Uzasadnienie
W wyniku kontroli przeprowadzonej w Spółdzielni Mieszkaniowej "O.W." inspektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił Spółdzielni zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1997 w kwocie 7.999,20 zł. Z dochodu wolnego od podatku inspektor wyłączył m.in. kwotę 20.000 zł utworzoną przez Spółdzielnię jako rezerwa na zaspokojenie roszczeń PZU.
Od decyzji inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej Spółdzielnia wniosła odwołanie, w którym wywodziła, iż utworzona przez nią rezerwa na zaspokojenie roszczeń PZU w momencie faktycznego poniesienia tego wydatku stanie się kosztem uzyskania przychodu niepodlegającym opodatkowaniu i zwiększającym dochód wolny od podatku. Przedmiotem jej działalności gospodarczej jest m.in. wynajmowanie lokali użytkowych jej członkom i innym podmiotom. Dochód uzyskany z tej działalności przeznaczony jest na utrzymanie zasobów mieszkaniowych. Z tytułu zalania urządzeń medycznych należących do jednego z najemców lokalu użytkowego, spowodowanego nieszczelnością dachu, PZU wypłaciło odszkodowanie i w związku z tym ma roszczenie regresowe do Spółdzielni i na ten cel utworzona została rezerwa. Powołując się na art. 17 ust. 1 pkt 4f ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, w myśl którego wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Spółdzielnia wywodziła, że rezerwa przeznaczona na zapłatę odszkodowania za niewłaściwy stan techniczny budynku powinna też być wolna od podatku.
Decyzją z dnia 9 grudnia 1998 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
Wyjaśniła, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i z innych źródeł przychodów - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych i inne cele statutowe z wyjątkiem działalności gospodarczej. W ocenie Izby Skarbowej utworzenie rezerwy na zapłatę odszkodowania z tytułu zalania lokalu nie należy do gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Pod tym pojęciem należy rozumieć działania mające na celu utrzymanie substancji pomieszczeń mieszkalnych. Wynajmowanie lokali użytkowych nie jest również celem statutowym Spółdzielni, gdyż zgodnie z par. 3 pkt 1 Statutu Spółdzielni celem tym jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych członków i ich rodzin oraz ich potrzeb gospodarczych, socjalnych i kulturalnych. Tak więc ta część dochodu, która nie jest związana z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych lub innymi celami statutowymi nie podlega zwolnieniu od podatku.
W skardze na decyzję Izby Skarbowej Spółdzielnia podtrzymała dotychczasowe swoje stanowisko. Wyjaśniła, że utrzymanie dachu lokalu użytkowego należy do jej zadań statutowych. Wypłacone odszkodowanie za zalanie lokalu pomniejszy jej dochód osiągany z wynajmu lokali, które w momencie wypłaty stanie się kosztem uzyskania przychodu.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4f ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wolne od tego podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i z innych źródeł przychodu - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych i inne cele statutowe, z wyjątkiem działalności gospodarczej.
Zwrot wypłaconych przez zakład ubezpieczeń odszkodowań nie może być zaliczony do wydatków na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych i inne cele statutowe spółdzielni mieszkaniowych. Innej oceny wymagałaby być może sytuacja, gdyby chodziło o koszty remontu uszkodzonego dachu, jednakże taka sytuacja nie miała w tej sprawie miejsca.
Nie można również podzielić słuszności argumentacji skarżącej opartej na założeniu, że w momencie zwrócenia PZU kwoty wypłaconego odszkodowania /gdyby taki zwrot został zasądzony/ wypłata na rzecz PZU stanie się kosztem uzyskania przychodu Spółdzielni i utworzoną rezerwę na tę wypłatę należy uznać za pomniejszającą dochód do opodatkowania za rok 1997. Ponieważ kwestia, czy tego rodzaju wypłata mogłaby stanowić koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 i art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie była rozstrzygana w postępowaniu podatkowym ubocznie tylko należy zauważyć, że wydatek na ten cel nie mógłby być uznany za koszt uzyskania przychodu poniesiony w roku 1997, gdyż nie byłby on już kosztem związanym z przychodem uzyskanym w tym roku podatkowym.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.