Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 kwietnia 2001 r. Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w O. z dnia 31.01.2001 r. w zakresie określenia Janowi G. prowadzącemu Firmę G. w O.: zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące maj i czerwiec 1998 r., nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do zwrotu za miesiące kwiecień i lipiec 1998 r., zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień-lipiec 1998 r., w tym za maj 1998 r. w kwocie 330 zł oraz odsetek za zwłokę od ww. zaległości podatkowych liczonych na dzień wydania decyzji organu I instancji za miesiące kwiecień-lipiec 1998 r., w tym za maj 1998 r. w kwocie 353,30 zł, a także uchyliła powyższą decyzję w części dotyczącej określenia za miesiąc luty 1998 r. nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do zwrotu, zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę od ww. zaległości podatkowej i umorzyła postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu Izba Skarbowa wskazała, że zaskarżona przez Jana G. decyzja została wydana przez Inspektora Kontroli Skarbowej w oparciu o ustalenia kontroli skarbowej przeprowadzonej w dniach od 1.12.2000 r. do 30.01.2001 r. w zakresie m.in. rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu Państwa. W toku kontroli stwierdzono, iż podatnik za miesiące II, IV-VII 1998 r. odliczył podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez "SP" Sp. z o.o. O/O. - dotyczących zakupu oleju napędowego, "K. Zegary, Zegarki, Biżuteria" w O.- dotyczącą zakupu budzika Capo 12, "E." s.c. w O.- dotyczącą zakupu papy W/400, "D. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe" w O.- dotyczącą zakupu termosu oraz faktury wystawionej przez Kancelarię Adwokacką Mirosławy P. w O.- dotyczącą zastępstwa procesowego. Ww. towarami i usługami rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodu, zatem z naruszeniem przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Uwzględniając te nieprawidłowości organ kontroli określił za miesiące V i VI 1998 r. zobowiązanie podatkowe, za miesiące II, IV-VII 1998 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu.
W złożonym odwołaniu podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej podatek od towarów i usług za miesiąc luty i maj 1998 r. w kwocie 361 zł, zarzucając błędne zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Twierdził, że poniesione na obsługę prawna wydatki miały związek z osiągnięciem przychodu poprzez zmniejszenie kosztów. Ponadto nie zgodził się ze stanowiskiem Inspektora Kontroli Skarbowej, dotyczącym wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu wydatku na zakup paliwa ze względu na fakt, iż faktury zostały podpisane i podłączone pod delegacje Ewy G. Stwierdził, że poniósł koszty związane z zakupem towarów handlowych, na dowód czego przedłożył faktury zakupu z 19 i 20 lutego 1998 r.
W ocenie Izby Skarbowej odwołanie w części jest zasadne, a mianowicie w kwestii prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach VAT wystawionych przez "SP" Sp. z o.o. w W. z 19 i 20.02.1998 r. Wydatki bowiem na zakup oleju napędowego były związane z zakupem towarów handlowych. Istnieje zatem związek przyczynowy pomiędzy poniesionymi kosztami a uzyskanym przez podatnika dochodem. Miał on zatem prawo odliczyć podatek naliczony wykazany w przedmiotowych fakturach.
Natomiast Izba Skarbowa nie podzieliła stanowiska podatnika w kwestii odliczenia podatku naliczonego w fakturze VAT z 13.05.1998 r. wystawionej przez Kancelarię Adwokacką Mirosławy P. w O., dotyczącą zastępstwa w sprawie o zapłatę. Organ kontroli ustalił, iż ww. faktura dotyczy obsługi adwokackiej przed Sądem Rejonowym w C. w sprawie związanej z niewykonaniem zobowiązania na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w M., tj. zapłaty czynszu za wynajmowany lokal za miesiące I i II 1996 r. Z wywodów podatnika, iż czynsz najmu został naliczony przez Spółdzielnię Mieszkaniową niesłusznie, gdyż z tego lokalu już nie korzystał, a nadto, że z powodu wad budowlanych lokalu musiał zmienić lokalizację miejsca prowadzenia działalności handlowej i wypowiedzieć umowę najmu w trybie natychmiastowym, wynika, że podatnik nie prowadził już działalności gospodarczej w tym lokalu po wypowiedzeniu umowy najmu. Zatem brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym kosztem z tytułu usługi adwokackiej a uzyskanym przez stronę przychodem. Wobec powyższego zasadnie Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdził, iż podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z ww. faktury. W tym zatem zakresie decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej została utrzymana w mocy.
