Wyrok WSA w Warszawie z 7 maja 2004 r., III SA 155/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 7 maja 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania odwoławczego oddala skargę

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Asesor sądowy WSA Ewa Radziszewska-Krupa
Anna Zientara protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 r. znak [...] Izba Skarbowa w W. stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].04.2002 r., znak [...], w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 1997 r.

W postanowieniu tym organ podatkowy stwierdził, że Pan J. K. w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym upoważnił aktem notarialnym sporządzonym w dniu [...].04.1993 r. w kancelarii notarialnej w L. p. M. D. do reprezentowania jego firmy przed organami podatkowymi w związku z toczącym się postępowaniem podatkowym. Prowadzone postępowanie podatkowe w firmie [...] T. [...] zakończyło się wydaniem przez [...] Urząd Skarbowy W. decyzji z dnia [...].04.2002 r. znak [...]. Wyżej wymieniona decyzja Urzędu Skarbowego adresowana była do podatnika p. J. K. na adres jego firmy, ale doręczona została pełnomocnikowi, co zostało potwierdzone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji, na którym widnieje podpis p. M. D. Pełnomocnik odebrała przedmiotową decyzję w dniu [...].10.2002 r. Dodatkowo pełnomocnik potwierdziła fakt odbioru przedmiotowej decyzji w dniu [...].10.2002 r. w piśmie z dnia [...].10.2002 r. skierowanym do Urzędu Skarbowego na, którym pełnomocnik podała adres firmy, którą reprezentuje. W związku z powyższym Izba Skarbowa uznała, że przedmiotowa decyzja Urzędu Skarbowego została doręczona pełnomocnikowi p. M. D. w dniu [...].10.2002 r. Termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 5.11.2002 r. Odwołanie od zaskarżonej decyzji Urzędu zostało wysłane za pośrednictwem poczty w dniu 15.11.2002 r. przez p. A. W., któremu p. M. D. w dniu [...].10.2002 r. udzieliła dalszego pełnomocnictwa. W takim stanie faktycznym Izba Skarbowa wydała postanowienie z dnia [...].12.2002 r. w którym stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania i w konsekwencji pozostawiła odwołanie bez rozpatrzenia.

W skardze pełnomocnik wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o nadanie biegu odwołaniu z dnia [...].11.2002 lub uznanie decyzji Urzędu Skarbowego za niedoręczoną. Pełnomocnik skarżącego zarzuca zaskarżonemu postanowieniu obrazę przepisu art. 145 ustawy Ordynacja podatkowa i podtrzymuje swoje twierdzenie podniesione w odwołaniu, iż zaskarżona decyzja Urzędu Skarbowego została doręczona na adres podatnika, zamiast na adres jego pełnomocnika. Zdaniem pełnomocnika, pełnomocnictwo do doręczeń było i jest odrębnym pełnomocnictwem Pani D., która jest również pełnomocnikiem proceduralnym w rozumieniu art. 145 Ordynacji podatkowej, ustanowionym notarialnie. Pełnomocnictwo to upoważnia ją do udzielania dalszych pełnomocnictw, co uczyniła później w celu przeprowadzenia procedury odwoławczej. Przedtem jednak - pismem z dnia [...].10.02 - upomniała się o swoje zagwarantowane przepisem art. 145 prawo pełnomocnika proceduralnego do doręczenia decyzji na swój, czyli pełnomocnika adres.

W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sytuacji mamy do czynienia zarówno z pełnomocnictwem proceduralnym, a więc dalej idącym, w rozumieniu art. 145 Ordynacji podatkowej, jak i z pełnomocnictwem ograniczonym tylko do doręczeń. Ordynacja podatkowa różnicuje wyraźnie te pełnomocnictwa, wprowadzając pełnomocnictwo do doręczeń obligatoryjnie w sytuacji z art. 147. Fakultatywnie zaś zaistnieć takie pełnomocnictwo może w każdym czasie - i jest to wtedy pełnomocnictwo tylko do doręczeń a nie do jakichkolwiek czynności proceduralnych. Gdyby istniało tylko pełnomocnictwo do doręczeń, to doręczenie decyzji temu pełnomocnikowi byłoby równoznaczne ze skutecznym rozpoczęciem biegu terminu odwoławczego ale dla podatnika, bo pełnomocnik do doręczeń odwołania złożyć nie może. Ale jeżeli jednocześnie istnieje pełnomocnictwo proceduralne w rozumieniu art. 145 Ordynacji podatkowej., to tylko i wyłącznie doręczenie temu pełnomocnikowi (tj. na jego adres i nazwisko) staje się tym momentem rozpoczynającym bieg terminu odwoławczego, uprawniającego pełnomocnika do złożenia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa powtórzyła argumentację zawartą w przedmiotowym postanowieniu dotyczącą skutecznego doręczenia decyzji i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje,

Sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej m.in. orzekają w sprawach skarg na decyzje i postanowienia administracyjne, oceniając ich zgodność z prawem. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozwiązania sprawy poprzez nadanie biegu odwołaniu lub uznanie, że decyzja nie została doręczona., stąd w tej części żądanie skargi w żaden sposób uwzględnione być nie może.

