Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr JS.OP/732-649/95 z dnia 25 września 1995 r. Izba Skarbowa w (...) utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia 21 lipca 1995 r. nr US.6/APP/861/VAT/ Rej.5/WT/95 w przedmiocie określenia spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "S.P." zobowiązania w podatku od towarów usług za maj 1995 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że kontrola przeprowadzona w czasie od 4 do 6 lipca 1995 r. wykazała, iż skarżąca spółka w maju 1995 r. zawyżyła podatek naliczony o 211 221 zł w wyniku wprowadzenia do ewidencji zakupu faktur otrzymanych w czerwcu 1995 r. Na podstawie ustaleń kontroli organ podatkowy instancji zwiększył kwotę podatku należnego za maj 1995 r. o trzykrotność kwoty zawyżenia, powołując się na art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.
Izba Skarbowa wskazała na przepis art. 19 ust. 3 cytowanej ustawy, z którego wynika, że obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę. Organ odwoławczy stwierdził, że nie jest dopuszczalne obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach, których podatnik nie otrzymał do końca miesiąca, ponieważ nie nabył jeszcze prawa do obniżki. Twierdzenie spółki, że uwidoczniona na fakturach data ich otrzymania /stempel wewnętrzny firmy/ jest datą działu księgowości data ta nie ma nic wspólnego z rzeczywistą datą otrzymania faktury przez firmę, organ odwoławczy potraktował jako fakt "nie posiadający charakteru dowodu negatywnego, niweczącego twierdzenia Urzędu Skarbowego zawarte w zaskarżonej decyzji".
Izba Skarbowa zwróciła uwagę, że w powoływanym przez spółkę stemplu brak jest informacji, iż jest to stempel księgowości, a także nie ma na fakturach daty otrzymania tych dokumentów. Zdaniem organu odwoławczego, regulowane przez art. 19 ust. 3 ustawy obniżenie podatku należnego ma wyłącznie charakter uprawnienia dlatego forma pisemna oznaczenia daty otrzymania faktury do celów dowodowych leży w interesie podatnika, który powinien zachować w tym zakresie należytą staranność.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "S.P." spółka z o.o. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego /art. 19 ust. 3, art. 27 ust. 4 i 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów usług oraz o podatku akcyzowym/ oraz przepisów postępowania administracyjnego /art. 7, 10, 77, 81 i 107 Kpa/, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w związku z prowadzoną działalnością spółka dokonuje zakupów towarów usług dokumentowanych fakturami VAT oraz dokumentami odprawy celnej SAD. Dokumenty SAD są odbierane przez agenta celnego reprezentującego firmę, a faktury VAT - przez upoważnionych pracowników, zarówno w Warszawie, jak w terenie, to jest tam, gdzie pracownicy spółki dokonują zakupów odbioru zamówionych robót. Dokumenty te są następnie przekazywane do działu finansowego w siedzibie spółki w W., który potwierdza przyjęcie dokumentu przez ten dział przybiciem stempla z napisem "Received" datą.
Data otrzymania dokumentu przez wewnętrzną komórkę organizacyjną spółki, np. dział finansowy, nie może być datą wpływającą na możliwość odliczenia podatku; istotny jest moment podpisania odebrania faktury przez osobę reprezentującą podatnika lub pracownika zatrudnionego przez podatnika.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w (...) wnosiła o jej oddalenie, stwierdzając, że w ocenie organu odwoławczego skarżąca spółka nie przedstawiła nowych argumentów, które miałyby wpływ na zmianę zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie zmierzające do wydania decyzji podatkowej powinno być przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Należy do nich przede wszystkim zasada prawdy materialnej, wyrażona w art. 7 Kpa. W przepisie tym ustawodawca nałożył na organy administracji państwowej, w tym organy podatkowe, między innymi obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto z mocy art. 77 par. 1 wymienione organy są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie niniejszej organy podatkowe nie wypełniły w swym działaniu tych dyspozycji. W zaskarżonej decyzji organ uznał za oczywiste, że zakwestionowane przez kontrolę podatkową faktury skarżąca spółka otrzymała w czerwcu, a nie w maju 1995 r.; nie przeprowadzono jakiegokolwiek postępowania, w wyniku którego można by zanegować lub ocenić jako niezgodne wyjaśnienia spółki co do stanu faktycznego związanego z otrzymywaniem przez spółkę faktur VAT w 1995 r. Do wyjaśnień spółki, złożonych w dniu 19 lipca 1995 r., organ podatkowy instancji odniósł się zdawkowo w uzasadnieniu swojej decyzji, stwierdzając, że "nie wnosiły one nowych danych do ustaleń zawartych w protokole kontroli".
Organ odwoławczy nie podał żadnych przyczyn, dla których odmówił wiarygodności twierdzeniom wyjaśnieniom spółki składanym w toku postępowania podatkowego, mimo obowiązku wynikającego z art. 107 par. 3 Kpa. Nie można odmówić słuszności zawartym w skardze zarzutom spółki, że organ odwoławczy stara się przerzucić na stronę ciężar przeprowadzenia dowodu na okoliczności potwierdzające jej wyjaśnienia, naruszając tym art. 7 i 77 Kpa. Potwierdza to uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w której organ odwoławczy stwierdza, że wprawdzie strona wskazuje fakt mogący mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jednakże nie ma on "charakteru dowodu negatywnego, niweczącego twierdzenia Urzędu Skarbowego zawarte w zaskarżonej decyzji".(...)
Do pisma procesowego z dnia 13 grudnia 1995 r. dołączono wyjaśnienia pracowników skarżącej spółki na okoliczność daty otrzymania faktur przez spółkę. Prowadzi to do wniosku, że są możliwości zebrania, rozpatrzenia oceny jeszcze innych dowodów, a nie tylko ustaleń kontroli podatkowej.
Organ odwoławczy powinien także uwzględnić, że ustawodawca w cytowanej ustawie o podatku od towarów usług, w brzmieniu obowiązującym w 1995 r., nie wprowadził obowiązku umieszczania na fakturach daty ich otrzymania. Oznacza to, że dopuszcza się możliwość przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność nie tylko za pomocą dowodu z dokumentu, lecz również innymi środkami dowodowymi.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ustalenie rzeczywistej daty otrzymania faktury mogło powodować zastosowanie lub niezastosowanie sankcji podatkowych wynikających z art. 27 ust. 5 pkt 2 cytowanej ustawy o podatku od towarów usług oraz o podatku akcyzowym.
Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w myśl art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, orzekając o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy.