Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 24 lutego 1992 r., III SA 1574/91

Tezy

Nie można uznać przepisu par. 2 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 31 sierpnia 1990 r. w sprawie trybu zwrotu należności celnych pobranych od towarów wywiezionych w obrocie towarowym z zagranicą /Dz.U. nr 64 poz. 383/ wyłącznie za instrukcyjny.

Skoro par. 1 rozporządzenia stanowi, że cło zwraca się producentowi na wniosek o zwrot cła a następne paragrafy ustalają warunki dla tego wniosku, to niewypełnienie tych warunków czyni wniosek nieskutecznym /podlega on oddaleniu/.

Jednym z warunków jest termin złożenia wniosku.

Trudności organizacyjno-techniczne skarżącego przedsiębiorstwa dotyczące sprostania trybowi ubiegania się o zwrot cła nie mogą wpływać na odmienną interpretację prawa.

Uzasadnienie

W lutym 1991 r. Fabryka Kuchni "W." we W. wyeksportowała 14.211 kuchni wartości 17.873 mln zł, w których zainstalowane były półfabrykaty pochodzące z importu i uprzednio oclone na kwotę 291 mln zł. Odprawy celne wywozowe odbyły się w poszczególnych dniach lutego 1991 r. Wniosek o zwrot cła pobranego od importowanych półfabrykatów zainstalowanych w wyeksportowanych kuchniach został złożony 28 lutego 1991 r.

Dyrektor Urzędu Celnego w P. odmówił zwrotu cła przywozowego. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W decyzjach obu instancji podkreślono, że wniosek o zwrot cła jest spóźniony, ponieważ zgodnie z par. 2 cyt. rozporządzenia MWGzZ powinien być złożony razem z wnioskiem o wszczęcie postępowania celnego dotyczącego wywozu gotowego wyrobu. W przedmiotowej sprawie wywóz gotowych wyrobów odbywał się w poszczególnych dniach lutego, natomiast wniosek, obejmujący kilkanaście zgłoszeń eksportowych został złożony 28 lutego 1991 r.

Fabryka Kuchni "W." zaskarżyła ostateczną decyzję w tej sprawie do NSA. Zdaniem skarżącego przepis par. 2 cyt. rozporządzenia stanowiący, że wniosek o zwrot da powinien być złożony razem z wnioskiem o wszczęcie postępowania celnego w wywozie należy traktować jako porządkowy, bowiem rozporządzenie nie łączy żadnych ujemnych skutków prawnych z niespełnieniem wymogu w nim przewidzianego. Wniosek taki - według skarżącego - należy wywieść również z wykładni celowościowej art. 80 prawa celnego, tj., chęci preferowania eksportu poprzez zmniejszenie obciążeń celnych . Wystarczającym wymogiem dla zwrotu cła jest fakt zużycia importowanych komponentów do produkcji eksportowego wyrobu.

Nadto skarżący zwrócił uwagę na przyczyny obiektywne, uniemożliwiające złożenie wniosku o zwrot cła razem z wnioskiem o wszczęcie postępowanie celnego dotyczącego eksportowanych wyrobów. Fabryka Kuchni "W." - jest dużym przedsiębiorstwem, rocznie eksportuje ok. 150 tys. kuchni. Komponenty do produkcji są importowane w dostawach pełnowagonowych. Dokumenty celne z odprawy celnej nadsyłane są do "W." w ciągu 10-14 dni od otrzymania towaru. Opłacenie należności celnych następuje w ciągu dalszych kilku dni. To sprawia, że przy bieżącym zużyciu importowanych komponentów "W." nie dysponuje wymaganym dowodem opłacenia cła przy wywozie gotowych kuchni. Zatem również obiektywna, niezawiniona niemożność spełnienia warunków przewidzianych w powołanym rozporządzeniu powoduje, zdaniem skarżącego, że odmowa zwrotu cła jest niesłuszna.

Naczelny Sąd Administracyjny skargę oddalił.

Sąd nie podzielił stanowiska fabryki co do charakteru par. 2 rozporządzenia Ministra WGzZ. Nie można uznać tego przepisu wyłącznie za instrukcyjny. Skoro par. 1 rozporządzenia stanowi, że do zwraca się producentowi na wniosek o zwrot da a następne paragrafy ustalają warunki dla tego wniosku, to niewypełnienie tych warunków czyni wniosek nieskutecznym /podlega on oddaleniu/. Jednym z warunków jest termin złożenia wniosku.

NSA nie podzielił argumentu strony skarżącej, że skoro przepis określający termin złożenia wniosku nie jest obwarowany skutkiem w postaci oddalenia wniosku o zwrot cła, to ma on charakter wyłącznie porządkowy. W technice legislacyjnej nie stosuje się bowiem zasady, że każdy kolejny przepis powinien posiadać w swojej treści sankcję.

Nie mogą także być uwzględnione trudności organizacyjno-techniczne skarżącego przedsiębiorstwa dotyczące sprostowania trybowi ubiegania się o zwrot cła. Trudności takie nie mogą bowiem wpływać na odmienną interpretację prawa. Ich występowanie może być usunięte bądź przez nową organizację operacji administracyjno-księgowych, bądź też przez zmianę prawa.