Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 24 lutego 1992 r., III SA 1183/91

Teza

Art. 35 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ stanowi, że koncesja może być cofnięta także w przypadkach, gdy lokalizacja składu, stan pomieszczenia, w którym ma być prowadzony skład, albo wyposażenie tego pomieszczenia uniemożliwiają lub znacznie utrudniają organom celnym sprawowanie dozoru celnego lub kontroli celnej.

Uzasadnienie

Spółka z o.o. prowadziła skład celny w W. i sprowadzała do Polski papierosy. W związku z zaniżeniem przez nią wartości papierosów zgłoszonych do odprawy celnej, urząd celny wszczął postępowanie wyjaśniające. W składzie celnym firmy przeprowadzono też kompleksową kontrolę i stwierdzono nieprawidłowości w jego funkcjonowaniu. Były one dosyć poważne. Na przykład:

• pomieszczenia składu nie przystosowano do nałożenia zamknięć celnych, co stwarzało możliwość wynoszenia i wnoszenia towarów ze składu;
• towar, który powinien znajdować się w składzie w dniu kontroli, złożony był w innym pomieszczeniu;
• towar wyprowadzony /według dokumentacji/ ze składu, faktycznie w dalszym ciągu w nim pozostawał;
• w składzie znajdowały się towary, które nie były przedmiotem obrotu towarowego między składem a polskim obszarem celnym /np. używane meble/;
• prowadzona w składzie dokumentacja nie była kompletna.

W tej sytuacji Prezes Głównego Urzędu Ceł cofnął zezwolenie na założenie i prowadzenie składu celnego.

Spółka z o.o. odwołała się do NSA i wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uznała, że nie jest ona zgodna z prawem, gdyż nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Wskazała przy tym pewne uchybienia w protokole, np. nie było w nim adnotacji o niewłaściwym zabezpieczeniu składu.

Prezes Głównego Urzędu Ceł wnosił o oddalenie skargi. Stwierdził, że podstawą ustaleń były protokoły i wyniki dwóch kontroli.

NSA po rozpoznaniu sprawy uznał, że skarga spółki z o.o. nie może być uwzględniona. Zakładanie i prowadzenie składów celnych wymaga bowiem zezwolenia Prezesa GUC. Do zezwoleń stosuje się przepisy ustawy o działalności gospodarczej. Art. 22 ust. 1 tej ustawy stanowi, że organ koncesyjny może cofnąć koncesję, ograniczyć zakres lub przedmiot działalności gospodarczej określony w koncesji. Robi to wówczas, gdy podmiot gospodarczy nie wypełnia określonych w niej podstawowych warunków wykonywania działalności:

Z kolei art. 35 prawa celnego /stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji/ rozszerza zakres takich rozstrzygnięć. Stanowi on, że koncesja może być cofnięta także w przypadkach, gdy lokalizacja składu, stan pomieszczenia, w którym ma być prowadzony skład, albo wyposażenie tego pomieszczenia uniemożliwiają lub znacznie utrudniają organom celnym sprawowanie dozoru celnego lub kontroli celnej.

NSA stwierdził, że urząd celny przeprowadził w składzie celnym kompleksową kontroli W tej sytuacji ustalenia faktyczne są oparte nie tylko na wynikach postępowania urzędu celnego, lecz również na wynikach kontroli w składzie celnym i na wyjaśnieniach prezesa spółki z o.o. Nie może więc być mowy o tym, że stronę ograniczono w jej prawach.

Niektórych ustaleń spółka z o.o. nawet nie kwestionowała /np. że odprawione papierosy znajdowały się w dalszym ciągu w pomieszczeniu składu/, lecz tylko wyjaśniła, dlaczego takie okoliczności zaistniały. Nie ma to jednak żadnego znaczenia - zdaniem NSA - przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Sąd uznał, że przepisy art. 36, art. 39 i art. 43 ust 3 prawa celnego zostały naruszone, co stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie składu celnego. Dlatego NSA oddalił skargę.