Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 17 czerwca 1998 r., III SA 155/97

Tezy

Jeśli podatnik uiścił podatek nienależnie to nadpłata powstała już w momencie uiszczenia.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ nadpłatą jest podatek nadpłacony /uiszczony w kwocie wyższej od należnej/ i uiszczony nienależnie.

Nie ulega wątpliwości, że B.M. 17 listopada 1995 r. nienależnie uiścił Urzędowi Celnemu w W. podatek importowy w kwocie 1.403,50 zł i podatek od towarów i usług w kwocie 6.484,10 zł. Z przedstawionych Sądowi akt nie wynika, aby wskazana data była przez organy podatkowe kwestionowana. Fakt nadpłaty potwierdza decyzja Urzędu Skarbowego z dnia 20.05.1996 r.

Jest oczywiste, że jeśli podatnik uiścił podatek nienależnie to nadpłata powstała już w momencie uiszczenia. Nie ma przepisu szczególnego, któryby dla rozpoznawanej sprawy moment nadpłaty określał inaczej.

W myśl art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nadpłata podlega zwrotowi w ciągu 3 miesięcy od dnia jej powstania. Niedotrzymanie terminu zwrotu powoduje, po stronie organu podatkowego, obowiązek oprocentowania nadpłaty od dnia jej powstania w wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych, chyba że zwrot nadpłaty nie jest możliwy z winy podatnika /art. 29 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach/.

3-miesięczny termin do zwrotu podatków B.M. upłynął 17 lutego 1996 r.; zwrotu nadpłaty Urząd Skarbowy dokonał dopiero 12 czerwca tego roku. Skoro organy podatkowe nie wykazały aby uchybienie terminu zwrotu było zawinione przez podatnika, to miały obowiązek uznać jego roszczenie o wypłatę odsetek za zasadne.

Zgodnie z art. 6 Kpa, zastąpionym obecnie przez art. 120 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że na treść rozstrzygnięcia nie mogły mieć wpływu okoliczności pozaprawne powołane przez organy orzekające w sprawie odnoszące się do działań płatnika, na które same nie miały wpływu. Ubocznie jedynie Sąd zauważa, że między płatnikiem i podatnikiem nie istnieją tego rodzaju stosunki /cywilnoprawne/, których niewłaściwe wykonywanie byłoby sprawą między tymi stronami. W rozpoznawanej sprawie Urząd Celny - płatnik realizował obowiązki nałożone na niego przepisami prawa podatkowego, a podatnik musiał się zachowaniom płatnika poddać, mogąc je "reklamować" wyłącznie w trybie art. 175 Kpa.

Nie mogła być podstawą odmowy wypłaty odsetek niedokładnie powołana przez organy podatkowe treść art. 29 ust. 2 pkt 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, który to przepis w sprawie nie miał w ogóle zastosowania.

Wobec stwierdzenia, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 55 ust. 1 ustawy o NSA, miał obowiązek orzec jak w sentencji wyroku.