Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 23 sierpnia 2000 r., III SA 1467/99

Sprawa

sprawy ze skargi "I.-P." Spółka z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w W. w przedmiocie opłaty skarbowej - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).

Teza

Okoliczność, że zasady solidarnej odpowiedzialności pozwalają organom podatkowym na egzekwowanie należnej opłaty skarbowej od jednej ze stron czynności cywilnoprawnej, nie podważa wynikającej z art. 4 ust. 2 ustawy z z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ zasady, iż stronami postępowania w sprawie określenia należnej opłaty skarbowej są wszystkie strony tych czynności.

Sentencja

Naczelny Są Administracyjny

Uzasadnienie

Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia 12.05.1999 r. Izba Skarbowa w W., po ponownym rozpoznaniu odwołania Spółki z o.o. "I." od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 12.07.1996 r. w sprawie wymiaru opłaty skarbowej od umowy pożyczki w kwotach 98,90 zł i 200 zł /uprzednia decyzja Izby Skarbowej uchylona została wyrokiem NSA z dnia 23 czerwca 1998 r., III SA 81/97/, utrzymała w mocy zaskarżone decyzje.

W motywach decyzji Izba Skarbowa w W. wskazała, że mając na uwadze stanowisko Sądu i działając na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej zleciła organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy w sprawie zaistniały okoliczności podwójnego opodatkowania jednej z umów pożyczek. Postępowanie to nie potwierdziło stanowiska strony, która powoływała się na fakt uiszczenia należnej opłaty skarbowej przez Spółkę "S.". Z uzupełnionych w postępowaniu wyjaśniającym akt sprawy wynika, że na wielokrotne wezwania organu podatkowego Spółka z o.o. "I." nie przedstawiła żadnego dowodu na potwierdzenie prezentowanego w sprawie stanowiska.

Stojąc na stanowisku, iż to na stronie spoczywa ciężar dowodu potwierdzającego fakty, z których wywodzi ona korzystne dla siebie skutki prawnopodatkowe, Izba Skarbowa uznała, że zasadne było określenie opłaty skarbowej od umów pożyczek udzielanych Spółce przez I. M. i Spółkę S. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżąca Spółka z o.o. "I." wniosła o jej uchylenie, zarzucając, że wydano ją z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 229 Ordynacji podatkowej poprzez zlecenie organowi I instancji przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego co do kwestii podwójnego opodatkowania umowy pożyczki, mimo iż w wyroku NSA nie znalazło się twierdzenie, jakoby nastąpiło podwójne "oskarbowanie" umowy pożyczki,
• art. 191 w związku z art. 181 pkt 3 oraz w związku z art. 187 par. 3 Ordynacji podatkowej poprzez brak oceny materiału dowodowego, a zwłaszcza protokołu kontroli UKS, w którym jest stwierdzony fakt uiszczenia opłaty skarbowej przez stronę,
• art. 189 par. 1 w związku z art. 194 par. 1 poprzez żądanie przedstawienia dowodu przez stronę, mimo iż Izba Skarbowa posiadała protokół Kontroli UKS z dnia 3.06.1996 r. stanowiący dowód uiszczenia przez stronę opłaty skarbowej,
• art. 126 Ordynacji podatkowej poprzez zakończenie postępowania wyjaśniającego, zleconego organowi I instancji, bez przesłania stronie zawiadomienia o wyznaczeniu terminu dostarczenia wymaganych dokumentów.

W dodatkowym piśmie procesowym z dnia 11.07.1997 r. strona zarzuciła, iż Izba Skarbowa rażąco naruszyła prawo twierdząc, że to na stronie skarżącej spoczywa ciężar dowodu, zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez zaniechanie obowiązku pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia przed wydaniem decyzji, a także zasadę załatwiania spraw w formie pisemnej.

Z kolei w piśmie z dnia 3.07.2000 r. strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji /ewentualnie o ich uchylenie/, a to z uwagi na fakt skierowania decyzji o wymiarze opłaty skarbowej tylko do jednej ze stron umów pożyczek.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podzielić należy pogląd prezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż okoliczność, że zasady solidarnej odpowiedzialności pozwalają organom podatkowym na egzekwowanie należnej opłaty skarbowej od jednej ze stron czynności cywilnoprawnej, nie podważa wynikającej z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ zasady, iż stronami postępowania w sprawie określenia należnej opłaty skarbowej są wszystkie strony tych czynności /zob. np. wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., I SA/Lu 309/98/. Skoro zatem z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że decyzje wymiarowe w zakresie opłaty skarbowej od umów pożyczek adresowane były tylko do strony skarżącej, a postępowanie toczyło się tylko z jej udziałem - to uznać należy, że decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej uzasadniającym wznowienie postępowania.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzeczono jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej ustawy.