Na powyższą decyzję Izby Skarbowej w O. Jan G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucając naruszenie prawa, tj. art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w całości.
W uzasadnieniu skargi podał, że nie zgadza się ze stanowiskiem Izby co do braku podstaw do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów opłaty za poradę prawną i zastępstwo procesowe w wysokości netto 1.500 zł, VAT 330 zł według faktury VAT z 13.05.1998 r. wystawionej przez Kancelarię Adwokacką Mirosławy P. w O. Wyjaśnił, że lokal na prowadzenie działalności handlowej wynajmował od Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w M. od 21.03.1995 r. do 15.11.1995 r. Lokal miał przeciekający dach, nieszczelne okna oraz słabe ogrzewanie, o czym nie wiedział w chwili podpisywania umowy najmu. Wady ujawniły się dopiero w okresie jesiennych opadów deszczu i ochłodzenia. Na zgłaszane usterki właściciel lokalu nie reagował oraz nie deklarował w najbliższym czasie ich usunięcia. Dlatego, wobec konieczności zmiany miejsca prowadzenia działalności handlowej, wypowiedział umowę najmu w trybie natychmiastowym i opuścił wynajmowany lokal. Po upływie dwóch lat Spółdzielnia Mieszkaniowa doszukała się uchybień w rozwiązaniu umowy i naliczyła czynsz w wysokości 7.575,80 zł za okres trzech miesięcy trwania wypowiedzenia umowy najmu. Ponieważ nie wyraził zgody na zapłatę, Spółdzielnia wystąpiła na drogę postępowania sądowego. Po upewnieniu się, że działał prawidłowo, zlecił Kancelarii Mirosławy P. zgłoszenie zarzutów od nakazu zapłaty oraz udział w ich rozpoznaniu przez Sąd Rejonowy w C. Skarżący podkreślił, że nie zgadza się ze stanowiskiem zajętym przez organy podatkowe, ponieważ wszystkie działania podjął dla ochrony swoich praw i dla dobra prowadzonej firmy. W wynajmowanym lokalu prowadził działalność handlową i ona przynosiła dochód. Poniesione wydatki na obsługę prawną uważa za uzasadnione, gdyż w świetle posiadanej wiedzy oczekiwał pozytywnego dla siebie wyroku sądowego, a tym samym osiągnięcie przychodu poprzez zmniejszenie kosztów o kilka tysięcy złotych.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
W niniejszej sprawie organy podatkowe z naruszeniem powyższego przepisu uznały, że podatnik nie może odliczyć podatku naliczonego w fakturze VAT z 13.05.1998 r. wystawionej przez Kancelarię Adwokacką Mirosławy P. w O., dotyczącą zastępstwa w sprawie o zapłatę, bowiem brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym kosztem z tytułu usługi adwokackiej, a uzyskanym przez stronę przychodem. Tymczasem, jak to wynika z akt postępowania podatkowego, obsługa prawna była związana z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika. Lokal użytkowy wynajęty od Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w M., wykorzystywany był przez podatnika na prowadzenie działalności handlowej. Kosztami prowadzonej działalności gospodarczej były więc także koszty związane z powyższą umową najmu, a zatem płacony spółdzielni czynsz. Zlecona Kancelarii Adwokackiej Mirosławy P. obsługa prawna dotyczyła prowadzenia sprawy sądowej w przedmiocie zapłaty czynszu za okres wypowiedzenia umowy najmu, a zatem związana była z działalnością gospodarczą podatnika. Bez znaczenia natomiast jest to, że w okresie wypowiedzenia umowy lokal był już pusty, a Jan G. przeniósł miejsce prowadzenia działalności handlowej do O. Nie można w związku z powyższym podzielić stanowiska Izby Skarbowej, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z ww. faktury. Skoro zatem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, należało ją z mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uchylić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.