Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny nie będąc związany granicami skargi /art. 206 Kpa/, rozpoznając sprawę zgodnie z art. 16 par. 2 i art. 196 par. 1 Kpa - w granicach przedmiotu zaskarżenia, z urzędu stwierdził i zważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania weryfikacyjnego, uregulowanego postanowieniami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 1990 r. w sprawie weryfikacji rocznych bilansów przedsiębiorstw państwowych, wysokości opłat za weryfikację oraz szczegółowych praw obowiązków biegłych księgowych /Dz.U. nr 62 poz. 361/, wydanego na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. 1990 nr 26 poz. 152/, jest zbadanie rzetelności i prawidłowości danych wykazanych w sprawozdaniu finansowym oraz ksiąg rachunkowych stanowiących podstawę jego sporządzenia, czyli zbadanie zgodności zapisów księgowych ze stanem rzeczywistym działalności gospodarczej. Postępowanie weryfikacyjne ma doprowadzić do nadania sprawozdaniu finansowemu za badany rok klauzuli urzędowego zweryfikowania co pozwala na rozliczenie wyniku finansowego przedsiębiorstwa za ten rok i stanowi podstawę otwarcia ksiąg rachunkowych roku następnego.
W toku postępowania weryfikacyjnego - na co słusznie zwraca uwagę w zaskarżonej decyzji Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej - organ kontroli skarbowej nie jest uprawniony do przesądzania o przysługujących badanemu /bądź nie/ ulgach podatkowych. Tymczasem zarówno decyzja Wicedyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej jak i decyzja Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej zawierają jednoznaczną odmowę zwrotu Wytwórni części podatku obrotowego za 1991 r., z powołaniem się na rozstrzygnięcia w tej materii biegłego księgowego, mimo iż ten ograniczył się do pisania określonych stanów faktycznych, w ogóle - w omawianym zakresie ich nie komentując. Organy kontroli obu instancji wiedziały ze sprawozdania z badania finansowego, że Wytwórnia złożyła wniosek o zwrot części podatku, w styczniu 1992 r. organowi podatkowemu i że ewentualny zwrot podatku - co wynika z przedstawionych Sądowi akt - pozostawał bez wpływu na ocenę rzetelności sprawozdania finansowego skarżącej Wytwórni za 1991 r. Skoro żaden z powołanych wyżej aktów prawnych nie dawał organom kontroli skarbowej upoważnienia do rozstrzygnięcia - w postępowaniu weryfikacyjnym - sprawy z wniosku podatnika o zwrot nienależnie /w jego przekonaniu/ uiszczonego podatku obrotowego, to decyzja Wicedyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, w omawianej części, jako wydana bez podstawy prawnej dotknięta była wadą nieważności wymienioną w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, a utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Inspektora Kontroli Skarbowej wydana została z rażącym naruszeniem prawa /art. 156 par. 1 zd. pierwsze Kpa/.
Z tych przyczyn rozważanie przez Sąd czy Wytwórnia prawidłowo naliczyła i we właściwej wysokości uiściła podatek obrotowy za 1991 r. prowadzące w istocie do przesądzenia treści rozstrzygnięcia sprawy przez organ podatkowy I instancji, stało się bezprzedmiotowe.
Poczynione ustalenia obligowały Sąd do orzeczenia, na podstawie art. 207 par. 3 Kpa, do nieważności decyzji obu wymienionych wyżej instancji.