zaskarżonej decyzji Izba Skarbowa w C. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego.

W skardze do NSA Spółka zarzuciła decyzji Izby Skarbowej niezgodność z prawem, gdyż, jej zdaniem, odsetki od zobowiązań są kosztem uzyskania przychodów w momencie ich zapłaty. W chwili utworzenia rezerwy w bilansie likwidacyjnym b. WPHW w C. nie stanowiły one tych kosztów. Przedmiotem umowy sprzedaży było całe przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55[1] Kc. Utworzona w bilansie likwidacyjnym rezerwa nie może być traktowana jako zadłużenie b. WPHW w C., bowiem rezerwa na odsetki była wykazana w pasywach w grupie D, a nie w C. Pojęcie rezerwy nie jest tożsame z pojęciem zobowiązań. Decyzja organu podatkowego I instancji była wydana na podstawie niewłaściwej podstawy prawnej, co przyznał w uzasadnieniu decyzji organ podatkowy II instancji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podnosząc głównie, iż odsetki od zobowiązań nabytego przez Spółkę przedsiębiorstwa nie są związane z jej przychodami i jako takie nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Definicję kosztów uzyskania przychodów zawiera art. 15 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./. Wskazać bowiem trzeba, iż przedmiotem sprawy niniejszej jest opodatkowanie skarżącej Spółki podatkiem dochodowym za 1993 r. Wymieniony wyżej przepis stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów i są one potrącalne tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą. Z wymienionego przepisu wynika, że nie wszystkie koszty poniesione przez podmiot gospodarczy w danym roku podatkowym posiadają przymiot kosztów uzyskania. Należą do nich tylko te koszty, których wydatkowanie miało na celu osiągnięcie przychodów przez podatnika. Stąd też istnieje znacząca różnica w traktowaniu poniesionych kosztów dla celów prowadzenia rachunkowości oraz celów podatkowych. Nie wszystkie więc wydatki podatnika w danym roku podatkowym, ze względu na podaną wyżej definicję, mogą być zakwalifikowane jako koszty uzyskania przychodów.

Z uwagi na przedstawiony wyżej charakter prawny kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych, stwierdzić trzeba, że ciężar wykazania związku poniesionych wydatków z osiągniętymi przychodami spoczywa przede wszystkim na podatniku. On to bowiem ma interes w udowodnieniu, że dane koszty zostały poniesione w opisanym wyżej celu. Oddziałuje to bezpośrednio na ustalenie podstaw opodatkowania podatkiem dochodowym.

W sprawie niniejszej niewątpliwe jest, że odsetki powstały od nie uregulowanych zobowiązań byłego Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego w C. Przedsiębiorstwo to zostało nabyte przez skarżącą Spółkę aktem notarialnym z 1.7.1993 r. wraz z jego pasywami, do których zaliczyć trzeba i odsetki od zobowiązań tego przedsiębiorstwa.

W świetle powołanych wyżej przepisów prawa zapłacenie wierzycielom b. WPHW w C. omówionych wyżej odsetek przez skarżącą Spółkę musiałoby pozostawać w związku z uzyskanymi przez nią przychodami, polegającymi na tym, że koszty z tego tytułu byłyby wydatkowane w celu ich uzyskania w 1993 r. Po analizie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz wyjaśnieniach stron na rozprawie przed NSA, należy stwierdzić, że skarżąca Spółka tego związku nie wykazała. Jej argumenty są trafne, jednak tylko na gruncie przepisów o rachunkowości, a nie przepisów podatkowych. Zrozumiałe są intencje, którymi kierowała się Spółka, składając skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynikają one z zestawienia chociażby ustalonej w drodze negocjacji ceny zakupu b. WPHW w C. - 200.000.000 zł /starych/ z kwotą należnych odsetek w wysokości 165.077.400 zł /starych/. Ten aspekt transakcji powinien być jednak brany pod uwagę w trakcie rokowań mających na celu zakup omawianego przedsiębiorstwa. Jeśli chodzi o powołanie się w decyzji organu podatkowego I instancji na niewłaściwą podstawę prawną, to należy zauważyć, że wada ta została usunięta w zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta nie miała więc wpływu na wynik rozstrzygnięcia w sprawie.

Mając powyższe ustalenia na uwadze, dokonując kontroli sądowej zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie.

Z tego też względu, w myśl przepisu art. 207 par. 5 Kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ skargę należało oddalić.