Odnosząc się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej w W., stwierdzić należy, iż skarga nie jest zasadna.

Z aktu notarialnego z dnia [...].04.1993 wynika wyraźnie, że J. K. udzielił pełnomocnictwa ogólnego M. D. zam. w W. przy ul. [...] (w korespondencji z Urzędem Skarbowym pełnomocnik podawała adres firmy, którą reprezentowała). Zakres tego pełnomocnictwa obejmował między innymi:

-występowanie przed wszelkimi władzami, sądami i urzędami, osobami prawnymi i fizycznymi,

• przyjmowanie korespondencji, paczek, przekazów oraz innych przesyłek

Z akt sprawy wynika również, że J. K. potwierdził pismem z dnia [...] stycznia 2001 r. skierowanym do [...] Urzędu Skarbowego W., iż udziela swojej siostrze M. D. prawa do jego reprezentowania powołując się na stosowne upoważnienie do występowania przed wszelkimi urzędami oraz właściwymi instytucjami, zgodnie art. 137 § 1-3 Ordynacji podatkowej. Skarżący poinformował w ww. piśmie, że pełnomocnik może udzielać dalszych pełnomocnictw w przedmiotowej sprawie.

Mając na uwadze taki stan faktyczny Sąd zauważa, że z art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa –(Dz.U. nr 137 poz. 926 z póź. zm.) wynika jasno, iż "jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi". Z kolei art. 223 § 2 pkt 1) powołanej ustawy stanowi, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

W rozpatrywanej sprawie jednym z przedmiotów zaistniałego sporu pomiędzy organami podatkowymi, a pełnomocnikiem skarżącego było ustalenie czy w przypadku zaadresowania korespondencji, na adres podatnika, której doręczenie nastąpiło pełnomocnikowi można uznać za skuteczne doręczenie w rozumieniu art. 145 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa –(Dz.U. nr 137 poz. 926 z póź. zm.).

Zgodnie z doktryną doręczenie jest czynnością formalną, za pomocą której podaje się stronom zainteresowanym do wiadomości treść aktu prawnego. Akt doręczenia ma z jednej strony stwierdzić po stronie Urzędu Skarbowego akt woli, że decyzja ma wejść w wykonanie, z drugiej zaś strony – dać tą decyzję do wiadomości strony, aby zapoznała się z jej treścią w celu wykonania, ewentualnie złożenia środków odwoławczych. Ze zgromadzonego materiału wynika wprost, że doręczenie decyzji nastąpiło pełnomocnikowi [...] października 2002 r., w związku z czym zarzut niedoręczenia decyzji jest chybiony.

Kolejna kwestią sporną w sprawie jest wyjaśnienie zagadnienia zakresu pełnomocnictwa M. D. w chwili odbioru decyzji czyli [...] października 2002 r. Otóż Sąd nie podziela stanowiska pełnomocnika skarżącego, iż nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji M. D. w dniu [...].10. 2002 r. ze względu na odbiór decyzji przez M. D. jako pełnomocnika do doręczeń a nie pełnomocnika procesowego uprawnionego do składania odwołań. Z powoływanego wyżej aktu notarialnego wynika szeroki zakres pełnomocnictwa, który w sposób wyraźny upoważnia M. D. do reprezentowania między innymi przed wszelkimi urzędami a w szczególności do przyjmowania korespondencji. Takie sformułowanie pełnomocnictwa upoważniało M. D. zarówno do odbioru decyzji jak i złożenia odwołania osobiście, bądź przez dalszego pełnomocnika, ze względu na treść wspomnianego pełnomocnictwa. Dodatkowo Sąd zważył, iż art. 148 Ordynacji podatkowej stanowi: " pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego 2) w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie." Cytowany przepis dotyczy doręczeń do osób fizycznych, a więc zarówno stron jak i pełnomocników będących osobami fizycznymi. Doręczenie decyzji [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].04.2002 r. znak [...] nastąpiło w zgodzie z postanowieniami tych przepisów.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie podziela tezy o swoistej dwoistości wcieleń jednej osoby, raz tylko do obioru pisma, innym razem tylko do składania środków zaskarżania, w przypadku kiedy osoba ta dysponuje w tym samym czasie prawem do dokonania obu czynności.

Reasumując, w ocenie Sądu w przedmiotowym przypadku istotny jest fakt doręczenia decyzji pełnomocnikowi, który nastąpił [...].10.2002r. Zaadresowanie korespondencji na inny adres niż w pełnomocnictwie nie ma w sprawie istotnego znaczenia, w przypadku gdy nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji pełnomocnikowi.

Poza sporem jest natomiast, iż odwołanie wysłane zostało w dniu [...] listopada 2002r. W tym stanie rzeczy prawidłowo organ podatkowy stwierdził uchybienie terminowi do złożenia odwołania.

Stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), orzekł jak w sentencji.