Uzasadnienie
Pismem z [...]07.2001 r. skierowanym do Inspektora Kontroli Skarbowej Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. Z. B., były członek zarządu [...] sp. z o.o. w L., wniósł o wznowienie postępowania ze względu na to, że nie brał czynnego udziału w procesie kontroli, nie miał możliwości składania wyjaśnień oraz nie uznano go za stronę podczas przeprowadzonej kontroli.
Decyzją z [...].02.2002 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W., na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt. 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071) w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy z 28.09.1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572 ze zm.), po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznych wydanych przez organ kontroli skarbowej na rzecz firmy "[...]" Sp. z o.o. w L. [...].04.2000 r. Nr [...] w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i wrzesień 1998 r..
Zdaniem Inspektora Kontroli Skarbowej stroną prowadzonego przez organ kontroli skarbowej postępowania kontrolnego była firma [...] będąca, jako spółka z o.o. - osobą prawną, zobowiązaną, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 1 cyt. ustawy o kontroli skarbowej, do świadczeń pieniężnych na rzecz Skarbu Państwa. Przedmiotem kontroli była wspomniana powyżej spółka, co wynika z art.4, 5, 13, art. 14 oraz art. 15-25 cytowanej ustawy.
Z.B., jako prezes spółki, nie był stroną postępowania, nie był także osobą podlegającą kontroli skarbowej w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 cyt. ustawy. W ocenie Inspektora żądanie wznowienia postępowania w sprawie kontroli skarbowej zakończonej wydaniem m.in. decyzji ostatecznych wymienionych powyżej, jako nie pochodzące od kontrolowanego, było niedopuszczalne, ponieważ stroną postępowania była -jak wspomniano - spółka [...], a nie Z.B.
W odwołaniu od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z[...].02.2002 r. Z. B. wniósł o uchylenie decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz o wyłączenie z udziału w postępowaniu inspektora kontroli skarbowej M. L. oraz Z.S.
Zaskarżoną decyzją Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego oraz art. 26 ust. 3 ustawy o kontroli skarbowej nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Generalnego Inspektora przywołany przez skarżącego art. 130 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej dotyczy wyłączenia pracownika organu podatkowego, a nie samego organu, jakim jest inspektor kontroli skarbowej, zatem przepis ten nie ma w tej sprawie zastosowania. Inspektor występowała w sprawie jako organ, który wydał decyzje dla [...] w ostatniej instancji, zaś żądanie wznowienia postępowania wniesione przez Z.B. dotyczyło tych decyzji.
Kompetencje Inspektora do rozstrzygania sprawy w trybie wznowienia postępowania wynikały z art. 150 § 1 Kpa.
W ocenie Generalnego Inspektora zarzuty naruszenia art. 61 § 4, art. 73 § 1 i 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1 oraz 268 a KPA postawione w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym są nieuzasadnione. Przepisy te dotyczą zakończonego postępowania kontrolnego w [...] a zatem zarzuty, których podstawą byłyby te przepisy mogłaby postawić tylko spółka.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. B.wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący zakwestionował odmowę przyznanie przymiotu strony osobie, którą oskarża się o działanie skutkujące uszczupleniem dochodów Skarbu Państwa w okresie objętym kwestionowanymi decyzjami.
Zdaniem skarżącego zarząd spółki [...] nie był zainteresowany aktywnym udziałem w postępowaniu. Osobą, która mogła udzielić wyjaśnień w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego był skarżący - nie posiadający, na skutek decyzji organów, przymiotu strony.
Ponadto Z.B. w skazał na nie wyłączenie z postępowania wskazanych inspektorów kontroli skarbowej z uwagi na ich stronniczość i nierówność traktowania uczestników postępowania.
Odpowiadając na skargę Generalny Inspektor stwierdził, że postępowanie kontrolne toczyło się względem spółki [...] i to ona była stroną tego postępowania. Zdaniem GIKS inspektor nie miała podstaw do uchylenia - w trybie wznowienia postępowania - decyzji ostatecznych z [...]04.2000 r., wydanych dla [...] Sp. z o.o. z powodów wskazanych przez skarżącego, ponieważ brak było podstawy materialnoprawnej, z której wynikałoby uprawnienie skarżącego do udziału w postępowaniu, w którym zostały wydane decyzje dla wspomnianej spółki.
W ocenie Generalnego Inspektora podstawą do wydania decyzji w trybie wznowienia postępowania przez Inspektora Kontroli Skarbowej M.L., był art. 150 § 1 KPA, zgodnie z którym organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, a których dotyczył wniosek zawierający żądanie wznowienia postępowania. Inspektor występowała w sprawie jako organ, który wydał decyzję dla [...] w ostatniej instancji, a do tych decyzji odnosił się wniesiony przez Z. B. wniosek o wznowienie postępowania.
Mając na względzie powyższe GIKS wniósł o oddalenie skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 pkt. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej powoływana jako psa - Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 54, poz. 572 ze zm.) do uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej inspektora właściwy jest Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej; do wznowienia postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa wynika, że wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] lutego 2002 r. odmawiającej, po wznowieniu postępowania w I instancji, uchylenia w całości decyzji z [...]04.2000 r., nie został wskazany jako adresat podmiot, który wszczął to postępowanie - Z.B. i - tym samym - nie została mu doręczona decyzja, jako stronie postępowania. Zgodnie z treścią art. 210 § 1 pkt. 3 ustawy Ordynacja podatkowa oznaczenie strony jest niezbędnym elementem każdej decyzji podatkowej. Pozwala bowiem na ustalenie podmiotu będącego adresatem praw i obowiązków wynikających z decyzji. Jednocześnie pozwala na ustalenie czy decyzja została skierowana do właściwej osoby.
Przede wszystkim Sąd zwraca uwagę na fakt, że - przed wydaniem decyzji - z treścią protokołu sporządzonego na okoliczność przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy z dnia [...] stycznia 2002 r. nie zapoznał się Z. B., lecz Syndyk Masy Upadłości [...] Sp. z o.o. J. P. Tym samym został naruszony art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa.
Spółka z o.o. [...] była podmiotem w stosunku, do którego toczyło się postępowanie kontrolne i podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku (była stroną): w postępowaniu wymiarowym Z. B.nie posiadał legitymacji procesowej strony.
Skarżący natomiast wszczął postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za 1998 r. określonego dla spółki [...] i - wobec tego, nawet w przypadku odmowy uchylenia kwestionowanej decyzji - był stroną tego postępowania stosownie do treści art. 133 Ordynacji podatkowej i -jako strona - powinien mieć prawo zapoznania się z protokołem z dnia 29 stycznia 2002 r. przed wydaniem decyzji, powinien być odpowiednio oznaczony w decyzji oraz powinien tą decyzję otrzymać jako strona.
Ponadto Sąd zwraca uwagę na fakt, że zgodnie z art. 150 Kpa, będącym podstawą do wydania decyzji w trybie wznowienia postępowania, organem administracji publicznej właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzje w ostatniej instancji.
M. L. występowała w sprawie jako organ - Inspektor Kontroli Skarbowej i to ona, na mocy przywołanych przepisów, była upoważniona do rozpoznawania - w I instancji -wniosku o wznowienie postępowania. Przepisy dotyczące wyłączenia pracowników nie miały w tej sytuacji zastosowania. Tym samym zarzut naruszenia art. 130 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej jest niezasadny.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego, Sąd podzielił stanowisko, co do ich bezzasadności wyrażone przez organy administracji w odpowiedzi na skargę i w zaskarżonych decyzjach.
Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b psa, uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.