Uzasadnienie
Urząd Skarbowy decyzją z 16.4.1994 r. wydaną na podstawie art. 104 par. 1 Kpa i art. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ zabezpieczył na majątku Sp. z o.o. z siedzibą w W. jej zobowiązania podatkowe za lata 1991-1994 r. w wysokości 3.200.000.000 zł. W motywach tej decyzji podano, że w czasie prowadzonej kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej stwierdzono, że obroty Spółki systematycznie spadają, zaś jej właściciel, mieszkający w Hongkongu, nie dostarcza towarów, co rodzi uzasadnioną obawę, iż Spółka zaprzestanie działalności bez uregulowania zobowiązań podatkowych.
W odwołaniu od tej decyzji zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./ oraz art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253/ przez to, że zabezpieczono zobowiązania podatkowe, które z mocy prawa nie istnieją. Spółka korzysta bowiem z trzyletniego zwolnienia od podatków i dopóki Minister Przekształceń Własnościowych nie ograniczył ani nie cofnął zezwolenia na utworzenie Spółki - nie można wymierzyć podatków, a tym samym dokonać ich zabezpieczenia. W odwołaniu podano ponadto, że Spółka ma zamiar nadal prowadzić działalność gospodarczą i inwestować w Polsce.
Izba Skarbowa decyzją z 11.10.1994 r. wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Wprawdzie motywy decyzji organu I instancji nie zawierają omówienia wszystkich przesłanek zastosowania art. 21 ust. 2 i 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, to jednak materiał zebrany w sprawie, a w tym wynik kontroli wykazał, że Spółka nie odprowadziła do budżetu w latach 1991-1993 r. około 6 mld zł, co przy uwzględnieniu spadku obrotów i niedostarczania towarów z zagranicy uzasadnia obawę, iż zobowiązania te nie będą zrealizowane.
W skardze do sądu Spółka podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto podała, że tryb wydania zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej przez Spółkę nie był zgodny z prawem. Niedopuszczalne bowiem było wydawanie zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej pod warunkiem zainwestowania w infrastrukturę handlową 1 miliona USD.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona. Celem postępowania zabezpieczającego jest zapewnienie warunków do przeprowadzenia przyszłej egzekucji należnych Skarbowi Państwa podatków. Podstawą dokonania zabezpieczenia jest m.in. decyzja o zabezpieczeniu przyszłego zobowiązania podatkowego wydana na podstawie art. 21 ust. 2 i 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, której niezbędną przesłanką jest uzasadniona obawa, że podatnik uchyli się od wykonania obowiązku podatkowego. Ocena, czy w konkretnej rozpatrywanej sprawie obawa taka istnieje, należy do właściwego organu podatkowego, który swe stanowisko w tej kwestii powinien uzasadnić. Sam sposób /tryb/ dokonania zabezpieczenia uregulowany jest w art. 154 i następnych ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161/.
Niesporne jest w sprawie, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w lutym, marcu i kwietniu 1994 r. stwierdzono wstępnie, że Spółka ma zaległości podatkowe szacowane na ponad 3 mld zł, które ostatecznie określono na około 6 mld zł /wynik kontroli z 10.8.1994 r. na k. 21/. Z powyższych danych wynikało również, że w ostatnim czasie spadają obroty Spółki, zaś jej właściciel mieszkający za granicą nie dostarcza towarów handlowych.
W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego i faktycznego sprawy, skarga jest bezzasadna. Całkowicie chybiony jest przede wszystkim zarzut kwestionujący istnienie obowiązku podatkowego. Przedmiotem postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, określającym również zakres kontroli legalności zaskarżonej decyzji dokonywanej przez sąd, jest wyłącznie zasadność zabezpieczenia należności podatkowych na podstawie art. 21 ust. 2 i 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Dokonując zabezpieczenia na podstawie powyższych przepisów organ podatkowy bada jedynie, czy zachodzą przesłanki /warunki/ ich zastosowania /uzasadniona obawa uchylenia się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego oraz przybliżona - na podstawie posiadanych przez organ danych - wysokość zobowiązania podatkowego/. W postępowaniu tym organ orzekający nie bada więc istnienia obowiązku podatkowego. Zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego może być podnoszony i w konsekwencji badany w postępowaniu egzekucyjnym.
Jak już powiedziano podstawą zabezpieczenia jest decyzja wydana na podstawie art. 21 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, lecz samo zabezpieczenie następuje w drodze postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny /art. 154 i art. 155 ustawy o egzekucji w administracji/, na które służą zarzuty /art. 158 par. 3/, których podstawą jest m.in. nieistnienie obowiązku /art. 33 pkt 1/. Na postanowienie zaś o rozstrzygnięciu zarzutów służy z kolei skarga do NSA /art. 196 par. 3 pkt 2 Kpa/. Podatnik ma więc możliwość ochrony swych interesów w przypadku nieistnienia obowiązku podatkowego, lecz w innym postępowaniu. Bezzasadny jest również zarzut - i to w stopniu tak oczywistym, że nie wymaga odrębnego ustosunkowania się - kwestionujący w rozpoznawanej sprawie tryb wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej przez Ministra Przekształceń Własnościowych.
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i doszedł do słusznego wniosku, że istnieje uzasadniona obawa, że skarżąca Spółka nie wywiąże się ze swych zobowiązań podatkowych, co uzasadniało dokonanie zabezpieczenia.
Z wyżej podanych względów skargę należało oddalić na mocy art. 207 par. 5 Kpa.