Uzasadnienie
Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w Rz. powołując się na art. 110 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. nr 3 poz. 6/ oraz par. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 września 1980 r. w sprawie wysokości, zasad i trybu wymierzania i ściągania kar pieniężnych za nieprzestrzeganie wymagań ochrony środowiska /Dz.U. nr 24 poz. 99 ze zm./, wymierzył R-skiemu Przedsiębiorstwu Budowlano-Montażowemu w Rz. karę pieniężną w wysokości 1.146.000 zł za wycięcie 4 lip oraz 10 m2 krzewów bez wymaganej zgody terenowego organu administracji państwowej. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że wprawdzie ukarane Przedsiębiorstwo było jedynie wykonawcą robót i działało na zlecenie inwestora to jednak przed usunięciem drzew i krzewów było obowiązane uzyskać zgodę właściwego organu administracji państwowej.
W odwołaniu od tej decyzji zarzucono, że nie zawiera ona podstawy prawnej, z której wynikałaby odpowiedzialność wykonawcy robót, a nie inwestora, za usunięcie drzew i krzewów. Skoro inwestor zlecił wykonanie robót oraz dodatkowo również usunięcie drzew i krzewów i był równocześnie obowiązany załatwić wszelkie sprawy formalnoprawne związane z realizacją inwestycji, to jakiekolwiek zaniedbania w tym zakresie nie mogą rzutować na odpowiedzialność wykonawcy.
Minister - Kierownik Urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej decyzją nr PZ.gr-4091/23/85 z dnia 30 czerwca 1985 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podtrzymując zawartą w niej argumentację.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję ukarane Przedsiębiorstwo ponowiło zarzuty z odwołania, a ponadto - powołując się na uchwałę nr 11 Rady Ministrów z dnia 11 lutego 1983 r. w sprawie ogólnych warunków umów o prace projektowe w budownictwie oraz o wykonanie inwestycji, robót i remontów budowlanych /M.P. nr 8 poz. 47/ - stwierdziło, że uzyskanie zgody na usunięcie drzew i krzewów należało do obowiązków inwestora. W konkluzji wnosiło o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona. Ochrona i racjonalne kształtowanie środowiska, stanowiącego dobro ogólnonarodowe, należy do podstawowych obowiązków organów i jednostek państwowych. W związku z tym wszystkie jednostki organizacyjne, prowadzące działalność gospodarczą, są obowiązane zapewnić ochronę środowiska, przestrzegając między innymi obowiązujących w tym zakresie przepisów /art. 64 i 67 cytowanej ustawy/. Dotyczy to w szczególności działalności inwestycyjnej, w czasie której zarówno inwestor, projektant, jak i wykonawca robót - każdy w zakresie swoich zadań - są obowiązani uwzględniać wymagania ochrony środowiska /art. 68 ust. 1 ustawy/.
Usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu administracji państwowej stopnia podstawowego /art. 48 ust. 1 i 2 ustawy/. Usunięcie drzew i krzewów bez takiego zezwolenia powoduje wymierzenie jednostce organizacyjnej kary pieniężnej /art. 110 ust. 1 pkt 5 omawianej ustawy/. Jest niesporne w sprawie, że skarżące Przedsiębiorstwo, będące generalnym wykonawcą budowy ciągu ciepłowniczego, usunęło z terenu budowy drzewa i krzewy, bez zezwolenia właściwego organu administracji państwowej.
W świetle przytoczonych wyżej zasad ochrony środowiska oraz ustaleń faktycznych dokonanych w toku postępowania administracyjnego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Prawidłowy jest wprawdzie pogląd strony skarżącej, że do obowiązków inwestora należało dostarczenie nie tylko dokumentacji projektowej prowadzonych robót, ale również załatwienie wszelkich spraw formalnoprawnych dotyczących terenu budowy, nie zwalnia to jednak wykonawcy od obowiązku przestrzegania zasad ochrony środowiska. Wykonawca jest aktywnym uczestnikiem procesu inwestycyjnego, mającym wykonać roboty zgodnie z przygotowaną dokumentacją, zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami. O brakach w dokumentacji wykonawca powinien zawiadomić inwestora. Ponadto, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, jest gospodarzem terenu budowy i robót wykonywanych na tym terenie /par. 2, 6 i 7 załącznika nr 2 do cytowanej uchwały Rady Ministrów z 1983 r./. Skoro więc w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi powstała konieczność wycięcia drzew i krzewów, skarżące Przedsiębiorstwo było obowiązane, zgodnie z art. 48 ust. 2 omawianej ustawy, uzyskać zezwolenie właściwego organu administracji państwowej na ich usunięcie. Brak takiego zezwolenia, otrzymanego za pośrednictwem inwestora lub bezpośrednio przez wykonawcę, uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej skarżącemu Przedsiębiorstwu, które dokonało wycinki /art. 110 ust. 1 pkt 5 ustawy/.
W świetle powyższych rozważań zarzuty skargi nie mogą być uznane za uzasadnione. Chybione jest w szczególności powoływanie się na art. 16 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, który dotyczy innych stanów faktycznych, gdyż określa obowiązki wykonawcy między innymi w zakresie ochrony roślinności nie przewidzianej do likwidacji. W sprawie zaś będącej przedmiotem rozpoznania chodziło o roślinność, która musiała być usunięta, w związku z prowadzonymi robotami. Dla wymierzenia jednostce organizacyjnej na podstawie art. 110 ust. 1 pkt 5 wym. ustawy z 1980 r. kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów jest obojętne, czy roślinność ta w czasie procesu inwestycyjnego miała ulec likwidacji, czy też nie. Wystarczające jest ustalenie, że usunięcia roślinności, nie wymienionej w art. 48 ust. 4 ustawy, dokonano bez zezwolenia właściwego organu administracji państwowej.
W tym stanie rzeczy, skoro naliczenia kary pieniężnej dokonano zgodnie z par. 7 powołanego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 września 1980 r., skargę należało oddalić na mocy art. 207 par. 5 Kpa.